Bilgi Operasyonu (IO), bilgi ortamında belirleyici bir üstünlük elde etmek için yürütülen çalışmalar bütünüdür. IO kendi bilgi ve bilgi sistemlerini korumaya çalışırken, olumsuz bilgi ve bilgi sistemlerini de etkilemek için kullanılır. 2018 CRS (ABD Kongre Araştırma Hizmeti) raporuna göre IO ve IW birleştirilmektedir. IW stratejik düzeyde sürdürülürken IO stratejiyi uygulamak için bilgi ve yeteneklerin kullanılmasını ifade eder.
2.1. Bilgi Savaşı (IW)
Savaşın genel kabul gören tanımı şu şekildedir; ülkeler, hükümetler veya ülke içerisindeki topluluklar arasında gerçekleşen silahlı mücadele. Savaşlar dini, milli, siyasi ve ekonomik amaç ve çıkarlar için gerçekleştirilir. Günümüzde savaş, küresel anlamda ülke ya da kitleleri yok etmektense onları güçsüz kabiliyetsiz bırakmak için gerçekleştirilmektedir. Buradan savaşın ikinci bir açıklaması ortaya çıkmaktadır. Karşı tarafı bezdirmek, maddi ve manevi zarar vermek için yürütülen silahsız faaliyetlerdir.
Bilgi, insanlar arasında gerçekleşen iletişim sırasında paylaşılan, aktarılan ve yeniden şekillendirilen verilerden oluşan zihni faaliyetlerdir. Bu tanım daha da irdelenecek olursa, öğrenme, araştırma ve gözlem yoluyla elde edilip insan zekasının çalışması ile ortaya çıkan düşünce ürünü olarak tanımlanabilir.
Bilgi Savaşı (IW), Dan Kuehl (Ulusal Savunma Üniversitesi öğretim üyesi) tarafından “bilgi ortamındaki iki veya daha fazla grup arasındaki çatışma“ olarak tanımlanmaktadır. Bilgi akışı insanlar, devletler arasında ilişkiler ve sosyal uyum için esastır. Özellikle askeri gücün savaşma kabiliyeti için en önemli unsurdur.
Ülkeler bu durumun önemini kavramaya başladıktan sonra, bilgi ortamında üstünlük sağlamak için kurumlarında bilgisayar uzmanlarından oluşan özel birimler oluşturmaya başladılar. Bu birimler, ülkelerin karar verici komuta bölümü ile entegre bir şekilde çalışmaktadır.
Bilgi Savaşı Çeşitleri
Bilgi Savaşı (IW)’nın çeşitlerini anlamlandırmadan bilgi savaşı terimini teorik olarak anlamak pek mümkün değildir. IW çeşitleri kaynaklarda farklı biçimlerde ayrılmaktadır. Genel olarak yedi başlık altında toplayabiliriz.
Komuta Kontrol Savaşı: Düşmanın haberleşme sistemini, birliklerin sevk ve komuta işlemlerini etkilemek engellemek için yapılan saldırılardan oluşmaktadır.
İstihbarat Merkezli Savaş: Tarayıcı ve işlemcilerin, keşif ve zarar tespit sistemine entegrasyonu ile gerçekleştirilmektedir.
Korsan Savaşı: Yazılım korsanlarının sistemlere sızmalarına dayalı olan bu savaşta, askeri ve sivil bilgi sistemlerini tahrip etmek, bozmak, veri çalmak için zararlı yazılım tekniği (virüs üretmek) kullanılmasıdır.
Ekonomik Bilgi Savaşı: Bilgi ticaretinin yürütülebilmesi için ekonomiye karşı uygulanan savaştır. Devlet politikası olarak ilerletilen bu savaş ticaretteki bilgiyi etkileyip yönlendirme şeklinde sürdürülür.
Siber Savaş: Sanal ortamda gerçekleştirilen bu savaş, bireylere, topluluklara veya uluslara karşı gerçekleştirilmektedir. Karşı tarafın bilgi sistemlerini olumsuz olarak etkileyecek faaliyetlerdir. Bu faaliyetler sonucunda karşı tarafın sistem ve varlıkları diğer tarafca kullanılabilir ve sistemleri tamamen kullanılamaz hale getirilebilir.
Elektronik Savaş: Düşman birliklerin elektron akışı ve haberleşme sistemini kesmek, bozmak ve yönlendirmek üzere uygulanan komuta ve istihbarat merkezli yürütülen uygulamalar bütünüdür.
Psikolojik Savaş: Diğer savaş türlerinin algılama, amaç ve komutalarını olumsuz yönde etkilemek için kullanılır. Bu savaşın asıl amacı, bir ülkenin halkının ve karar alıcılarının zihniyetlerini etkileyerek kendi menfaatleri için kullanılmasıdır.
Yazar: Emre Şevket İnan
Kaynaklar:
- Global Security Review, “Understanding Information Operations & Information Warfare”
- Sağsan M, “Bilgi Savaşı: Siperlerden Klavyelere Taşınan Harekatın Anatomisi”
- Poisel R.A., “Information Warfare and Electronic Warfare Systems”
- Jones A., “Information Warfare – What has Beeb happening?”
