ABD Başkanı Donald Trump’a mektup yazan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), ABD’nin Türkiye’ye F110 savaş uçağı motoru ve F-35 savaş uçağı satışından geri adım atmasını istedi.
Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), Başkan Donald Trump’a Türkiye’ye yapılması planlanan ABD yapımı F-110 savaş uçağı motoru satışından geri adım atması ve Ankara’nın olası F-35 savaş uçağı alımına zemin hazırlayabilecek her türlü çabadan vazgeçmesi çağrısında bulundu.
Kathimerini tarafından yapılan habere göre AHI Başkanı Nick Larigakis başkana hitaben yazdığı mektupta, yönetimin Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı programı KAAN için değeri 700 milyon doları aşan GE Aerospace üretimi F110 motorlarının satış tasarısını Kongre’ye resmen bildirmesinden ötürü duydukları “derin endişeyi” dile getirdi.
1974 yılında kurulan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), ABD’nin Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti, Doğu Akdeniz ve Güney Avrupa ile ilgili dış politikadaki çıkarlarını destekleyen bir savunuculuk örgütü ve politika merkezidir.
Mektupta ayrıca, ABD yönetiminin Türkiye’nin nihai olarak F-35 uçaklarını edinmesine olanak tanıyabilecek olası bir yasal yolu gözden geçirdiğine dair haberlerden duyulan endişe de ifade edildi.
Larigakis, Trump’a, Ankara’nın Rus S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamında yaptırım uygulayanın bizzat kendi yönetimi olduğunu hatırlattı. 2020 yılında alınan bu kararın doğru bir adım olduğunu savunan Larigakis, Başkana bu politikayla tutarlı kalması yönünde çağrı yaptı.
Mektuba göre, yaptırımları haklı çıkaran koşulların hiçbiri değişmedi. Türkiye S-400 sistemine sahip olmaya devam ederken, yaptırımlara yol açan yasal ve ulusal güvenlik endişeleri halen çözülmüş değil. Bu nedenle AHI, yönetimin yaptırımları veya yaptırımların dayandırıldığı yasal çerçeveyi zayıflatabilecek politikalardan kaçınması gerektiğini savunuyor.
Örgüt ayrıca Kongre’nin bu süreçteki rolüyle ilgili endişelerini de dile getirdi. Larigakis; yönetimin söz konusu savunma satışını Kongre’ye resmen bildirmiş olmasına rağmen, Kongre liderlerinin itirazlarına aldırmadan ve ABD’nin büyük silah satışlarını geleneksel olarak yöneten uzun süreli kongre danışma sürecine tam olarak uymadan ilerliyor gibi göründüğünü ileri sürdü. Mektupta, Kongre’nin anayasal denetim sorumluluklarının ABD dış politikası ve ulusal güvenliğinde temel bir güvence oluşturduğu ve buna tam saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı.
AHI, Türkiye’nin uzun yıllara dayanan davranışlarının, güvenilir bir NATO müttefiki olarak görülemeyeceğini kanıtladığını iddia ediyor. Mektupta Ankara’nın Kuzey Kıbrıs’taki varlığı, Ege’de Yunanistan’ın egemenliğini ihlal ettiği iddiaları, Rusya ile savunma ilişkileri, Hamas ile olan bağları ve Ekümenik Patrikhane’ye yönelik devam eden tutumu; uluslararası hukukun ve ABD yasalarının sürekli ihlali olarak nitelendirilerek örnek gösterildi.
Böylesi bir davranışın savunma iş birliğinin genişletilmesiyle ödüllendirilmesinin, ABD’nin hem müttefiklerine hem de düşmanlarına yanlış bir mesaj vereceğini söyleyen Larigakis, Washington’un bunun yerine Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Doğu Akdeniz’de barış ve istikrara bağlı diğer demokratik müttefikleriyle stratejik ortaklıklarını güçlendirmeye devam etmesi gerektiğini savundu.
Mektup; Başkan Trump’ı yönetimin mevcut Türkiye politikasını tersine çevirmeye, hukukun üstünlüğünü korumaya, Kongre’nin anayasal denetim rolüne saygı göstermeye ve önerilen F-110 motoru satışını durdurmaya davet ederek son buldu. Mektupta son olarak, Türkiye’nin ABD yasaları kapsamında belirlenen yasal ve ulusal güvenlik gerekliliklerini tam olarak yerine getirene kadar F-35 savaş uçaklarını edinmesine izin verilmemesi gerektiği vurgulandı.
İlgili Olarak
Defence Turk Yayın Koordinatörü. Türk savunma sanayii özelinde savunma ve güvenlik teknolojileri / politikaları araştırmacısı.
