Atina ile Kiev arasındaki İDA görüşmelerinin, Ukrayna’nın sistemlerin olası yeniden satışı ve kullanımında söz sahibi olma talebine takıldığı öne sürülüyor.
Yunanistan merkezli Kathimerini tarafından yapılan habere göre Yunanistan ve Ukrayna arasında İDA alanındaki iş birliği müzakerelerinde sorunlar ortaya çıktı. Görüşmelerden edinilen bilgilere göre, insansız deniz araçlarına yönelik iş birliği anlaşmasında son aşamada pürüzler yaşanırken, bazı kritik başlıklarda görüş ayrılıkları sürüyor.
Bu bağlamda teknolojiye sahip olan taraf olarak Kiev yönetiminin, İDA’ların olası yeniden satışına ilişkin lisanslar konusunda bir dizi talepte bulunduğu aktarılıyor. Ancak Yunan tarafı açısından asıl engelin, Kiev’in Yunan Silahlı Kuvvetleri’nin bu sistemleri nasıl kullanacağı üzerinde söz sahibi olmak istemesi olduğu iddia ediliyor.
Bu noktada Atina’nın söz konusu şartı kabul etmediğini bildiren Kathimerini, Yunan yetkililerin özellikle bir askeri çatışma sırasında silah sistemlerinin başka bir ülkenin dayattığı kısıtlamalar altında kullanılamayacağını savunduğunu belirtiyor. Habere konu tartışmalı maddenin, Kiev’e Ukrayna’da üretilen veya Ukrayna teknolojisi içeren sistemlerin kullanımını fiilen engelleme yetkisi vereceği ifade edilmekte.
Ukrayna’nın bu tutumuyla ilgili kamuoyuna net bir açıklama yapılmasa da Yunan medyası konunun genel olarak Kiev’in Türkiye ile kurmaya çalıştığı dengeyle bağlantılı olduğunu aktarmakta. Bununla birlikte “anlaşmazlığa rağmen müzakerelerin çıkmaza girdiği düşünülmüyor” diyen Yunan gazetesi, ordu yetkililerinin daha önceki bir aşamada Kiev’e giderek programla ilgili teknik konularda kapsamlı görüşmeler yaptığını da eklemekte.
İDA alanında iş birliği gündemdeydi
Yunanistan ile Ukrayna arasında daha önce, Yunan tersanelerinde insansız deniz araçlarının (İDA) ortak üretimine yönelik önemli bir adım atılmıştı. Yine Kathimerini’nin haberine göre bu gelişme, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında 16 Kasım’da gerçekleştirilen görüşmenin dikkat çeken sonuçlarından biri olarak değerlendirilmişti.
Söz konusu anlaşma kapsamında, hem Ukrayna hem de Yunan ordusu için İDA tedarik edilmesi ve Yunan tersanelerinde bu platformların üretilebileceği yeni bir hat kurulması planlanmıştı. Üretimin bir bölümünün Ukrayna Ordusu’na, kalan kısmının ise Yunanistan’ın envanterine kazandırılması öngörülüyordu.
Programda yer alacak Yunan şirketlerinin; elektronik sistemler, optik ekipmanlar, sensörler ve gerektiğinde patlayıcı bileşenler sağlaması beklenirken, ortak üretilecek modelin Ukrayna’nın savaş sahasında test ettiği sistemlerin geliştirilmiş bir versiyonu olması planlanmıştı. Ayrıca taraflar, ilerleyen süreçte iş birliğini insansız su altı araçlarını da kapsayacak şekilde genişletme ihtimalini değerlendirmişti.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
