T-70 programı kısmi olarak durduruldu

Lockheed Martin tarafından yapılan açıklamaya göre T-70 programı kısmi olarak durduruldu.

Lockheed Martin tarafından 2025 yılının başında paylaşılan belgeye göre T-70 programı kısmi olarak durduruldu. Şirketin çalışmalarını açıklamak ve yatırımcılarını bilgilendirmek üzere paylaştığı dökümanda konu ile ilgili olarak şu ifadelere yer verildi:

“Türk Kara Havacılık Programı (TUHP) kapsamında, Türkiye’de kullanılmak üzere T-70 helikopterlerinin üretimi için Türk sanayisi ile ortak üretimi öngören ve Türk sanayisinden mal ve hizmet tedarikini içeren (geri alım veya offset yükümlülükleri kapsamında), ayrıca Türkiye’de üretilen helikopterlerin küresel satışını da kapsayacak şekilde, Türk sanayisi ile çeşitli sözleşmelerimiz bulunmaktadır.

2020 yılında, ABD Hükümeti tarafından Türk kuruluşlarına ve kişilerine yönelik bazı yaptırımlar uygulanmış olup, bu durum TUHP kapsamındaki sözleşmeler kapsamındaki yükümlülüklerimizi yerine getirme kabiliyetimizi etkilemiştir. Bu nedenle, etkilenen sözleşmeler kapsamında mücbir sebep bildirimleri yapılmıştır. TUHP kapsamındaki çalışmalarımızı 5 Ekim 2024 tarihi itibarıyla kısmen durdurduk.

Yaptırımların TUHP kapsamındaki sözleşmeler üzerindeki devam eden etkileri ve çalışmalarımızı kısmen durdurma kararımız doğrultusunda, programın gelecekteki durumu ile ilgili olarak müşterimizle görüşmelerimiz devam etmektedir. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, program kapsamında yapılan geliştirme çalışmalarına ilişkin kümülatif zararlar önemsiz düzeyde kalmış olup, program bilanço üzerinde halen sözleşmeden kaynaklı yükümlülük (contract liability) pozisyonundadır.

TUHP sözleşmeleri, kısmen veya tamamen yeniden yapılandırılabilir veya feshedilebilir. Bu kapsamda, ilerleyen dönemlerde önemli tutarda ileriye dönük zarar (reach-forward loss) kaydetme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Ayrıca, müşterimiz ve alt yüklenicimiz, çalışmaları durdurma konusunda sözleşmesel hakkımızın bulunmadığını iddia etmiştir. Kısa vadede bir anlaşmaya varılamaması durumunda, biz veya müşterimiz başka yasal yollar veya çözümler arayabiliriz. Bu durum, satışlarımızda daha fazla azalmaya, cezaların uygulanmasına veya tazminat değerlendirmelerine, ve geri kazanılamayacak maliyetlerin artmasına yol açabilir ki bu da finansal sonuçlarımız üzerinde önemli etki yaratabilir.”

T-70 Programı

T-70 Genel Maksat Helikopteri Programı kapsamında, TUSAŞ ana yükleniciliğinde ve Sikorsky, ASELSAN, TEI, Alp Havacılık firmalarının alt yükleniciliğinde, Sikorsky Aircraft firmasının S70i Helikopteri’nden yola çıkılarak geliştirilecek olan 109 adet T-70 Genel Maksat Helikopteri, Türkiye’de lisans altında üretim modeliyle, 6 farklı kullanıcıya teslim edilecektir. (Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Özel Kuvvetler Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü)

Proje kapsamında, ana yüklenici TUSAŞ, T-70 helikopterlerinin kabin, kokpit, kuyruk konisi, yatay ve dikey kuyruk, ana ve kuyruk rotor palleri gibi tüm ana parçaların üretimini, nihai montaj işlemlerini, testlerini ve entegre lojistik desteğini; ASELSAN, temel aviyoniklerin geliştirilmesi ve entegrasyonunu ve Sikorsky ile birlikte helikopter kokpiti geliştirilmesini (IMAS); TEI, T70-TEI-T701D motorunun üretimini; Alp Havacılık ise iniş takımları, dişli kutusu detay parça üretimi ve dinamik parçalarının üretim ve montajını gerçekleştirmektedir.