HÜRJET, Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları ile birlikte icra edilen özel gösteri uçuşunda tarihi bir formasyonda yer aldı.
Türk havacılık tarihinde önemli bir ilke daha imza atıldı. Türkiye’nin yerli ve millî imkânlarla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) tarafından geliştirilen jet eğitim uçağı HÜRJET, Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları ile birlikte icra edilen özel gösteri uçuşunda tarihi bir formasyonda yer aldı.
Mürted Hava Meydan Komutanlığı’ndan havalanan iki HÜRJET, gökyüzünde 8’li kol düzeninde uçan Türk Yıldızları’na katılarak toplam 10 uçaktan oluşan etkileyici bir formasyon meydana getirdi. Gösteri kapsamında icra edilen hassas kol uçuşları ve akrobasi manevraları katılımcılar tarafından ilgiyle takip edildi.
Türk Yıldızları’nın 8 uçaklık koluna ilk kez iki HÜRJET’in eşlik etmesiyle gerçekleştirilen 10’lu kol uçuşu, Türk havacılık tarihinde yeni bir kilometre taşı olarak kayıtlara geçti. Gösteri uçuşunun ardından hava araçları, Mürted Hava Meydan Komutanlığı’nda gerçekleştirilen “fil yürüyüşü” ile katılımcıları selamladı.
Bu tarihi uçuş; Türkiye’nin havacılık alanında ulaştığı mühendislik kabiliyetini, yerli ve millî platformların operasyonel olgunluğunu ve Türk Hava Kuvvetlerinin yüksek disiplinli uçuş kültürünü bir kez daha ortaya koydu.
TUSAŞ’tan ayda 3 adet HÜRJET üretim hedefi
TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu, TUSAŞ’ın savunma sanayiindeki son atılımlarını SAHA Sohbet YouTube programında açıklamıştı. HÜRJET hakkında da açıklamalarda bulunan Demiroğlu, 4 adet daha HÜRJET’in üretildiğini belirtmişti. Demiroğlu, şu ifadeleri kullanmıştı:
“Şimdi bizim HÜRJET’te 2 tane prototipimiz var. Yaklaşık toplam 400 sorti uçuş yaptılar. Bunlar; geliştirme, uçağı tanıma, hangi durumda nasıl cevap veriyor, nasıl davranıyor, bütün bunları, bütün sistemleri test etme uçaklarımız ve çok da başarılı bir test kampanyamız devam ediyor. Şimdi 4 tane daha HÜRJET yapıyoruz. Bunlar da esasında Türk Hava Kuvvetleri’nin siparişi olan ilk gruba, yani 12’lik gruba öncü olacak. Hem eğitim hem de hafif taarruz şeklinde konfigüre ediyoruz biz bunları. Onların prototipleri de şu anda yapılıyor.
Dolayısıyla İspanya geldiğinde esasında 2 tane bizim uçan, yani bir tanesi uçan bir tanesi de uçmaya hazır bir prototipimiz vardı. Hatta ben geçen sene Ekim’e kadar İspanya Hava Kuvvetleri’ne söz vermiştim, “Şunu şu şekilde uçuracağız, ondan sonra bu adımları da atmış olacağız.” şeklinde. İspanyalı yetkililer “sözlerinizi yazıyorum, verdiğiniz sözler kararımızda etkili olacak.” demişti. Ve biz onları yaptık; birisini zamanından önce yaptık, bir tanesini de iki ya da üç gün sonrasında yapmış olduk.
Burada şunu da söylemek lazım: Yine İspanya’nın bizimle olan iyi ilişkileri ve Başbakan Sanchez’in Cumhurbaşkanımızla olan ilişkileri, Türkiye’nin duruşu esasında İspanya ile bayağı yakın seyrediyor. Bütün bunların etkisinin olduğunu düşünüyorum. Son noktayı da Cumhurbaşkanımızın görüşmesi koymuştu. İkna oldular. Ama teknik olarak bizler de yapmamız gereken, yapmaya söz verdiğimiz şeyleri de zamanında yapınca başarılı olduk. Ayrıca erken teslimat istiyorlardı onlar. Biz 2028’in sonunda vermeyi taahhüt ettik. Bu da ciddi bir etken oldu. İspanya’nın tedariki sonrası ise “HÜRJET’le ilgili bilgi alalım, biz de ilgileniyoruz.” diyen birçok ülke oldu.”
HÜRJET’in üretiminden de bahseden Demiroğlu, seri üretimin bir anlamda başladığını belirtmişti. Aylık üretim hedeflerine yönelik açıklamalarda bulunan Demiroğlu, ilk etapta ayda 2 sonrasında ise ayda 3 adet HÜRJET olacak şekilde planların olduğunu belirtti. Demiroğlu şu ifadeleri kullanmıştı:
“Şu anda bizim elimizde 12 tane Türk Hava Kuvvetleri için yapmakta olduğumuz, artı 4 tane de bizim prototiplerimiz olan bu iş için, uçağımız üretim aşamasında devam ediyorlar. Seri üretime biz bu anlamda girdik diyebiliriz. Şimdi İspanya’nın gelmesi, Türk Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri’nden ekstra siparişlerin gelecek olması -ki çok yakında onları da bekliyoruz- bizim seri üretim hazırlıklarımızı daha da hızlandırdı. Biz artık yüzlü paket düşünüyoruz. Yani yüzlü bir üretim bandı için çalışıyoruz.
Senede normalde bu tip uçaklar ayda bir tane, ayda 2 tane üretilir. Biz bir an önce ayda 2’ye çıkıp sonra ayda 3’e çıkmayı istiyoruz. Bir de bunları böyle “uçaklar seri üretim” deyince şimdi arabaların seri üretimiyle karşılaştırmamalı. Yani uçağın seri üretimi, ayda bir tane yapsanız da seri üretim. Arabadan ayda bir tane yaparsanız geçmiş olsun. Biz 2 ya da 3 civarında bunu planlıyoruz duruma göre. Ve bunu da sadece kendi içimizde değil, alt yüklenicilerimizle, bu işe gönül veren, elini taşın altına koyan firmalarımızla da yapıyoruz. Mesela HÜRJET’in montajı, komponent montajlarını Kayseri’de yapacağız. Yani sadece içeride yapmıyoruz, böyle paylaşıyoruz.”
İlgili Olarak
İspanya’ya HÜRJET ihracatında “Yeni” detaylar: yüzde altmış ne?
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
