Elbit Systems ve Yugoimport-SDPR’nin, Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da ortak İHA üretimini kapsayan bir anlaşma imzaladığı iddia edildi.
İsrail merkezli Haaretz gazetesinin haberine göre, İsrailli Elbit Systems ve Sırp Yugoimport-SDPR’nin, Belgrad yakınlarındaki Simanovci bölgesinde yeni bir üretim tesisi kurmak üzere ortaklık anlaşması imzaladığı iddia edildi. Habere göre, yeni nesil teknolojilerle donatılacak tesiste Elbit Systems %51 payla büyük ortak olurken, kalan %49’luk hisse Sırbistan devlet şirketi SDPR’ye ait olacak.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, kısa süre önce “dünyanın en ciddileri için en ciddi İHA’ları üreteceğiz” sözleriyle yeni bir üretim tesisinin müjdesini vermişti. Tesisin iki ortaklı bir girişim olacağını ve Nisan ayında faaliyete geçebileceğini belirten Vučić, stratejik ortağın ismini ise gizli tutmuştu. Balkan merkezli BIRN ve İsrail merkezli Haaretz tarafından yürütülen araştırma, Sırbistan’ın bu gizemli partnerinin İsrailli Elbit Systems olduğunu ortaya koydu.
İki tip İHA’nın üretilmesi planlanıyor
BIRN ve Haaretz tarafından elde edilen resmi belgeler ile bağımsız kaynakların aktardığı bilgilere göre, Elbit Systems ve SDPR, iki farklı tip İHA üretmeyi planlıyor. Kurulacak tesiste, kısa menzilli görevlerde ağır mühimmat taşıyabilen döner kanatlı bir modelin yanı sıra, 6.000 metre irtifaya kadar çıkabilen daha gelişmiş uzun menzilli bir İHA’nın üretilmesi planlanıyor.
İsmi açıklanmayan bir kaynak, uzun menzilli İHA’nın Sırp yapımı Pegaz’dan “daha gelişmiş” olduğunu belirtti. Kaynak, BIRN’e yaptığı açıklamada, “Daha yüksek bir uçuş irtifasına ve daha geniş bir operasyonel otonomiye sahip. İşin özü de bu, çünkü biz bunu kendi başımıza başaramıyoruz. Genel fikir teknoloji transferidir çünkü Sırp mühendisler de bu proje üzerinde çalışacak ve bu İHA tüm bu sürecin zirvesi olacak.” dedi. Başka bir kaynağa göre ise SDPR’ye ait Sırp uçak şirketi UTVA’nın mühendisleri de projede yer alacak.
Buna karşın araştırmalar, fabrikanın başlangıçta hükümet yanlısı Sırp medya patronu Željko Mitrović’in sahibi olduğu Pink Media Group’a ait bir tesiste kurulmasının planlandığını ortaya koydu. Ancak Pink Media Group, bu iddiaları kesin bir dille reddetti. Şirketten yapılan açıklamada, “Bu bilgi tamamen asılsızdır. Ne Željko Mitrović’in ne de Pink Media Group’un bu projeyle hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Kendisi, söz konusu İHA fabrikasına ilişkin hiçbir görüşme, müzakere veya anlaşma sürecine dahil olmamıştır.” ifadelerine yer verildi. Ayrıca Mitrović ile bağlantılı hiçbir iştirakin projede rol almadığı vurgulandı.
Sırbistan ilk defa İsrail’den sistem tedarik etmiyor
İki ülke arasındaki ilişkiler yalnızca bu ortaklıkla sınırlı kalmıyor. Geçen yılın başlarında Elbit Systems, Sırbistan’a 335 milyon dolar değerinde gelişmiş topçu sistemleri ve insansız hava araçları tedarik etti. Ağustos ayında ise Belgrad yönetimiyle, İHA’lar, uzun menzilli füzeler, elektronik harp sistemleri ve diğer kritik askeri teçhizatı kapsayan 1,6 milyar dolarlık devasa bir anlaşmaya daha imza atıldı.
Aynı ay içerisinde BIRN, kendisini roket ve İHA itki sistemlerinde bölgesel lider olarak tanımlayan Belgrad merkezli Edepro şirketinin; 2018’den bu yana Elbit Systems bünyesinde faaliyet gösteren IMI Systems’e ürün ihraç ettiğini raporladı. İki ülke arasındaki savunma ilişkilerini stratejik bir ortaklığa dönüştüren bu ivme, rakamlara da çarpıcı şekilde yansıdı. Sırbistan’ın İsrail’e yönelik silah ihracatı 2023’ten bu yana 42 kat artarak geçtiğimiz yıl 114 milyon avroya ulaştı. Söz konusu ihracat hacminin büyük bir kısmı ise devlet şirketi SDPR tarafından yönetildi.
İlgili Olarak
Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik bölümü mezunu. Savunma sanayii, güvenlik çalışmaları ve uluslararası ilişkiler ile ilgileniyor.
