Tayvan’ın ilk uydu fırlatma aracı uçuş testinde başarısız oldu.
Tayvan’ın yerli olarak geliştirdiği ilk uydu fırlatma aracının testi, roketin rotasından çıkmasının ardından havada imha edilmesiyle başarısız oldu. 19 Ağustos günü Tayvan Ulusal Chung-Shan Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (NCSIST) tarafından işletilen Jiupeng füze test üssünden ateşlenen katı yakıtlı roket, kısa süre yükseldikten sonra aniden yön değiştirerek dağlık bölgeye düştü.
Herhangi bir can kaybı, yaralanma veya maddi hasarın bildirilmediği testin ardından bölge yönetimi; başarısız uçuşun nedeninin belirlenmesine kadar enstitünün füze testlerini ve ilgili tatbikatları durdurmasını, fırlatma prosedürlerini gözden geçirmesini ve gelecekteki uçuş rotalarının yerli topluluklar ile diğer yerleşim bölgelerinden uzak tutulmasını talep etti.
NCSIST ise bu testin bir füzeyi değil, kurumun ilk deneysel uydu fırlatma aracını kapsadığını belirtti ve şu açıklamayı yaptı:
“İlk uçuş rotası sırasında bir anormallik meydana geldi. Bu nedenle önceden belirlenen acil durum planı doğrultusunda kendini imha mekanizması devreye sokuldu ve çarpma noktası planlanan güvenli bölge içerisinde kontrol altında tutuldu.”
SCMP tarafından yapılan habere göre test hakkında bilgi sahibi bir kaynak, yer tabanlı telemetri sistemlerinin fırlatmadan kısa süre sonra anormal bir uçuş rotası ve düzensiz dönme hareketi tespit ettiğini söyledi ve ekledi;
“Olası nedenler arasında jiroskop veya itki sistemi arızası ya da tam donanımlı test aracındaki ağırlık dağılımıyla ilgili bir sorun bulunuyor.”
NCSIST, uçuş sırasında elde edilen telemetri verilerinin aracın tasarımı ve sistem parametrelerinin iyileştirilmesinde kullanılacağını açıkladı. Yaşanan aksaklığa rağmen testin, Tayvan’ın uzay fırlatma teknolojileri açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor. Çok kademeli ve katı yakıtlı fırlatma aracının, küçük faydalı yükleri 500 km’nin üzerindeki alçak Dünya yörüngelerine (LEO) taşımak üzere geliştirildiği belirtiliyor.
NCSIST, 2019 yılında kamuoyuna açıklanan Kirin Projesi üzerinde çalışmıştı. Projenin amacı, 50 ila 200 kg ağırlığındaki mikro uyduları yaklaşık 500 km irtifadaki yörüngeye yerleştirebilecek katı yakıtlı bir fırlatma aracı geliştirmekti. Projenin son dönemdeki ilerleme durumu ise bilinmiyor.
Analistler; mevcut projenin sivil bir uzay programı olarak tasarlanmasına rağmen itki, kademelendirme ve güdüm teknolojilerinin kara-kara füze kabiliyetlerine de katkı sağlayabileceğini belirtti. Adının açıklanmasını istemeyen uzman ise bu teknolojilerin uçuş profili ve faydalı yükte yapılacak önemli değişikliklerle teorik olarak 1500 ila 2000 km menzilli orta menzilli balistik füzelere uyarlanabileceğini ifade ederek NCSIST’in uzay programının uzay fırlatma sistemleri ile balistik füzeler arasındaki çift kullanımlı (dual-use) teknoloji ortaklığını ortaya koyduğunu vurguladı.
İlgili Olarak
Havacılık ve Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
