ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio: “(F-35’leri) alamamalarının nedeni Ruslardan S-400 sistemini satın almış olmalarıdır. Bu durum hem NDAA hükümleri hem de yasalarla düzenlenmiş durumda.”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio bu hafta Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ne yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin şu anda Türkiye’nin F-35 programındaki statüsünü değiştirmek için yasal yetkiye sahip olmadığını belirterek, Ankara’nın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasına bağlı yasal kısıtlamalara atıfta bulundu.
Türkiye Today tarafından yapılan habere göre konu, ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Dina Titus’un Barrack’ın son yorumlarına karşı çıkarak bunların “mevcut ABD yasaları ve uzun süredir devam eden Amerikan politikasıyla tutarsız” olduğunu savunmasıyla gündeme geldi.
Yunan medya organı Kathimerini’ye göre Titus, Rubio’ya doğrudan Türkiye’nin F-16 veya F-35 alıp alamayacağını sordu. Rubio, Türkiye’nin başlangıçta F-35 programının bir katılımcısı olduğunu, ancak Rusya’dan S-400 sistemini satın aldıktan sonra programdan çıkarıldığını kabul etti. Rubio, “Bunları alamamalarının nedeni Ruslardan S-400 sistemini satın almış olmalarıdır.” dedi.
S-400 sahipliği zorunlu yaptırımları yürürlükte tutuyor
Titus’un Türkiye’nin S-400’leri elinde tutmaya devam ettiğini ve zorunlu yaptırımlara tabi olmayı sürdürdüğünü belirtmesi üzerine Rubio bu duruma katılarak meselenin tamamen yasalarla yönetildiğini vurguladı. Rubio, “Bildiğiniz gibi, bu durum yasalarla belirlenmiştir.” yanıtını verdi.
Kathimerini’nin diyalogla ilgili haberinde Rubio’nun yakın vadeli herhangi bir esneklik ihtimalini kapattığı ve yönetimin tek taraflı hareket etmek için yasal bir yolunun olmadığını söylediği kaydedildi. Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) ve ilgili yaptırım mevzuatına atıfta bulunan Rubio, “Şu anda böyle bir seçeneğimiz yok çünkü bu hem NDAA hükümleri hem de yasalarla düzenlenmiş durumda.” dedi.
Türkiye’nin F-35 programına katılımı 2002 yılında başladı ve ülke başlangıçta Müşterek Taarruz Uçağı geliştirme girişiminin kilit bir ortağıydı. Ancak Türkiye’nin 2017 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın alma anlaşmasını nihayete erdirmesiyle gerilim tırmandı ve bu durum ABD’nin 2019 yılında Türkiye’nin F-35 programına katılımını askıya almasına yol açtı.
O tarihten bu yana Türkiye programa geri dönmenin yollarını arıyor ancak bu çabaları hem Yunan ve Yahudi lobi gruplarının hem de İsrail’in güçlü muhalefetiyle karşılaşıyor. Türkiye sürekli olarak yaptırımları “haksız” olarak nitelendiriyor; NATO üyeliği ve bölgesel güvenlikteki rolünün kendisini bu tür önlemlerden koruması gerektiğini savunuyor. Ankara, F-35 programına iade edilmesini ya da yaptığı mali katkıların tazmin edilmesini talep ediyor.
İlgili Olarak
Defence Turk Yayın Koordinatörü. Türk savunma sanayii özelinde savunma ve güvenlik teknolojileri / politikaları araştırmacısı.
