Polonya menşeli hassas üretim ekipmanlarının Türkiye’deki özel şirket vasıtasıyla Rusya’ya gönderildiği iddia edildi.
Bir grup araştırmacı gazeteci, Rus ordusunun Avrupa yaptırımlarını delmek için kullandığı stratejiyi deşifre etti. Fransız RFI’nin haberine göre Moskova, Polonya menşeli hassas teknolojileri Türkiye’deki aracılar vasıtasıyla tedarik ederek silah üretim kapasitesini korumaya devam ediyor.
Polonya ve Ukrayna merkezli StateWatch ve Front Story konsorsiyumuna bağlı gazeteci Maryana Zabolotnaya, kendisini Rus ordusuyla çalışan bir savunma firması yetkilisi olarak tanıtarak yürüttüğü araştırma sonucunda bu bilgilere ulaştı.
Zabolotnaya, Türkiye merkezli Pyramid Muhendislik Ticaret firmasında çalışan ve “Bilal” olarak adlandırılan bir yetkiliyle yaptığı görüşmede, Rusya’nın dron ve füze sistemleri üretiminde kritik öneme sahip olan Polonya yapımı CNC (Bilgisayarlı Sayısal Kontrol) makinelerini aradığını belirtti.
Habere göre telefondaki yetkili, bu talebe şaşırmayarak geçtiğimiz yıl benzer bir makineyi başka bir Rus savunma şirketine ulaştırdığını belirtti. Keza yetkili “Bana mesaj, e-posta veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz, ancak lütfen mesajlarınızda Rus ordusuyla olan bağlantılarınızdan bahsetmeyin.” ifadelerini de kullanmakta. “Bilal” kod adlı çalışan süreci şu sözlerle özetledi:
“Makineyi Avrupa’dan satın aldım, ardından Türkiye üzerinden ihraç ederek transit geçişini sağladım.”
Rusya’nın elindeki CNC makinelerinin %70’ini ithal ettiği ve bu makinelerin %80’inin doğrudan silah üretiminde kullanıldığı tahmin ediliyor.
Soruşturmanın merkezinde, Polonya’nın Pleszew kentinde bulunan ve Avrupa’nın en büyük talaşlı imalat makinesi üreticilerinden biri olan DMG MORI (eski adıyla FAMOT) fabrikası yer alıyor. Bu fabrikadan çıkan freze, taşlama ve 3D yazıcı gibi sistemler, sofistike askeri mühimmat üretiminin temelini oluşturuyor.
Estonya istihbarat servislerine dayandırılan bilgilere göre Rus askeri istihbaratı GRU, bu tür tedarik zincirlerini kolaylaştırmak için üçüncü ülkelerde yerel girişimcilerle ortak paravan şirketler kuruyor. Söz konusu iddialar karşısında DMG MORI yönetimi şu açıklamayı yaptı:
“Şirketimiz ihracat kontrol düzenlemelerine her zaman tam uyum sağlamıştır. Ancak, makinelerimizin üçüncü taraflar aracılığıyla yasa dışı yollarla ihraç edilmiş olması ihtimalini dışlayamayız.”
Buna rağmen, 2022’den bu yana DMG MORI fabrikalarından çıkan yaklaşık 1,2 milyon dolar değerindeki ekipmanın Rus topraklarına ulaştığı belirtiliyor. Şirketin daha önce de “sivil sipariş” adı altında Rusya’daki üretimini sürdürdüğü iddialarıyla gündeme geldiği hatırlatılıyor.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
