Japonya hükümeti, “ölümcül silah” ihracatına yönelik kısıtlamaları kaldıran tasarıyı onayladı.
Japonya, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yasak olan ölümcül silah ihracatına yönelik kısıtlamaları kaldırma kararı aldı. Karara ABD ve Avustralya gibi ülkeler olumlu yaklaşırken, bölgede hakimeyet alanını genişleten Çin ise tepki gösterdi. Çin’in Hint-Pasifik Okyanusu’nda halihazırda sürdürdüğü baskı ve kontrol stratejisi bağlamında alınan karar, Japonya’nın sahip olduğu teknolojik kapasite dikkate alındığında bölgedeki silahlanma eğilimine katkısının nasıl olacağı tartışmalarını başlattı.
The Diplomat’ın yapmış olduğu habere göre Japonya, söz konusu yasağı Çin’in bölgede uluslararası iş birliğini dahi tehdit edebilecek baskı mekanizmaları oluşturması nedeniyle kaldırdı. Öte yandan, ABD’nin bölgede etkisinin azalması, Çin’in Tayvan ve Filipinler gibi ülkeler üzerinde kısıtlamalarını daha sistemli hale getirerek arttırmasına zemin hazırlamaktadır. Bunun yanında Japonya’nın bu adımı bölgede artan tehdidi Avustralya gibi ülkelerle iş birliği yaparak dağıtmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, ABD’nin Hint-Pasifik’teki askeri varlığına destek olarak, bölgedeki güvenlik sorumluluğunu paylaşmayı ve artan güvenlik kaygılarını azaltmayı hedeflemektedir.
Söz konusu karar, yeni bir politika değişikliğinden ziyade, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde kademeli şekilde gerçekleşen bir sürecin sonucudur. Nitekim Japonya İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası sistemde kabul görmek için savunma doktrinini düzenlemiş ve özellikle 1979 yılında ABD ile yapılan teknoloji transferi dışında çoğu ölümcül silahın ihracatını yasaklamıştır. Bu süreçte Japonya’nın ürettiği silahlar sadece Japonya Öz Savunma Kuvvetleri’nin hizmetine alınarak küresel silah pazarlarından uzak kalmıştır.
2014 yılında yapılan düzenlemelerle ihracat için esneklik yapılmaya çalışılmış fakat ihracata izin verilen kategoriler kurtarma, nakliye, gözetim, gözetleme ve mayın temizleme gibi lojistik alanlarla sınırlı kalmıştır. 2023 yılında ise lisanslı silah aldığı ülkeye ihracat yapabilmenin önünü açan Japon hükümeti, Nisan 2026 itibariyle sadece silah satışları değil ortak geliştirilen savunma sistemleri, parçalar ve teknolojileri de ihracat kapsamına almayı kararlaştırmıştır.
Japonya silahlanma yarışına katılıyor
SIPRI’nin (Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü) Nisan 2026’da yayınladığı rapora göre 2025 yılında Japonya, savunma harcama oranlarında 62,2 milyar dolar askeri harcama ile 10. sırada bulunuyor. Önceki yıla bakıldığında ise Japonya, savunma harcamalarında %9,7’lik bir artış kaydetmiştir. Savunma alanında yapılan son hamleyle birlikte bu oranın artması beklenmektedir. Öte yandan bu artışın nasıl gerçekleşeceğine dair henüz somut bir çerçeve ortaya konmamıştır.
SIPRI’nin verilerine göre 2024 yılında Mitsubishi Heavy Industries ile beş büyük Japon savunma devi silah satışında %40’lık bir artış gerçekleştirdi. Diğer taraftan rapor, Japonya’nın 2025 yılında askeri harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payını %1,4 olarak belirtmektedir. Bu oran, Japonya için 1958’den bu yana görülen en yüksek askeri yük seviyesidir. Ölümcül silahlar sınıflandırmasının içinde ise öncelikli olarak üretilmesi yahut tedarik edilmesi planlanan başlıca mühimmatlar başta seyir füzeleri olmak üzere uzun menzilli füzeler ve karşı vuruş kabiliyetleri olarak öne çıkıyor. Ayrıca istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) sistemleri de öncelik tanınan alanlar arasında.
İlgili Olarak
