Fransız dış istihbarat eski direktörü Alain Juillet, İran’ın hedefleme hassasiyetinin Haziran ayındaki “12 Gün Savaşı”ndan bu yana önemli ölçüde arttığını, bunun da Çin’in BeiDou sistemine erişim sağlanmasıyla mümkün olabileceğini belirtti.
İstihbarat uzmanlarına göre İran, Orta Doğu’daki İsrail ve ABD askeri varlıklarını hedef almak için Çin yapımı BeiDou (BDS) uydu navigasyon sistemini kullanıyor olabilir. Fransız dış istihbarat eski direktörü Alain Juillet, İran’ın hedefleme hassasiyetinin Haziran ayındaki “12 Gün Savaşı”ndan bu yana önemli ölçüde arttığını, bunun da Çin’in BeiDou sistemine erişim sağlanmasıyla mümkün olabileceğini belirtti.
Juillet, Tocsin podcast yayınında yaptığı açıklamada, “Bu savaştaki sürprizlerden biri, İran füzelerinin sekiz ay önceki savaşa kıyasla çok daha isabetli olmasıdır. Bu durum, füzelerin güdüm sistemleri hakkında pek çok soruyu beraberinde getiriyor.” ifadelerini kullandı.
28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına ve aralarında Dini Lider Ali Hamaney’in de bulunduğu üst düzey İranlı yetkililerin öldürülmesine yanıt olarak Tahran; İsrail’e yüzlerce balistik füze ve İHA fırlattı. İsrail bu füzelerin çoğunu havada imha etse de, birçoğu savunma hattını aşarak Tel Aviv merkezindeki hedefler dahil olmak üzere ciddi hasar ve can kaybına yol açtı.
Al Jazeera tarafından yapılan habere göre ABD, İran Ordusu’nun daha önce kullandığı GPS sistemini karıştırabilir veya erişimi engelleyebilirken, Çin’in BeiDou sistemine müdahale etme şansı oldukça düşük.
BeiDou (BDS) nedir ve neden önemli?
Çin, GPS’e rakip olarak sunduğu kendi navigasyon sistemini 2020 yılında tam kapasiteyle hizmete aldı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Temmuz 2020’de Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda düzenlenen bir törenle sistemin resmi açılışını gerçekleştirdi.
Çin, kendi navigasyon sistemini geliştirmeye 1996 Tayvan krizinden sonra başladı; çünkü gelecekte Washington’ın GPS erişimini kısıtlayabileceğinden endişe ediyordu. Sistemin resmi web sitesinde amacın “dünyaya hizmet etmek ve insanlığa fayda sağlamak” olduğu belirtilse de askeri önemi oldukça büyüktür.
Çin’in sistemi, diğer navigasyon sistemlerinden çok daha fazla uydu kullanmaktadır. ABD’nin GPS sistemi veri sağlamak için 24-30 arası uyduya sahipken, Çin sistemi 45 uyduya dayanmaktadır. Diğer iki ana küresel sistem olan Rusya’nın GLONASS ve Avrupa Birliği’nin Galileo sistemlerinin her biri ise 24’er uyduya sahiptir.
BeiDou sistemi üç ana segmentten oluşmaktadır:
Uzay Segmenti: Yörüngedeki uydu ağı.
Yer Segmenti: Ana kontrol istasyonları, zaman senkronizasyonu/uydu bağlantı istasyonları ve uydular arası bağlantı yönetim tesisleri.
Kullanıcı Segmenti: Çipler, modüller, antenler ve terminaller gibi diğer navigasyon sistemleriyle uyumlu temel ürünler ve servisler.
İran BeiDou sistemini kullanıyor olabilir mi?
İran bu durumu resmi olarak doğrulamış değil. Ayrıca, geçtiğimiz yıl Haziran ayındaki savaştan bu yana askeri operasyonları bu kadar kısa bir sürede sistematik olarak farklı bir navigasyon sistemine geçirmenin mümkün olup olmadığı da netlik kazanmış değil.
Söz konusu çatışmanın ardından İran Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bakanlığı, İran’ın “dünyadaki tüm mevcut kapasiteleri kullandığını ve tek bir teknoloji kaynağına dayanmadığını” ifade etmişti. Ancak istihbarat uzmanı Juillet, Çin’in BeiDou sistemine geçişin, İran’ın hedefleme isabetini geçen yıldan bu yana nasıl bu kadar artırdığına dair en gerçekçi açıklama olduğunu vurguluyor.
Al Jazeera’ya göre BeiDou sistemi, İran’ın balistik füzelerini eskisinden çok daha yüksek bir hassasiyetle yönlendirmek için kullanılabilir. Çin navigasyon sisteminin 1 metreden (3,3 fit) daha az bir “hata payına” sahip olduğu ve son derece hassas olduğu belirtilmektedir. Analistler, sistemin hedefler hareket etse bile yönlendirmeyi otomatik olarak düzeltebildiğini belirtmektedir.
Ayrıca bu sistem, İsrail’in geçen yılki 12 Gün Savaşı sırasında kullandığı Batılı karıştırma (jamming) sistemlerini aşmasına yardımcı olacaktır. 2025 yılında GPS sinyalleriyle hareket eden İran İHA ve füzeleri bu sistemlerle saptırılmıştı. Karıştırma teknikleri, gelen dronları sahte koordinatlarla yanıltmayı (spoofing) içerirken, BeiDou sistemi bu tür müdahaleleri filtreleyebilmektedir.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
