Millî Savunma Bakanlığı (MSB) ile ASELSAN arasında imzalanan sözleşme kapsamında yürütülen Yeni Mobil Sistemi projesinin, Ağustos 2017’de ilk safha, Nisan 2018’de ikinci safha ve Aralık 2020’de üçüncü ve son safha teslimatının kabulü tamamlandı.
Yeni Mobil Sistemi Projesi kapsamında teslim edilen Taktik Yerel Alan Ağı Sistemi (TAYAS), Kara Kuvvetleri Komutanlığının taktik sahada Yerel Alan Ağı (LAN) haberleşme gereksinimini karşılamak amacıyla geliştirildi.
TAYAS Sistemi sayesinde, Kara Kuvvetleri personeli, bağlı olduğu birlik kışlasını terk ederek taktik sahaya çıktığında, çadırlardan oluşan geçici karargâhtan, taşınabilir bilgisayarı ile KaraNET’e ulaşarak kışlada aldığı hizmeti almaya devam edebiliyor. Sistem, Kara Kuvvetleri Komutanlığının savaş alanında kullandığı komuta kontrol ve bilgi sistemlerinin stratejik sahada kurulu TAFICS, taktik sahada kurulu TASMUS ve uydu sistemleri ile iletişimini sağlayan yerel alanda (LAN) kurulu yazılım ve donanımı içeriyor.
TAYAS projesi ile Kara Kuvvetleri Komutanlığına, daha önce sahip olmadığı, dünyada da pek örneği bulunmayan, taktik sahada Milli Gizli gizlilik derecesinde kriptolu Wi-Fi haberleşmesi yeteneği kazandırıldı. Proje sonunda, güvenli ve yüksek kapasiteli bir yerel alan ağı haberleşme sistemi, Kara Kuvvetleri Komutanlığına ait birliklerin taktik alanda kullanımına sunuldu. ASELSAN tarafından geliştirilen kriptolu kablosuz ağ cihazları (kriptolu kablosuz ağ erişim cihazı (KKAC), kriptolu kablosuz terminal cihazı (TKABC) ve ilgili kablosuz ağ yönetim yazılımı), kara, hava ve deniz kuvvetlerinin gereksinimlerine yönelik çeşitli yeni projelerde değerlendirilebilecek.
TAYAS
TAYAS, taktik sahada kablolu ve kablosuz Yerel Alan Ağı haberleşme gereksinimini karşılamak amacıyla geliştirilen bir sistemdir. Sistem, savaş alanında kullanılan Komuta Kontrol ve Bilgi Sistemleri’nin stratejik düzeyde TAFICS, taktik düzeyde TASMUS ve uzayda Uydu Sistemleri ile iletişimini sağlayan, yerel alanda kurulu yazılımı ve donanımı içermektedir.
TAYAS, Kolordu ve Tugay düzeyinde birliklerin savaş alanında kullanacağı kablolu, kablosuz veya ikisi birbirini yedekleyecek biçimde çalışabilen bir yerel alan ağı (LAN) sistemidir. Sistemde, her birlik için iletişim altyapısını taşıyan bir Sunucu Aracı ve bu araca (isteğe göre kablolu veya kablosuz olarak) bağlanarak kendi aralarında ve dış dünya ile haberleşen Komuta Araçları bulunmaktadır. Komuta Aracı sayısı birliğin büyüklüğüne (birlikteki Komuta Yeri sayısına) göre belirlenmekte olup genellikle birlik başına 5 ile 7 arasında değişmektedir. Ek olarak taşınabilir bilgisayara sahip Mobil Kullanıcılar da sisteme bağlanarak haberleşme yapabilmektedir. Kablosuz iletişim, Milli Gizli gizlilik derecesinde kripto ile korunmaktadır. Bu amaçla ASELSAN tarafından bir Kriptolu Kablosuz Ağ Cihazı, bir Kriptolu Terminal Ağ Bağlantı Cihazı ve ilgili Kablosuz Ağ Yönetim Yazılımı özgün olarak geliştirilmiştir; geliştirilen cihazlar Milli Gizli düzeyde sertifikalandırılmıştır.
