ABD Sahil Güvenliği, 2 Çin araştırma gemisinin bu hafta Alaska açıklarındaki Amerikan sularından kuzeye doğru ilerlediğini ve gemilerin takip edildiğini açıkladı.
İki Çin araştırma gemisi bu hafta Alaska açıklarındaki Amerikan sularından kuzeye doğru ilerledi. Defence Blog tarafından yapılan habere göre bu yıl ilk kez ABD karasularının sınırından “geçip gitmekle” kalmayan gemiler, doğrudan bu suların içinden geçiş yaptı. ABD Sahil Güvenliği, Çin bandıralı Xue Long adlı araştırma gemisinin Amerika Birleşik Devletleri’nin münhasır ekonomik bölgesi (MEB) ve Bering Denizi’ndeki genişletilmiş ABD kıta sahanlığı üzerinden kuzeye doğru ilerlediğini ve kendisine Çin bandıralı ikinci bir araştırma gemisi olan Xue Long 2’nin eşlik ettiğini açıkladı. Her iki gemi de hedeflerinin Arktik (Kuzey Kutbu) bölgesi olduğunu bildirmişti.
Münhasır ekonomik bölge, uluslararası deniz hukukuna göre suyun kendisi uluslararası ulaşıma açık kalsa da, bir ülkenin kıyı şeridinden itibaren 200 deniz mili (370 kilometre) açığa kadar uzanan ve o ulusa balıkçılık, enerji arama ve diğer ekonomik faaliyetleri yönetme konusunda özel haklar tanıyan okyanus alanıdır. Genişletilmiş kıta sahanlığı ise Amerikan yargı yetkisinin bu özel bölgesini daha da ileriye taşıyarak, jeolojik olarak standart 200 mil sınırının ötesine uzanan su altı kara kütlesini kapsıyor.
Geçtiğimiz hafta yaşanan bu geçiş, Çin gemilerinin Alaska’yı Rusya’nın uzak doğu kıyılarından ayıran Bering Denizi’ndeki her iki bölgeden de aynı anda geçerken takip edildiği bu yılki ilk olay olarak kayıtlara geçti.
ABD Sahil Güvenlik unsurları bu duruma, Batı Yakası’nda konuşlu 127 metre uzunluğundaki Legend sınıfı ulusal güvenlik gemisi (kuter) USCGC Munro’yu görevlendirerek yanıt verdi. Bu gemi, ABD Arktik suları ve çevresindeki rakip faaliyetlerini izlemek ve bu faaliyetlerin Amerikan egemenliğine yönelik “gerçek bir tehdit” seviyesini aşması halinde hızla müdahale etmek için özel olarak yürütülen “Sınır Nöbetçisi Operasyonu” (Operation Frontier Sentinel) kapsamında bölgeye sevk edildi. ABD Sahil Güvenlik Arktik Bölgesi Komutanı Tuğamiral Bob Little, bu müdahaleyi birden fazla federal kurumu kapsayan daha geniş ve koordineli bir çabanın parçası olarak nitelendirdi.
Tuğamiral Little konuyla ilgili olarak, “ABD Savaş Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve uluslararası ortaklarımızla birlikte, giderek daha fazla çekişmeye sahne olan Arktik bölgesindeki rakip faaliyetlerine aktif bir şekilde yanıt veriyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yabancı gemilerin uluslararası deniz hukuku kapsamında bir ülkenin münhasır ekonomik bölgesinden ve genişletilmiş kıta sahanlığından geçiş yapmasına yasal olarak izin veriliyor. ABD Sahil Güvenliği de sadece bu sulardan geçmenin tek başına hiçbir kuralı ihlal etmediğini dikkatle vurguluyor. Ancak bu bölgelerde fiili deniz bilimsel araştırmaları yürütmek, önceden Amerikan izninin alınmasını ve toplanan tüm verilerin daha sonra ABD ile paylaşılması yasal zorunluluğunu gerektiriyor.
Xue Long ve Xue Long 2 gibi araştırma gemilerinin; deniz tabanının haritasını çıkarabilecek, su koşullarını test edebilecek ve ister sivil araştırma amaçlarına hizmet etsin isterse askeri planlamaları beslesin, her türlü veriyi toplayabilecek bilimsel ekipmanlar taşıdığı düşünüldüğünde bu ayrıntı büyük önem taşıyor. Çünkü bu iki kullanım amacı arasındaki çizgi, bölgeden geçen bir Sahil Güvenlik gemisinin güvertesinden her zaman net olarak ayırt edilemeyebiliyor.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
