Avrupa’nın taşıyıcı roket fırlatma programı kapsamında ilk sözleşmeler imzalandı.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Avrupa’daki fırlatma hizmetlerini genişletmeyi ve kıtanın uzaya erişimini daha dayanıklı hale getirmeyi amaçlıyor. Bu bağlamda Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişimi (European Launcher Challange) kapsamında çeşitli şirketlere ilk sözleşmeler verildi.
İlgili tekliflerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesinin ardından imzalanan sözleşmeler ile şirketler, yeni fırlatma hizmetlerinin devreye alınması ve geliştirilmesi için ESA desteğine erişebilecek. Ek olarak sözleşmeler, belirlenen kilometre taşları tamamlandıkça katılımcı şirketlerin finansmanı güvence altına almasına ve fonlara erişmesine olanak sağlıyor. Bu şirketler ise şu şekilde:
- Almanya merkezli Rocket Factory Augsburg (RFA)
- İspanya’dan PLD Space
- Alman Isar Aerospace
ESA Uzay Ulaşımı Direktörü Géraldine Naja sözleşmelere ilişkin şunları söyledi:
“Bu kilometre taşı, Avrupa merkezli fırlatma hizmeti sağlayıcıları arasındaki rekabeti teşvik eden Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişimini başlatıyor. ESA, bu finansman aracılığıyla Avrupa’nın fırlatma kabiliyetlerinin geliştirilmesini destekliyor; Avrupa’nın rekabet gücünün artırılmasına ve kurumsal ve ticari müşterilere sunulan fırlatma hizmetlerinin çeşitlendirilmesine katkı sağlıyor.”
ESA Uzay Ulaşımı Strateji ve Fırlatmalar Başkanı Lucia Linares ise şu ifadeleri kullandı:
“ESA, bu sözleşmelerle hedeflerini uygulamaya geçiriyor. Ajans, yarışmanın koşullarını belirledi ve yeni Avrupa merkezli fırlatma hizmeti sağlayıcılarının gelişim süreçlerini hızlandırarak büyüyebilmeleri için gerekli ortamı oluşturdu. Artık güvenilir fırlatma hizmetleri sunabildiklerini ve rekabet edebildiklerini kanıtlama sırası katılımcı şirketlerde. Uzaya ulaşmak kolay değildir ve hiçbir zaman garanti edilemez.
RFA, Birleşik Krallık’taki SaxaVord Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanan 3 kademeli RFA One yörünge fırlatma aracını geliştiriyor. Mevcut konfigürasyonunda 30 m uzunluğa ve 2.15 m çapa sahip olan RFA One, 500 km irtifadaki Güneş eş zamanlı yörüngeye 500 kg’ye kadar faydalı yük yerleştirecek şekilde tasarlanıyor. Bu bağlamda RFA ile imzalanan sözleşmenin toplam tutarı 186.9 milyon euro.
PLD Space, Miura 1 teknoloji gösterim roketini 2023 yılında İspanya’dan fırlatarak edindiği deneyimi, Miura 5 fırlatma sistemi ve ilgili altyapının geliştirilmesinde temel olarak kullanıyor. Halihazırda çalışmaları devam eden Miura 5 sisteminin Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor.
Araç, Güneş eş zamanlı yörüngeye 540 kg’ye kadar faydalı yük taşıyabilecek şekilde tasarlanıyor. PLD Space, daha yüksek faydalı yük kapasitesi ve daha geniş yörünge erişimi gerektiren kurumsal ve ticari görevlerde kullanılmak üzere Miura 5’in geliştirilmiş versiyonlarını hazırlamayı da planlıyor. Bu kapsamda PLD Space ile imzalanan sözleşmenin toplam tutarı 158.9 milyon euro.
Isar Aerospace tarafından geliştirme süreci devam eden Spectrum fırlatma aracı ise 2025 yılında ilk uçuşunu 30 s olarak gerçekleştirmişti. 2 kademeli Spectrum fırlatma aracı 28 m uzunluğa ve 2 m çapa sahip olup mevcut konfigürasyonunda 10 adet motor yer alıyor. Platformun alçak Dünya yörüngesine (LEO) 1000 kg’ye kadar faydalı yük taşıması hedefleniyor.
Şirketin ikinci Spectrum aracı, yeterlilik test uçuşunda yörüngeye faydalı yük taşıyabilecek şekilde hazırlanıyor. Bu projeler için Isar Aerospace şirketine verilen sözleşmenin toplam tutarı ise 197.8 milyon eurodur.
Avrupa Fırlatma Sistemleri Girişiminde yer alması planlanan MaiaSpace şirketiyle de ilgili sözleşmelerin yakın zamanda yürürlülüğe girmesi planlanıyor. Program kapsamında fırlatma hizmeti sağlayıcılarının, sistemlerinin görev isterlerine göre kapasitesini sunması için 2028 yılından daha erken bir tarihte yörüngesel bir fırlatma gösterimi gerçekleştirmesi bekleniyor.
İlgili Olarak
Havacılık ve Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