TAYAS Sistem Bileşenleri
TAYAS; Araç Sunucu Seti, Ağ Bağlantı Seti, Kriptolu Kablosuz Ağ Cihazı (KKAC), Terminal Kablosuz Ağ Bağlantı Cihazı (TKABC), Taşınabilir Ekran Seti, Kablolu ve Kablosuz Ağ Yönetim Yazılımları, Mobil Kullanıcılar için taşınabilir bilgisayarlar, Anten Direkleri ve çeşitli Bağlantı Kabloları içeren Kablo Seti’nden oluşur. Sistemde araç içi yerleşim, montaj ve sabitleme amacıyla çeşitli raf, çanta ve mekanik bağlantı malzemeleri de kullanılmaktadır.
Sunucu Araçları’nda Araç Sunucu Seti, Taşınabilir Ekran Seti, Yüksekliği Ayarlanabilir Anten Direği ve Kablolu / Kablosuz Yerel Alan Ağı Yazılımı bulunmaktadır. Komuta Araçları’nda Ağ Bağlantı Seti ve Yüksekliği Ayarlanabilir Anten Direği bulunmaktadır. Ağ Bağlantı Setleri, Taşınabilir Kabin içine yerleştirilmiş olup birlik Komuta Yeri olarak çadır kullanılması durumunda araç dışına çıkarılarak çadırda da çalıştırılabilirler.
Mobil Kullanıcılar, taşınabilir bilgisayarlarının USB Portu’na taktıkları TKABC’lerin yardımıyla, KKAC’lerle kriptolu Wi-Fi bağlantısı kurarak sistemi kullanabilmektedirler.
Araç Sunucu Seti
TAYAS’ın sistem merkezini oluşturan Araç Sunucu Seti, Sunucu Aracı’nda bulunan şeltere kurulmaktadır. Bu araçlardan her birliğe 1’er adet verilmektedir. Birlik içindeki (yerel alandaki) kullanıcılar, Araç Sunucu setindeki sistemlerden veri alış verişi ve dosya paylaşımı yapabilmekte ve bu sistemler üzerinden geniş alan ağına erişebilmektedir. Araç Sunucu Seti içeriğinde Sunucu, Güvenlik Duvarı/Atak Önleme Cihazı, Yönlendirici, ETHERNET Anahtarlar, KKAC ve Kesintisiz Güç Kaynağı bulunmaktadır.
Ağ Bağlantı Seti
Komuta Yerleri’nin, Kablolu Kullanıcıları ve Mobil Kullanıcıları ile beraber birlikteki Sunucu Aracı’na bağlanarak TAYAS’a erişmelerini sağlayan bileşendir. Bağlantı, Kablo ile veya Kriptolu Wi-Fi Haberleşmesi üzerinden kurulabilir. Ağ Bağlantı Setleri, Taşınabilir Kabin içine yerleştirilmiş olup Komuta Araçları’ndan kolaylıkla sökülebilir, başka araca taşınabilir ya da çadırda kullanılabilir. Ağ Bağlantı Seti içeriğinde ETHERNET Anahtar, KKAC ve Kesintisiz Güç Kaynağı bulunmaktadır.
Kriptolu Kablosuz Ağ Cihazı (KKAC) ve Kriptolu Wi-Fi Terminal Cihazı (TKABC)
KKAC ve TKABC, ilgili Ağ Yönetim Yazılımı ile birlikte TAYAS’ın kablosuz ağ altyapısını oluşturmak üzere tasarlanmış ve üretilmiştir.
İlgili Olarak:
“İnternetin Silahları”: Ağ Merkezli Harp, Komuta Kontrol ve Gelecek
TASMUS taktik saha haberleşme sistemlerinde modernizasyon ve seri üretim
Çukurova Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği öğrencisi.
Savunma sanayii takipçisi.
Motosiklet ve Adanaspor tutkunu.
