ABD Hava Kuvvetleri’nin en değerli varlıklarından biri olan E-3 Sentry (AWACS) havadan erken uyarı ve kontrol uçağının İran tarafından vurulduğu belirtildi.
Sosyal medyada paylaşılan ve doğruluğu büyük ölçüde teyit edilen fotoğraflar, ABD Hava Kuvvetleri’nin en değerli varlıklarından biri olan E-3 Sentry (AWACS) havadan erken uyarı ve kontrol uçağının (Seri No: 81-0005) tamamen hurdaya döndüğünü gösteriyor.
Görüntülerde uçağın arka gövdesinin tamamen yandığı ve çevresinin enkazla dolu olduğu görülmekte. Bu bağlamda saldırının uzun menzilli kamikaze İHA’lar ve balistik füzelerle gerçekleştirildiği belirtilmekte.
The War Zone’un haberine göre E-3 Sentry uçakları, yaklaşan füze yaylımlarını tespit etmek ve hava savaşını koordine etmek için kritik bir role sahiptir. Bu kaybın stratejik etkileri şunlardır:
-
Düşen Hazırlık Seviyesi: ABD’nin elinde zaten sadece 16 adet yaşlanmış E-3 kalmıştı ve bu uçağın kaybı, halihazırda düşük olan harbe hazırlık oranlarını daha da aşağı çekecektir.
-
Kabiliyet Boşluğu: ABD Hava Kuvvetleri, bu görevleri yeni bir uzay tabanlı sensör katmanına aktarmayı planlasa da bu teknoloji henüz operasyonel olmaktan uzaktır. Ara çözüm olarak görülen E-7 Wedgetail programında yaşanan gecikmeler, ABD’yi bölgede ciddi bir erken uyarı zafiyetiyle karşı karşıya bırakmıştır.
Ticari uydu görüntülerinin ABD tarafından kısıtlanmasından hemen önce alınan fotoğraflar, ABD’nin uçakları ana apron yerine taksi yollarına yayarak (dispersal) hedef küçültmeye çalıştığını gösteriyordu. Ancak İran’ın, muhtemelen Çin veya Rusya’dan aldığı güncel uydu verileri veya yerdeki istihbarat ağları (HUMINT) sayesinde bu yeni konumları da isabetle vurduğu anlaşılmakta.
TWZ’ye göre bu saldırı, Pentagon’un yıllardır ihmal ettiği “güçlendirilmiş uçak sığınakları” (hardened aircraft shelters) ihtiyacını bir kez daha gündeme getirmekte. Rakipler (Çin ve Rusya) kendi uçaklarını korumak için devasa yatırımlar yaparken, ABD uçaklarının Prens Sultan ve El Udeid gibi üslerde açıkta park edilmesi, uzun menzilli hassas güdümlü mühimmatlar çağında büyük bir zafiyet olarak değerlendirilmektedir.
Saldırıda ayrıca en az 5 adet tanker uçağının da hasar gördüğü bildirilmişti. Tanker ve erken uyarı uçaklarının hedef alınması, ABD’nin bölgedeki hava operasyonlarının sürdürülebilirliğini doğrudan tehdit edebilir. Prens Sultan Hava Üssü, Riyad yakınındaki konumuyla ABD hava gücü için ana harekat merkezlerinden biri olmaya devam etse de, artan saldırılar buradaki varlığın güvenliğini tartışmaya açmıştır.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
