ABD Savunma Lojistik Ajansı (DLA), 2026 mali yılında ulusal savunma stokunu güçlendirmek amacıyla stratejik ve kritik ham madde alımları için 2 milyar dolar taahhüt etti.
ABD Savunma Lojistik Ajansı (DLA), 2026 mali yılında Ulusal Savunma Stoku için stratejik ve kritik ham madde alımlarına 2 milyar dolar taahhüt etti. Ajans, 6 Kasım’da yaptığı açıklamada söz konusu alımların yerli tedarik zincirini güçlendirmeyi ve kritik malzemelerin teminini güvence altına almayı hedeflediğini bildirdi.
ABD’nin Ulusal Savunma Stoku, ulusal acil durumlarda askerî, endüstriyel ve temel sivil ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan, ancak ticari kanallardan yeterli miktarda temin edilemeyen ham maddeleri içeriyor. 2026 mali yılı ise Ekim 2025-Eylül 2026 dönemini kapsıyor. DLA, 2 milyar dolarlık alım kapsamında hangi malzemelerin ne miktarda ve hangi tedarikçilerden temin edileceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Ayrıca tutarın ne kadarının fiilen ödendiği de açıklanmadı.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre DLA Stratejik Malzemeler Direktörü Eric Mata, ajansın Sözleşme Hizmetleri Ofisi aracılığıyla imzaladığı kritik mineral sözleşmelerinin çoğunun, yerli üreticilere üretime başlamak veya mevcut üretimlerini genişletmek için yeterli talep güvencesi sağlamayı amaçladığını belirtti.
Mata, yerli tedarikin önemine ilişkin açıklamasında, özellikle ulusal savunma açısından kritik olan, tedarik zincirleri belirli kaynaklarda yoğunlaşan veya kırılganlık gösteren, ikamesi zor ve ihtiyaç duyulan miktarlarda güvenilir kaynaklardan temin edilemeyen malzemelerde yerli üretimin önem taşıdığını ifade etti.
Yine Defence BLog tarafından aktarıldığı üzere DLA’nın açıklamasıyla birlikte paylaşılan fotoğraflarda, Indiana eyaletinin Hammond kentindeki bir depoda muhafaza edilen yaklaşık 35 bin metrik ton kalay, Batı Virginia’daki Point Pleasant tesisinde depolanan ferromanganez ve germanyum külçeleri yer aldı.
Ajans, satın alınan malzemelerin yüksek saflıkta alüminyumdan vanadyum pentoksite kadar uzandığını bildirdi. Söz konusu malzemelerin yalnızca madencilik yoluyla değil; geri dönüşüm, geri kazanım, rafinasyon ve işleme faaliyetleriyle de elde edilebildiği belirtildi.
Ulusal Savunma Stoku’nda bulunan malzemeler, yalnızca ulusal acil durumlarda kullanılmak üzere muhafaza ediliyor. DLA sözcüsü, geçen yıl Nevada Current’a yaptığı açıklamada, stokların ancak savaş ilan edilmesi veya Savaş Bakan Yardımcısı’nın emriyle kullanıma sunulabileceğini belirtmişti.
Kritik mineral tedarikine 7 milyar dolarlık ödenek
ABD Kongresi, Temmuz 2025’te kabul edilen One Big Beautiful Bill Act kapsamında Ulusal Savunma Stoku İşlem Fonu’na 2 milyar dolar ödenek ayırdı. Stok için malzeme alımlarında kullanılan fonun yasa öncesindeki bakiyesi 958 milyon doların biraz üzerindeydi.
Aynı yasa kapsamında kritik mineral tedarik zincirlerini desteklemek amacıyla Endüstriyel Taban Fonu’na da 5 milyar dolar tahsis edildi. Ancak DLA, 2026 mali yılında verilen 2 milyar dolarlık satın alma taahhüdünün ne kadarının bu yeni ödenekten karşılandığını açıklamadı.
Tungsten ve antimon alımları öne çıktı
2026 mali yılında kamuoyuna açıklanan en büyük Ulusal Savunma Stoku alımlarından biri, Eylül ayında Elmet Technologies’e verilen sözleşme oldu. Şirket, Ağustos 2031’e kadar tungsten cevheri, konsantreleri ve sodyum tungstat tedarik etmek üzere sözleşme imzaladı.
belirsiz teslimat ve belirsiz miktar sözleşmesi (IDIQ) kapsamında verilen anlaşmada 150 milyon dolar garanti edilirken, toplam sözleşme üst limiti 2 milyar dolar olarak belirlendi. Bu sözleşme modeli, DLA’nın ihtiyaçlarına göre zaman içerisinde sipariş oluşturmasına imkân tanıyor.
ABD Savaş Bakanlığı, ayrıca Elmet’in ana şirketine yerli tungsten üretimini genişletmek amacıyla 450 milyon dolar taahhüt etti. DLA, 30 Eylül’de ise şirkete molibden ve tungsten alaşımları ile tellerinin tedariki için yaklaşık 36 milyon dolar değerinde ilave bir sözleşme verdi. Ajans, bu sözleşmelerin açıkladığı 2 milyar dolarlık toplam tutara nasıl dâhil edildiğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
DLA’nın önceki alımlarında da benzer bir yöntem izlendiği biliniyor. Ajans, Eylül 2025’te United States Antimony Corp. ile antimon metal külçelerinin tedariki için üst limiti 245 milyon dolar olan bir sözleşme imzaladı. Financial Times ise aynı dönemde DLA’nın kobalt, tantal ve skandiyumun da aralarında bulunduğu kritik minerallerden 1 milyar dolara kadar satın almayı planladığını bildirmişti.
Mata, bu malzemelerin havacılık, denizcilik, kara sistemleri, uzay, haberleşme ve mühimmat sektörlerindeki çeşitli endüstriyel kabiliyetleri desteklediğini belirtti. Öte yandan ABD’nin kritik malzeme tedarikini planlama kapasitesi de daha önce eleştirilere konu olmuştu. ABD Hükûmet Hesap Verebilirlik Ofisi/Sayıştayı (GAO) tarafından 2024 yılında yayımlanan raporda, Pentagon’un ulusal güvenlik açısından kritik kabul edilen malzemelerin yaklaşık yarısında yaşanabilecek tedarik açıklarını öngörmek için gerekli verilere sahip olmadığı tespit edilmişti.
İlgili Olarak
Nadir Toprak Elementleri (NTE) ve Savunma Tedariki Açısından Önemi
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
