“ALTAY tankının teslimat takvimi netleştiği gibi, üretim tesisinin inşasında da önemli ilerleme kaydedilmiştir.”
Yusuf Emir Işık
Türkiye’nin en uzun soluklu savunma projelerinden ALTAY tankında sona gelinmektedir. ALTAY tankının teslimat takvimi netleştiği gibi, üretim tesisinin inşasında da önemli ilerleme kaydedilmiştir. Projenin hayata geçirilmesinde kritik bir rol üstlenen üretim tesisinin, hem seri üretim kapasitesi hem de savunma sanayiine kazandırdığı bilgi birikimiyle öne çıkması beklenmektedir. Bu yazıda ise ALTAY tankının teslimat takvimi çerçevesinde gelinen son durum ve aynı zamanda bu önemli kara platformunun üretildiği fabrikanın yapısı ve kabiliyetleri ele alınacaktır.
ALTAY Tankında Son Durum
90’lı yılların sonunda fikir olarak başlayan ve 2000’li yıllarda fiili olarak başlayan ALTAY tankı projesi ile Türkiye, modern ana muharebe tankı ihtiyacına yerli ve milli bir çözüm arayışındadır. Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı projesiyle BMC Savunma tarafından üretilen 2 adet Yeni ALTAY tankı, 23 Nisan 2023 tarihinde Sakarya Arifiye’de düzenlenen törenle testleri için Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilmiştir. ALTAY tankı ilk üretilen prototipin üzerinden geçen süre zarfında, modern muharebe ortamının koşullarına uygun olarak yenilenmiştir.
Yurt dışından temininde problem olan birçok alt sistem yerlileştirilmiştir. Güncellenmiş teknolojiler ve yenilikler eklenerek muharebe kabiliyeti artırılmış ve ordumuzun son yıllarda icra ettiği operasyonlar çerçevesinde edinilen tecrübelere ilişkin ilave özelliklerin kazandırıldığı milli tankımız “Yeni ALTAY” adıyla yeniden tanımlanmıştır. ALTAY tankının teslimat takvimi de geçtiğimiz süreçte netliğe kavuşmuştur. BMC’nin Ankara tesislerinde açıklamalarda bulunan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, 2025 yılında 3 adet ALTAY T1 tankının teslim edileceğini açıklamıştır. Bu bağlamda Görgün, 2025 yılında 3 adet, 2026 yılında 11 adet, 2027 yılında 41 adet, 2028 yılında 30 adet, devam eden yıllarda ise 165 adet ALTAY tankının daha teslimatının yapılacağını belirtmiştir. Devam eden yıllarda teslim edilecek 165 tankın, T2 konfigürasyonunda olacağını belirtmekte fayda bulunmaktadır. Bu kapsamda ALTAY’ın T2 konfigürasyonunda, geliştirilmiş zırh sistemi, tecrit edilmiş gövde mühimmat konfigürasyonu, lazer güdümlü tank topu atış yeteneği, mürettebat eğitim modu ve mobil gizleme ağı/iz yönetimi yer alacaktır.
ALTAY Tankı Nerede Üretiliyor? çalışmasının tamamı Defence Turk Dergi 28′nci sayısında.
Çalışmanın tamamını buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.
ALTAY’ın Üretim Tesisi
ALTAY ana muharebe tankının seri üretimi, Ankara’da inşa edilen ve Türk savunma sanayiinin en modern kara aracı üretim altyapılarından biri olan BMC Zırhlı Araç Üretim Tesisi bünyesinde gerçekleştirilmektedir. Toplamda 555.000 metrekarelik bir alana kurulu olan tesis, aynı zamanda 150.000 metrekarelik bir genişleme alanıyla birlikte 840.000 metrekarelik devasa bir üretim kompleksine sahiptir. Fabrika; seri üretim hattı, prototip atölyesi, test ve eğitim merkezleri, idari ve mühendislik binası, yaşam alanları, yedek parça deposu, antrepo, test pisti, araç sevk ve bekleme alanları gibi çok sayıda birimi barındırmakta, bu yönüyle modern bir savunma üretim kampüsü kimliği taşımaktadır. Yalnızca ALTAY değil, aynı zamanda ALTUĞ 8×8 zırhlı araçlarının da üretilebileceği bu tesiste, aylık 8 adet ALTAY tankı ve 10 adet ALTUĞ aracı üretilebilecek kapasitede imalat hatları kurulmaktadır. Seri üretim hattının 50.000 metrekarelik bölümü ALTAY tankına ayrılmış olup burada yer alan parça hazırlık, kaynaklı imalat, final işleme, kumlama ve boyahane gibi üretim bölümleri son teknoloji donanımlarla desteklenmektedir.
Özellikle 150 mm kalınlığa kadar zırh çeliği işleyebilen kesim sistemleri, kaynak robotları ve robotik lazer tarama sistemleri, üretimin hem hassasiyetini hem de hızını artırmaktadır. Kaynak bölgeleri %100 X-Ray ve PAUT gibi tahribatsız muayene yöntemleriyle kontrol edilmekte, yüksek balistik koruma isteklerine uygunluk bu aşamada sağlanmaktadır. Final işleme hattında deformasyon giderme işlemleri ile birlikte toleranslı montaj hazırlıkları yapılmakta, nihayetinde kumlama ve boyama aşamalarına geçilmektedir. Ayrıca tesiste ALTAY tankları için gerekli parça, sistem ve alt sistemlerin kalite kontrolü için çekme-bükme test cihazları, çentik darbe test düzeneği, tuz sisi kabini ve portatif 3D ölçüm cihazları gibi gelişmiş test ekipmanları da kullanılmaktadır. Tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde bu üretim üssünde 1500’ün üzerinde beyaz ve mavi yaka personelin görev alması planlanmakta olup, fabrika yalnızca ALTAY tankının üretiminde değil, aynı zamanda Türkiye’nin zırhlı araç üretim kabiliyetinin merkezlerinden biri olma niteliği taşımaktadır.
Tarih, uluslararası ilişkiler ve savunma sanayii araştırmacısı
