Endonezya’nın Boeing üretimi F-15EX Eagle II savaş uçağını tedarik sürecine ilişkin resmi güncellemeler uzun süredir sınırlı kalırken, Boeing yetkilileri Singapore Airshow’da yaptıkları açıklamalarla satış ihtimalinin fiilen sona erdiğini kabul etti. Endonezya, Ağustos 2023’te 24 adede kadar F-15EX için bir mutabakat zaptı (MoU) duyurmuştu. Defense News tarafından yapılan habere göre Boeing, bu sürecin artık şirket açısından “aktif bir süreç” olmadığını açıkladı.
Boeing Başkan Yardımcısı Bernd Peters, Endonezya ile F-15EX bağlamındaki girişimin artık yürütülmediğini belirtirken, Boeing’in Endonezya hükümeti ve ülkenin askeri ihtiyaçlarına desteğinin sürdüğünü vurguladı. Peters, Endonezya envanterinde bulunan AH-64 Apache taarruz helikopterleri ile WaveGlider insansız deniz araçlarına yönelik destek faaliyetlerinin devam edeceğini ifade etti.
Defense News’in haberine göre Boeing’in açıklaması, Endonezya’nın savunma tedarik yaklaşımı dikkate alındığında sürpriz olarak değerlendirilmedi. Zira mutabakat zaptı, yalnızca Jakarta’nın F-15EX’e yönelik ilgisini ortaya koymuş; ancak bugüne kadar herhangi bir sözleşme imzalanmamıştı. Bu süreçte Endonezya Hava Kuvvetleri, Fransa’dan Rafale savaş uçakları tedarik ederek teslimat aşamasına geçti ve ilk üç uçağı geçen ay teslim aldı. Endonezya son yıllarda ayrıca Avusturya’dan ikinci el Eurofighter Typhoon, Çin’den ikinci el J-10, Pakistan’dan JF-17 gibi farklı platformlarla da ilgilendiğini açıklamış; Güney Kore’nin KF-21 Boramae geliştirme programına finansal katkı sağlamış ve Türkiye ile KAAN savaş uçağı için anlaşma imzalamıştı. Bu geniş ve parçalı tablo, Endonezya’nın tedarik süreçlerinde istikrarlı bir hat izlemekten ziyade çok sayıda seçeneği eş zamanlı değerlendirdiğine işaret ediyor.
Öte yandan Boeing açısından F-15EX hattında önceliğin ABD Hava Kuvvetleri’ne teslimatlar olduğu belirtiliyor. Peters, Boeing’in ABD Hava Kuvvetleri’ne güçlü şekilde bağlı olduğunu ifade ederek, şirketin yıllık 24 adet F-15EX Eagle II teslim edebilme kapasitesini hedeflediğini söyledi.
Boeing’in Asya faaliyetleri
Boeing’in Asya’daki F-15 faaliyetleri yalnızca yeni üretimle sınırlı değil. Şirket, Japonya’nın F-15J savaş uçaklarını modernize etme programında da rol alıyor. Bu kapsamda uçaklara AN/APG-82(V)1 AESA radar, yeni görev bilgisayarları ve BAE Systems üretimi AN/ALQ-250 EPAWSS koruma sistemi entegre ediliyor. Boeing, bu modernizasyonu basit bir iyileştirme değil, uçağı güncel üretim standardına yaklaştıran kapsamlı bir dönüşüm olarak tanımlıyor.
Benzer bir modernizasyon süreci Güney Kore için de yürütülüyor. ABD Savunma Bakanlığı, Boeing’in Güney Kore’ye ait 59 adet F-15K savaş uçağının modernizasyonu için 2,8 milyar dolarlık bir sözleşme aldığını duyurmuştu. Missouri eyaletinin St. Louis kentinde yürütülecek çalışmaların 2037 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor.
Asya’da F-15 kullanan bir diğer ülke ise Singapur. Singapur’un F-15SG filosunun da ilerleyen dönemde modernizasyona tabi tutulması bekleniyor. Singapur Airshow’da Defense News’e konuşan Singapur Hava Kuvvetleri pilotları, F-15SG’lerin şu aşamada ağırlıklı olarak eğitim görevlerinde kullanıldığını ve Ekim 2024’te gerçekleşen olay benzeri bir önleme görevinin tekrar yaşanmadığını ifade etti.
Singapur Hava Kuvvetleri, 15 Ekim 2024’te bomba ihbarı sonrası Air India Express seferini refakat altına almak üzere iki F-15SG’yi havalandırmıştı. Pilotlar ayrıca, Singapur’un bu yıl içinde teslim almayı umduğu F-35’lerle entegrasyon sürecinin kademeli şekilde ilerleyeceğini belirtti. Entegrasyonun zorlu olup olmayacağı sorusuna ise, ABD’nin bunu başardığını ve Singapur’un da aynı şekilde başarabileceğini söyleyerek yanıt verdiler. Pilotlardan bazılarının yakın zamanda F-35 eğitimi için ABD’ye gideceği de aktarıldı.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
