Fransa Cumhurbaşkanı Macron, 10,2 milyar euro değerindeki ülkenin yeni nesil nükleer tahrikli uçak gemisinin resmi adını “France Libre” olarak açıkladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron 18 Mart 2026 günü ülkenin batısında bulunan Nantes yakınlarındaki Naval Group tesisinde düzenlenen törenle Fransa’nın yeni nesil nükleer tahrikli uçak gemisinin resmi adını açıkladı. Bugüne kadar Yeni Nesil Uçak Gemisi (Porte-Avions de Nouvelle Génération/PA-NG) programı adı altında anılan gemi, bundan böyle France Libre (Özgür Fransa) adını taşıyacak.
İsimlendirme etkinliği, Macron’un Aralık 2025’te geminin üretim aşamasına yeşil ışık yakma kararını takip ediyor. Bu karar, Naval Group ve Chantiers de l’Atlantique’in endüstriyel ortak girişimi olan MO Porte-Avions ile geminin nükleer reaktörlerinden sorumlu TechnicAtome tarafından ortaklaşa yürütülen beş yılı aşkın tasarım geliştirme sürecini resmi olarak sonlandırmıştı.
310 metre uzunluğa ve yaklaşık 90 metre genişliğe sahip 80.000 tonluk France Libre, 2001 yılından bu yana Fransız donanmasının (Marine Nationale) tek uçak gemisi olarak görev yapan 42.000 tonluk selefi Charles de Gaulle’ü gölgede bırakacak. Gücünü 2 adet TechnicAtome K-22 “basınçlı su reaktöründen” alacak olan gemi, 3 şaft hattı üzerinden 27 knot’a varan hızlara ulaşabilecek. Bu çerçevede mürettebat sayısının (hava filosu dahil) yaklaşık 2.000 denizci olması planlanıyor.
Yeni uçak gemisinin belirleyici özelliklerinden biri de, ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar (FMS) anlaşması kapsamında General Atomics tarafından tedarik edilen ABD menşeli Elektromanyetik Katapult Sistemi (EMALS) ve Gelişmiş Yakalama Donanımının (AAG) kullanılması olacak. Naval News tarafından yapılan habere göre gemide bulunacak 3 EMALS mancınık hattı ve 3 AAG yakalama teli 17.200 metrekarelik açılı uçuş güvertesini donatarak, Charles de Gaulle’de bulunmayan bir yetenek olan eşzamanlı kalkış ve iniş operasyonlarına olanak tanıyacak. Bu düzenin, yüksek yoğunluklu muharebe operasyonları sırasında sorti oranlarını önemli ölçüde artırması bekleniyor (günde yaklaşık 60 sorti).
France Libre, başlangıçta F5 standardındaki Dassault Rafale M (Marine) etrafında şekillenen, 3 adet Northrop Grumman E-2D Advanced Hawkeye havadan erken ihbar ve kontrol (HEİK) ve 6 adede kadar NH90 Caiman helikopteri ile desteklenen yaklaşık 30 savaş uçağından oluşan bir hava filosunu barındıracak şekilde tasarlandı. İlerleyen dönemlerde ise geminin hava grubuna insansız savaş uçaklarının ve 2040’ların ortalarına doğru Fransız-Alman-İspanyol 6. nesil FCAS programı kapsamında geliştirilen yeni nesil savaş uçağının entegre edilmesi öngörülüyor. Ancak Dassault ve Airbus arasında artan ve Fransa ile Almanya’nın yollarını ayırmasına yol açabilecek gerilimler sürüyor.
Güvertenin altında ise gemi, iç sistemlerin tam elektrifikasyonunu, sancak tarafında yer alan 2 adet 40 tonluk asansörün hizmet verdiği bir hangarı ve yüksek tempoda 7 günü aşan kesintisiz operasyonlar için tasarlanmış mühimmat depolarını barındırmaktadır. Keza bu değerler mevcut Fransız uçak gemisi lojistiğine göre belirgin bir iyileşme anlamına geliyor.
Naval News tarafından aktarıldığı üzere France Libre’in inşasının 2032 yılında Chantiers de l’Atlantique’te gövde montajı ile başlaması ve geminin nihai donatım ve nükleer yakıt ikmali için 2035 ortalarında Toulon’daki deniz üssüne transfer edilmesi planlanıyor. Deniz denemelerinin 2036’da yapılması, Fransız Donanması’nda hizmete girişinin ise 2038’de gerçekleşmesi hedefleniyor; bu tarihte Charles de Gaulle’ün hizmetten çekilmeye başlaması bekleniyor. Bu bağlamda France Libre’in ise yaklaşık 45 yıl hizmette kalması öngörülüyor.
Program, %80’i küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşan, Fransız savunma sanayii tabanında yaklaşık 800 tedarikçiyi ve 14.000’e kadar istihdamı harekete geçiriyor. Bu durum, projenin sadece ulusal savunma stratejisinin bir temel taşı olarak değil, aynı zamanda birçok bölgede yüksek teknolojili üretim istihdamının itici gücü olarak görülüyor. Program tedarikinin %90’ından fazlası Fransız tedarikçilerden sağlanırken Macron, France Libre’in maliyetini yaklaşık 10,2 milyar euro olarak belirtiyor.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
