FNSS, Çok Maksatlı Modüler İnsansız Amfibi Araç İ-ZAHA’yı TEKNOFEST Mavi Vatan’da tanıttı.
FNSS, amfibi hücum harekâtının en yüksek riskli evresini insansız hâle getiren Çok Maksatlı Modüler İnsansız Amfibi Aracı İ-ZAHA’yı, 20-23 Ağustos 2026 tarihleri arasında Kocaeli Gölcük Tersanesi Komutanlığı ev sahipliğinde gerçekleştirilen TEKNOFEST Mavi Vatan 2026’da tanıttı.
FNSS tarafından tasarlanan, üretilen ve hâlihazırda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan ZAHA’larla insanlı-insansız takım (MUM-T) konseptinde görev yapmak üzere tasarlanan İ-ZAHA; karşı kuvvetlerin kıyı savunmasıyla ilk teması insanlı araçlardan önce kuruyor ve operatörlerin tüm görev süresince güvenli bir alanda kalmasını sağlıyor.
Denizden kıyıya kesintisiz intikal edebilen 8 tonluk platform; suda 7 knot, karada 70 km/sa hıza ulaşıyor. Sahada yaklaşık 40 dakikada değiştirilebilen faydalı yük modülleri sayesinde Ateş Desteği ile Mayın Temizleme görevlerinden Elektronik Harp (EH) ve Yaralı Tahliyesine (CASEVAC) kadar 10 farklı görev konfigürasyonuna olanak sağlıyor. FNSS CEO ve Yönetim Kurulu Üyesi Selim Baybaş, İ-ZAHA ile ilgili şunları söyledi:
“FNSS, insansız ve otonom araç teknolojilerinde çalışmalarını, Ar-Ge yatırımlarını büyütüyor. İ-ZAHA, FNSS’nin mühendislik kabiliyetlerini, Zırhlı Amfibi Hücum Aracı ZAHA’nın sahada kanıtlanmış başarısını ve sürdürülen Ar-Ge çalışmalarını bir araya getiren yeni nesil ağır sınıf insansız amfibi araç olarak öne çıkıyor. Bu ölçekte ve bu yetenek kapsamında amfibi insansız kara aracı üretebilen firma sayısı dünya genelinde son derece sınırlı; FNSS sektördeki 35 yılı aşkın tecrübesi ve aktif üretim hattıyla farklı platformları aynı anda üretebilen az sayıda NATO tedarikçisinden biri. FNSS’nin, İ-ZAHA ile yeni bir dönemin kapısını açtığını gururla söyleyebilirim.”
Çok maksatlı modüler insansız amfibi araç
Amfibi hücum, savaşın tüm spektrumundaki en zorlu ve en yüksek zayiat riski taşıyan operasyonlardan biridir. Karşı kuvvet, kıyı şeridini katmanlı mayın sahaları ve sabit engel kuşaklarıyla kapatırken kıyıyı kontrol altında tutmak amacıyla makineli tüfek ve tanksavar güdümlü füze (ATGM) mevzileri konuşlandırır. Engel sistemleri hücum kuvvetini yavaşlatır, belirli imha bölgelerine yönlendirir ve düşman ateşinin etkinliğini artırır. İlk hücum dalgasının geciktiği her saniye savunma tarafına avantaj sağlar. Hücum kuvvetinin menzile girdiği andan kıyı hattını geçtiği ana kadar olan bu kritik süre, operasyonun tamamı açısından belirleyicidir. Karşı kuvvet bu zaman aralığını hücumun ivmesini bozmak ve ana taarruz başlamadan operasyonu etkisiz hâle getirmek için kullanır.
FNSS tarafından geliştirilen Çok Amaçlı Modüler İnsansız Amfibi Araç İ-ZAHA, ZAHA amfibi hücum araçlarıyla donatılmış deniz piyade birlikleriyle yakın koordinasyon içerisinde çalışmak üzere tasarlanmış yeni nesil insansız bir harekât unsurudur. İ-ZAHA’nın temel görevi; insanlı ZAHA unsurlarından önce düşman kıyı savunmasıyla ilk teması kurmak, üzerinde bulunan görev yüküne bağlı olarak mayın ve engelleri etkisiz hâle getirmek, sahili insanlı ZAHA’ların yaklaşma ve çıkarma faaliyetlerine hazırlamak ve operasyonun sonraki tüm aşamalarında destek sağlamaktır.
Otonom, uzaktan kumandalı veya hibrit kontrol modları, görev boyunca operatörlerin temas hattından uzakta kalmasını sağlıyor. Farklı görev sistemleriyle yapılandırılabilen modüler faydalı yük mimarisi ise İ-ZAHA’nın yalnızca ilk temas aşamasında değil; hücum, destek, ele geçirme ve kıyıbaşının (beachhead) emniyete alınması dahil operasyonun tüm aşamalarında aktif görev yapmasına imkân tanıyor.
