ABD, birden fazla kamikaze İDA ile İran’da bulunan kritik bir denizaltı ve gemi bakım tesisini yüksek hassasiyetli bir operasyonla vurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) resmî X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, Bender Abbas Deniz Üssü’ndeki limanın üç adet Corsair İnsansız Deniz Aracı (İDA) ile vurulduğunu duyurdu. Paylaşımda, bu operasyonun Amerikan kuvvetlerinin muharebe ortamında deniz dronlarını kullandığı ilk vaka olduğu vurgulandı.
12 Temmuz’da icra edilen bu saldırıların, İran’ın ticari gemilere yönelik tehditlerini sürdürme kapasitesini önemli ölçüde zayıflattığı belirtildi. Öte yandan ABD, İran Deniz Kuvvetlerinin operasyonel gücünü kırmak amacıyla düzenlenen harekat kapsamında, ülke içerisindeki bir denizaltı ve savaş gemisi bakım-onarım tesisini de hedef aldı. Söz konusu saldırıların, İran’ın deniz unsurlarının harekât kabiliyetini sınırlandırmayı hedefleyen daha geniş çaplı bir stratejinin parçası olduğu değerlendiriliyor.
Bu gelişmenin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD Başkanı Trump’ın talimatı doğrultusunda, 14 Temmuz günü Doğu Zaman Dilimi (ET) ile saat 16.00’dan itibaren İran limanlarına giriş ve çıkış yapan deniz trafiğine yönelik ablukanın yeniden uygulanacağını duyurdu. Açıklamaya göre CENTCOM kuvvetleri, İran limanlarına veya kıyı bölgelerine seyir halinde olan ya da bu bölgelerden ayrılan gemilere yönelik abluka tedbirlerini uygulayacak. ABD ordusu ise abluka kurallarına uyan tüm gemiler için bölgedeki deniz trafiğinin güvenli şekilde sürdürülmesini desteklemeye devam edeceğini bildirdi.
ABD’nin İran’a yönelik bu abluka kararı, 13 Nisan-18 Haziran tarihleri arasında yürütülen ilk uygulamanın ardından alındı. CENTCOM’un verilerine göre, yaklaşık iki aylık süreçte kurallara uyan 140’tan fazla gemi güvenli şekilde yönlendirilirken, kuralları ihlal ettiği belirtilen dokuz gemi etkisiz hale getirildi. Ayrıca insani yardım taşıyan 50’den fazla ticari geminin ablukadan geçişine izin verildi.
CENTCOM, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı çevresinde seyir yapan tüm denizcilere, Denizcilere Bildirim (Notice to Mariners) duyurularını takip etmeleri ve gerektiğinde köprü üstü VHF Kanal 16 üzerinden ABD Deniz Kuvvetleri ile iletişime geçmeleri tavsiyesinde bulundu. Ticari denizcilere yönelik ilave bilgi ve talimatların ise resmî denizcilik bildirimleri aracılığıyla paylaşılacağı belirtildi.
ABD ve İran arasında Hürmüz atışması
Bununla birlikte İran ile gerilime ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, İran’ı “çok sert vurmaya” devam edeceklerini söyleyerek, “Hürmüz Boğazı’nı elimizde tutacağız. Muhtemelen biz yöneteceğiz. Boğaz’ın gardiyanları olacağız.” ifadelerini kullandı. Hürmüz’ün “gardiyanlığı” karşılığında ödeme alacaklarını iddia eden Trump, “Uzun yıllar yaptığımızın aksine bunu hiçbir karşılık olmadan yapmamız beklenemez. Boğaz’ı 50 yıldan uzun süre koruduk ve karşılığında hiç para almadık. Tüm parayı onlar aldı.” dedi.
Buna karşılık İran Ordusu’nun Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Trump’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin yaptığı açıklama hakkında, “ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermedik vermeyeceğiz.” dedi.
İlgili Olarak
Tarih, uluslararası ilişkiler ve savunma sanayii araştırmacısı
