Dassault Aviation CEO’su, Airbus’ın kendilerini çok uluslu Eurodrone projesinden atmaya çalıştığını söyledi.
Dassault Aviation CEO’su yaptığı açıklamada, Airbus’ın kendilerini çok uluslu Eurodrone projesinden atmaya çalıştığını söyledi. Bu durum, iki uçak üreticisi arasında Avrupa savaş uçağı planlarının çökmesine ek olarak yaşanan yeni bir anlaşmazlığı da doğruladı.
Airbus, Reuters’ın geçen ay Dassault’un Airbus’tan tazminat talep ettiğini bildirmesinin ardından büyüyen Eurodrone anlaşmazlığını doğrulayan Trappier’in yorumları hakkında açıklama yapmayı reddetti.
Geciken Eurodrone gözetleme projesinin durumu sorulduğunda CEO Eric Trappier, bir Fransız Senatosu komitesine verdiği demeçte, “Bizim için durum çok basit. Airbus bize projeden çıkmamızı söyledi.” ifadelerini kullandı. Trappier sözlerine şöyle devam etti:
“Buna katılmıyoruz ve bu yüzden neden dışlandığımızı tartışıyoruz. Programın hangi aşamada olduğu hakkında size daha fazla bilgi veremem, çünkü program düzeyinde ilişkiler kopmuş durumda.”
Konuya aşina kaynakların belirttiğine göre Eurodrone tartışması, Fransa’nın projeye yönelik tutum değişikliğinden kaynaklanıyor. Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya tarafından ABD yapımı Reaper insansız hava aracına rakip olarak geliştirilen bu sistemin satın alımlarını Paris yönetiminin askıya alma kararı sonrasında, Dassault’un projeden almayı beklediği iş payının düşürüldüğü ifade ediliyor.
Eurodrone
Eurodrone projesi, Avrupa’nın ABD yapımı MQ-9 Reaper sistemlerine olan bağımlılığını azaltmayı hedefleyen en önemli ortak savunma programlarından biri olarak başlatıldı. Ancak proje, geçen yıllar içerisinde artan maliyetler, teknik gereksinimlerdeki değişiklikler, sanayi iş paylaşımı tartışmaları ve siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle Avrupa savunma iş birliğinin en sorunlu programlarından biri hâline geldi.
Temelleri 2015 yılında Fransa, Almanya ve İtalya tarafından atılan, daha sonra İspanya’nın da katıldığı Eurodrone (European MALE RPAS) programı; orta irtifa-uzun havada kalış (MALE) sınıfında tamamen Avrupa tarafından geliştirilecek bir İHA sistemi oluşturmayı amaçlıyor. Programın ana yükleniciliğini Airbus Defence and Space üstlenirken, Dassault Aviation ve Leonardo başlıca sanayi ortakları olarak projede yer alıyor. Program ise Avrupa ortak silah tedarik kuruluşu OCCAR tarafından yönetiliyor. Yaklaşık 7 milyar euroluk sözleşme kapsamında toplam 20 sistem ve bunlara ait 60 hava aracının geliştirilmesi planlandı.
Ancak proje daha ilk aşamalardan itibaren gecikmeler yaşamaya başladı. COVID-19 salgını nedeniyle sözleşmenin imzalanması ertelendi, ardından tasarım çalışmaları beklenenden uzun sürdü. İlk uçuşun önce 2025 yılında gerçekleştirilmesi planlanırken, daha sonra bu tarih 2027’ye kaydı. Son gelişmelere göre ilk operasyonel teslimatların ise 2029-2030 dönemine sarktığı değerlendiriliyor.
Gecikmelerin arkasındaki en önemli nedenlerden biri ise programın çok uluslu yapısı oldu. Dört ülkenin farklı operasyonel beklentileri, sanayi şirketleri arasındaki iş paylaşımı müzakereleri ve karar alma süreçlerinin yavaş ilerlemesi hem takvimi hem de maliyetleri olumsuz etkiledi. Özellikle Avrupa hava sahasında sivil sertifikasyon şartlarını karşılayacak şekilde tasarlanan sistem, mevcut MALE sınıfı İHA’lara kıyasla daha karmaşık ve maliyetli bir platforma dönüştü. Bu durum zaman zaman Avrupa’da “Eurodrone gereğinden fazla büyüdü” eleştirilerine de neden oldu.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
