Birleşik Krallık hükümeti, Türkiye’ye yönelik 12 adet C-130J nakliye uçağı satışının İngiliz savunma sanayii ve Marshall Aerospace için toplam değerinin 550 milyon sterlinin üzerinde olduğunu açıkladı.
Birleşik Krallık hükümeti, 2025 yılı savunma ihracatı verilerini açıkladı. Kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en yüksek ihracat rakamlarına ulaşıldığı aktarılan açıklamada, hükümetin tek bir yılda 20 milyar sterlinin üzerinde savunma anlaşması imzalayarak Birleşik Krallık genelinde binlerce nitelikli işgücünü ve şirketi desteklediği vurgulandı.
Stratejik Savunma İncelemesi (SDR) kapsamında ihracatı bir büyüme motoru olarak gören Birleşik Krallık, NATO müttefikleriyle ilişkilerini güçlendirme hedefleri doğrultusunda Türkiye ile 2025 yılı içerisinde kritik anlaşmalara imza attı. Bu bağlamda Türkiye ile yapılan C-130J nakliye uçağı ve Eurofighter Typhoon savaş uçağı anlaşmaları öne çıkan hususlardan oldu.
Türkiye’nin nakliye uçağı filosunun kapasitesini artırmayı hedefleyen anlaşmaya ilişkin olarak Birleşik Krallık hükümeti, 12 adet ikinci el C-130J nakliye uçağının Türkiye’ye satışının, toplam değeri 550 milyon sterlini (yaklaşık 743 milyon dolar) aşan bir paket kapsamında gerçekleştirileceğini açıkladı. Ayrıca söz konusu satışın, Cambridge’deki 1.400 nitelikli istihdamın korunmasının sağlandığı belirtildi. Yapılan basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Bir neslin en büyük savaş uçağı anlaşmasıyla Birleşik Krallık genelinde 20.000 kişilik istihdam daha güvence altına alındı. Türkiye’ye 20 adet dünya lideri Typhoon uçağı satılarak ekonomiye 8 milyar sterlinlik bir katkı sağlandı ve NATO’nun kolektif güvenliği güçlendirildi.
Bu anlaşmalar, Türkiye’ye 12 adet C-130 uçağının ihracatı ve satışı ile tamamlanıyor. Bu satışın Birleşik Krallık savunma sanayii ve Marshall Aerospace Group için toplam değeri 550 milyon sterlinin üzerinde ve Cambridge’de 1.400 vasıflı işin korunmasını sağlıyor.”
Türkiye’nin C-130J tedarik serüveni
İlk olarak 2024 yılında Millî Savunma Bakanlığı’nın Birleşik Krallık’ın satışa çıkardığı ikinci el C-130J uçaklarını tedarik etmek üzere görüşmeler gerçekleştirdiği açıklanmıştı. Bununla birlikte Airbus’tan ek A400M nakliye uçağı alımının da masada olduğu belirtilse Defence Turk tarafından 2024 yılının Ağustos ayında elde edilen bilgilere göre Türkiye, A400M’lerden ziyade C-130J uçaklarının tedarikinde ciddi mesafe kat ederek görüşmelerde son aşamaya gelmişti.
Konuyla ilgili olarak Millî Savunma Bakanlığı kaynakları Ekim 2025’te şu açıklamalarda bulunmuştu:
“Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın harekât ihtiyacının karşılanması amacıyla Birleşik Krallık’tan 12 adet C-130J uçağının tedarik edilmesine ilişkin yürütülen çalışmalar kapsamında, bahsi geçen uçaklar bakım ve modernizasyonlarının yapılması için ilgili firmaya teslim edilmiştir.
Söz konusu uçaklar, imzalanan sözleşme kapsamında, bakım ve modernizasyonlarının Birleşik Krallık’ta yapılmasını müteakip kademeli olarak Hava Kuvvetlerimizin envanterine alınacaktır. Ayrıca, C-130J uçaklarının bakım ve idameleri TİP (Type Training) eğitimleri sonrası yerli ve millî imkânlarla gerçekleştirilecektir.”
Yine 2025’in Ekim ayında Millî Savunma Bakanlığı, Birleşik Krallık’tan satın alınan C-130J Super Hercules filosunu desteklemek üzere Birleşik Krallık merkezli mühendislik firması Marshall Aerospace ile önemli bir sözleşme imzaladı.
Söz konusu sözleşme ile 12 adet uçağın bakım, onarım ve yedek parça işlemleri gerçekleştirilecek. Ayrıca Marshall, uçağa ait bakımın Türkiye tarafından yerli olarak yürütülebilmesi için Türkiye’deki ilgili personellere eğitim verecek. Türkiye’nin askeri nakliye ve ikmal kabiliyetlerini güçlendirmek amacıyla gerçekleştirilen iş birliğini vurgulayan Marshall Aerospace CEO’su Bob Baxter sözleşmeyle ilgili şu ifadelere yer vermişti:
“Türkiye’nin yeni, modern, dünya standartlarındaki taktik hava ikmal filosunu göreve hazır ve yetenekli halde tutmak için bu sözleşmeyi imzalamaktan mutluluk duyuyoruz. Bugünkü duyurumuz, küresel C-130 topluluğunda, yaşam boyu filo desteğinin lider sağlayıcısı olarak yerimizi vurgulamaktadır.”
İngiltere’nin Cambridge şehrinde bulunan Marshall Aerospace, bakım ve mühendislik üssünde uçakların uzun süre kullanılmadan beklemesi durumunda, hidrolik sistem, elektronik ekipman vs. gibi çeşitli parçaların çalışmaz hâle gelmemesi için yapılan özel bakımları yürütüyor. Bu bağlamda Türkiye’nin satın aldığı C-130J’nin bakımlarını da yürütecek olan Marshall, İngiliz ordusuna ait silah sistemlerin yönetiminden ve satılmasından sorumlu İngiltere Savunma Ekipmanı ve Destek (DE&S) ile İhracat ve Satış (E&S) birimileri ortaklaşa çalışacak. Bu birimler ile Marshall C-130J uçaklarının yeniden satış sürecinde “Ana Perakende Ortağı” olarak görev alacak. Bu kapsamda uçakların satışa hazırlanması, bakım işlemleri ve lojistik desteği gerçekleşmiş olacak.
Diğer taraftan Marshall, uçakların Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterine girmeden önce uçağın gövdesi ile iki ana kanadını birbirine bağlayan orta kanat kutusunu (wingbox) yenileyecek. Söz konusu sistem, uçuşların güvenliği açısından kritik bir önem taşırken uçakların dayanıklılığı ve uzun vadeli kullanım için büyük önem taşımaktadır.
Kraliyet Hava Kuvvetleri ve C-130J
Birleşik Krallık 2024 yılında Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) ait 14 adet C-130J Hercules uçağını satışa çıkardı. Bu uçaklardan 13 tanesi uzatılmış gövdeli C-130J-30 (C4 olarak bilinirken) ve 1 tanesi standart C-130J (C5 olarak bilinir) modeli. 2021 Savunma Komutanlığı Belgesi’nde belirtilen satış kararı neticesinde satışın 2023 ile 2025 yılları arasında gerçekleştirileceği ve bu süreci İngiltere Savunma Ekipmanları Satış Otoritesi’nin (DESA) yöneteceği belirtilmişti. Bu uçakların satışının ardından İngiltere’nin hava nakliye görevlerini A400M Atlas uçakları devralacak.
İlgili Olarak
Türk Hava Kuvvetleri Nakliye Uçağı Envanteri Optimum Gelecek Planlaması
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
