Finlandiya Hava Kuvvetleri, ilk F-35A savaş uçağının Lockheed Martin tesislerinde ilk uçuşunu tamamladığını duyurdu.
Finlandiya Hava Kuvvetleri, 8 Aralık 2025 tarihinde JF-501 kuyruk numaralı ilk F-35A savaş uçağının Lockheed Martin’in Teksas’taki Fort Worth tesislerinde ilk uçuşunu tamamladığını duyurdu. Lockheed Martin’in test pilotu tarafından uçurulan uçak, Helsinki’nin HX savaş uçağı programının önemli bir dönüm noktasını simgeliyor. Böylece ilk uçuş, 2025 ile 2030 yılları arasında Finlandiya Hava Kuvvetleri envanterindeki F/A-18C/D Hornet savaş uçaklarının yerini alacak 64 uçaklık F-35 filosunun ilk adımı olma özelliğini de taşıyor.
Program kapsamında Finlandiya, F-35A’nın en modern konfigürasyonlarından birini tedarik ediyor. Army Recognition tarafından yapılan habere göre sipariş edilen 64 uçağın tamamı, işlemci gücünü, elektronik harp performansını ve silah entegrasyonunu genişleten Block 4 seviyesi için bilgi işlem altyapısını oluşturan en yeni Technical Refresh 3 (TR-3) donanımıyla teslim edilecek.
F-35A; düşük radar kesit alanına (RKA) sahip gövde yapısını AN/APG-81 AESA radarı, AN/ASQ-239 elektronik harp süiti ve tam 360 derece sensör füzyonu mimarisiyle birleştirerek, hava konuşlu bir istihbarat ve hedefleme merkezi olarak da görev yapabilmektedir. Finlandiya için bu yetenek, Link 16 ve platformun kendi güvenli veri bağlantıları (datalink) aracılığıyla NATO unsurları ile bağlantı halindeyken, Kola Yarımadası ve Baltık yaklaşımlarının derinliklerine kadar radara görünmeden gözetleme yapabilmek anlamına geliyor.
Finlandiya’nın F-35 tedarik süreci
Finlandiya, F-35 anlaşmasını 11 Şubat 2022’de imzalamıştı. 64 adet Block 4 kabiliyetli F-35A savaş uçağı, eğitim, mühimmat ve lojistik desteği içeren ana tedarik paketi yaklaşık 8,3 ila 8,4 milyar euro değerindedir. Bu tutar, Devlet Hazinesi tarafından dolar kuru riskine karşı korumaya alınan yaklaşık 10 milyar Avroluk sabit genel HX programı bütçesi dahilindedir.
Bu rakam, F-35 alımını Finlandiya tarihindeki en büyük kamu alımı yapmaktadır. Akademik değerlendirmeler bu hamleyi, “Uzak Kuzey”de uzun menzilli hassas taarruz ve hava savunması için özel olarak uyarlanmış bir silah karışımıyla desteklenen, Finlandiya’nın hava gücünde nesilsel bir değişim olarak tanımlamaktadır.
Sanayi katılımının yoğun bir seviyede olduğu programda ana sözleşmenin kabaca %30’una denk gelen offset düzenlemeleri kapsamında Patria, Pratt & Whitney F135 motorlarını Finlandiya’da montajı gerçekleştirilecek ve daha sonra bölgesel kullanıcılar için bunların bakımını üstlenecektir. Ayrıca Fin firmaları, küresel F-35 tedarik zinciri için en az 400 set ön gövde yapısı ve iniş takımı kapağı üretecektir. Bu durum ulusal filo ihtiyaçlarının çok ötesine geçmekte ve binlerce yüksek nitelikli havacılık ve uzay sanayii işgücünü 2030’lu yıllara kadar Finlandiya’da tutmayı amaçlamaktadır.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