Modüler görev mimarisi
İ-ZAHA’nın en güçlü özelliklerinden biri, farklı görev profillerine uygun faydalı yük modüllerinin aynı temel platform üzerinde değiştirilebilmesidir. Birden fazla varyant aynı harekâtta koordineli biçimde görev yapabilir. Varyantlar arasında ortak platform ve ikmal altyapısı, lojistik yükü en aza indirirken operasyonel hazırlık düzeyini yüksek tutar. Bu bağlamda modül değişimi sahada yaklaşık 40 dakika içinde tamamlanabilen araç, 10 farklı görev konfigürasyonuna dönüştürülebiliyor:
- Ateş Desteği
- Mayın Temizleme
- Muharebe Mühendisliği
- Elektronik Harp (EH)
- Keşif (RECCE)
- Aldatma
- Anti-Dron
- Seyrüsefer ve Engel İşaretleme
- Lojistik Destek
- Yaralı Tahliyesi (CASEVAC)
Denizde ve karada intikal yeteneği
İ-ZAHA; suda 7 knot ve karada 70 km/sa hıza ulaşarak denizden kıyıya kesintisiz intikal yeteneği sunar. 300 beygirlik (hp) güç paketi kombinasyonu, 8 tonluk amfibi muharebe ağırlığında güçlü ve güvenilir tahrik sağlar. 37.5 BG/ton güç-ağırlık oranı ile platform, ıslak kum hattından sert araziye geçişte performansını korur.
Bağımsız süspansiyon sistemi yüksek manevra kabiliyeti sunarken çeşitli lastik seçenekleri farklı zemin koşullarına uyum imkânı sağlıyor. Düşük siluet, düşük termal iz ve düşük akustik iz seviyesiyle tespit edilebilirliği asgari düzeyde tutan platform; düşman gözetlemesine yakalanmadan kıyıya intikal ederken yaralı personel ve görev ekipmanı için geniş bir yükleme hacmi sunuyor.
Uzaktan kontrol ve atalet yeteneği
İ-ZAHA; otonom, uzaktan kumandalı veya hibrit modda çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Şifreli mesh ağ altyapısı, GNSS/INS seyrüsefer sistemi ve dost-düşman kimlik doğrulama modülü (IFF) bir arada çalışarak harekât boyunca platformun komuta-kontrol (C2) sürekliliğini korur. Aatalet seyrüsefer birimi (INU), uydu sinyalinin kesildiği veya bozulduğu ortamlarda konum kestirimini sürdürür. İletişim menzili doğrudan görüş hattında (LOS) 3 km olup tüm varyantlarda İHA röle desteğiyle bu mesafe artırılmaktadır.
Operatörlerin tüm görev süresince gemide kalması, geleneksel ön kuvvet harekâtı unsurlarına kıyasla kayıp riskini sıfıra indirger. Veri bağının kesintisinde platform önce emniyetli duruş durumuna geçer, ardından konfigürasyona bağlı olarak kayıtlı rota üzerinden yuvaya otomatik döner veya seyrüsefer görevine devam eder.
Hızlı ve etkin konuşlandırma kabiliyeti
İ-ZAHA; karayolu, demiryolu ve denizde tüm nakliye vasıtalarında taşınabildiği gibi uzak noktalara havadan hızlı nakil ihtiyacı hâlinde, ağır nakliye helikopterleri ve uçaklarıyla da taşınabilmektedir. CH-47F Chinook, Mil Mi-26, C-130 Hercules, A400M, C-17 Globemaster, C-5 Galaxy, An-124 ve Il-76 gibi ağır nakliye helikopterleri ve stratejik nakliye uçaklarıyla taşınabilir olması nedeniyle modern askerî lojistiğe son derece uygundur.
Yapay zekâ desteği
İ-ZAHA’nın yapay zekâ destekli görüntü işleme mimarisi, kamera akışlarını gerçek zamanlı olarak analiz eder. Veriyi radyo bağlantısı üzerinden ileterek bant genişliğinin kısıtlı olduğu ve iletişimin bozucu etkiye maruz kaldığı ortamlarda düşük gecikmeli hedef farkındalığını korur.
Tespit edilen unsurları tehdit puanı, türü ve durumuna göre renkli görseller ve detaylı istihbarat kartlarıyla işaretler. Otomatik hedef tespit ve atış kontrol sistemleri, önceliklendirilmiş hedefleri operatöre sunarak angajman sürecini hızlandırır ve operatörün tarama yükünü azaltır. Tespit edilen hedefler izlenir ve zaman damgalı olarak kaydedilir. Sahada yeni tanımlanan bir hedef veya kural, anında canlı görüntü akışında uygulanmaya başlar.
“Armor Integrity” entegre edilen ilk insansız araç
İ-ZAHA, Nurol Teknoloji’nin geliştirdiği “Armor Integrity” yapısal bütünlük izleme sisteminin entegre edildiği ilk insansız araçtır. Araçta mürettebat bulunmadığı için araç isabet aldığında bunu değerlendirecek insan muhakemesinin yerini, platformun dijital omurgasına entegre edilen sistem alır.
Sistem; etkinin konumunu, yönünü ve şiddetini sensörleriyle gerçek zamanlı tespit eder, etkilenen bölgenin kalan yapısal kapasitesini hesaplar, darbenin etkisi ile zaman içinde birikebilecek gizli hasarları izler ve bilgiyi operatör ve komuta zincirine iletir.
Sistem anlık veriye ve sistematik taktik analize dayanarak komutana zayıflayan bölgeyi taktik manevrayla koruma, örtü gerisine mevzilenme, göreve devam veya pasif görev seçenekleri sunar. Bağlantı kesilirse veriler yerel olarak depolanır, bağlantı kurulunca iletilir. Bu sayede sistem operatörden taktik planlama unsurlarına ve lojistik destek zincirine uzanan karar döngüsünü kesintisiz besler.
İlgili Olarak
Havacılık ve Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
