J-35 savaş uçaklarının, uçak gemisinden kalktıktan sonra yalnızca 7 dakika görev yapabildiği iddia edildi.
Çin’in Type 003 uçak gemisi Fujian’da konuşlandırılan J-35 savaş uçaklarının motor performansına ilişkin devam eden sorunlar nedeniyle operasyonel kısıtlamalarla karşı karşıya olduğu bildirildi. Güney Kore merkezli Chosun Ilbo gazetesinin haberine göre, Çin devlet televizyonu CCTV’nin yılın başlarında Fujian uçak gemisini tanıtmak amacıyla yayımladığı görüntüler, J-35’in turbofan motorlarına dair muhtemel eksiklikleri ortaya koydu ve Çinli yorumcuların dikkatini çekti.
Kasım ayında hizmete alınan Fujian, Çin’in üçüncü uçak gemisi olmasının yanı sıra elektromanyetik katapult sistemiyle donatılan ilk platformu olarak öne çıkıyor. Söz konusu sistem, onlarca ton ağırlığındaki savaş uçaklarını saniyeler içinde 200 kilometre/saatin üzerine çıkararak kalkışa hazırlamak üzere tasarlandı.
CCTV yayınında J-35’in gemi güvertesinden kalkış ve iniş faaliyetleri icra ettiği görülürken, Chosun Ilbo’ya göre görüntüler Çin’deki bazı analiz çevrelerinde “uçağın kalbi” olarak nitelendirilen motorun performansına ilişkin soru işaretleri doğurdu.
Deniz kuvvetleri odaklı askeri yorumcu Haixian Xianfeng’in ocak ayı başında Tengxunwang portalında kaleme aldığı değerlendirmeye yer veren Chosun Ilbo, yorumcunun “Yerli uzmanların tahminlerine göre J-35, uçak gemisinden 900 km mesafede yalnızca 7 dakika görev yapabiliyor” ifadesini aktardı. Bu değerlendirme, uzun menzilde görev süresi ve havada kalış kabiliyetinin sınırlı olabileceğine işaret ediyor.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre J-35, ABD yapımı F-35 tasarımına referansla geliştirilen ve uçak gemisinden harekât icra edebilecek şekilde tasarlanan düşük görünürlüklü bir savaş uçağı olarak tanıtılıyor. Platformun, Çin’in genişleyen uçak gemisi filosunda yeni nesil bir unsur olarak görev yapması hedefleniyor. Fujian’ın elektromanyetik katapult sistemi ise geleneksel “ski-jump” (rampa) kalkış konseptine sahip uçak gemilerine kıyasla daha ağır faydalı yükle kalkış imkânı sağlayarak operasyonel esnekliği artırmayı amaçlıyor.
Habere göre gözlemciler, J-35’in 2017’den bu yana geliştirilen daha yeni WS-19 motoru ile donatılmasını bekliyordu. Ancak görüntüler, uçağın halen daha eski WS-21 motorunu kullandığı izlenimini verdi. Uçak gemisi konuşlu savaş uçaklarında motor performansı kritik bir unsur olarak görülüyor; zira bu tür uçakların, katapult desteği bulunsa dahi nispeten kısa bir uçuş güvertesinden güvenli şekilde kalkış için yeterli itki üretmesi gerekiyor.
Chosun Ilbo, Çin’in 2009 yılında uçak motoru geliştirme faaliyetlerini koordine etmek üzere Aviation Engine Corporation of China (AECC) kuruluşunu hayata geçirdiğini ve 2010-2020 döneminde bu alana 40 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını hatırlattı. Buna karşın savaş uçağı motorlarının, Çin savunma sanayiinin kronik zorluk alanlarından biri olmaya devam ettiği ve ülke içinde bu sorunun “kalp hastalığı” benzetmesiyle tanımlandığı kaydedildi.
Fujian uçak gemisi, Çin’in deniz kuvvetleri modernizasyonunda merkezi bir rol üstleniyor. Önceki Liaoning ve Shandong uçak gemileri rampa kalkış sistemine dayanırken, Fujian elektromanyetik katapult konseptiyle ABD Donanması’nın kullandığı sistemlere benzer bir yaklaşım sunuyor. Bu sayede sorti üretim kapasitesinin artırılması ve uçak gemisinden konuşlandırılabilecek hava platformlarının çeşitliliğinin genişletilmesi hedefleniyor.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
