Kanada’nın, 88 adetlik F-35 tedarik planını revize ederek 60 adet Saab Gripen E ve 30 adet F-35A’dan oluşan karma bir savaş uçağı filosuna geçmeyi değerlendirdiği bildirildi.
La Presse tarafından 30 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan bir rapora göre Kanada, muharip uçak modernizasyon planında kapsamlı bir revizyona gitmeyi değerlendiriyor. Habere göre Ottawa yönetimi, planlanan 88 adetlik F-35 filosunun büyük bir bölümünü iptal ederek yerine yaklaşık 60 adet İsveçli Saab üretimi Gripen E ve 30 adet F-35A’dan oluşan karma bir yapıyı öngörüyor.
Army Recognition tarafından yapılan habere göre Kanada’nın bu olası strateji değişikliği, Kuzey Amerika Havacılık Savunma Komutanlığı (NORAD) ve NATO görevleri için kritik olan beşinci nesil yetenekleri muhafaza ederken, ABD savunma tedarik zincirlerine ve siyasi nüfuzuna olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Olası F-35 ve Gripen karma filosu; Lockheed Martin üretimi F-35’in düşük görünürlük avantajlarını, Saab Gripen E’nin düşük işletme maliyetleri, kısıtlı ve zorlu pistlerde görev yapabilme kabiliyeti ve kapsamlı teknoloji transferi seçenekleriyle harmanlıyor. Bu noktada acil ihtiyaç olan CF-18 uçaklarının değiştirilmesinin ötesine geçen bu hamle, Kanada’nın bağımsız havacılık ve uzay sanayisi üretimini genişletme ve uzun vadeli uluslararası savunma ortaklıklarını çeşitlendirme hedeflerini barındıran “Kanada Savunma Sanayii Stratejisi” ile de tam uyumlu bir profil çiziyor.
Başlangıçta üç ay sürmesi planlanan ancak halen sonuçlanmayan yeniden değerlendirme süreci; ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanan ticaret savaşları ve havacılık gibi kilit sektörleri hedef alan yaptırım tehditleri sonrasında Kanada-ABD ilişkilerinde yaşanan genel bozulmanın bir neticesi olarak ortaya çıktı. Siyasi olarak hassas bir süreçte ikili ilişkilerde daha fazla gerilim yaratmamak adına, resmi duyurunun 2026 Kasım’ındaki ABD ara seçimlerinden sonra yapılması öngörülüyor.
Eş zamanlı olarak Ottawa yönetimi, ABD savunma tedarik zincirlerine, idame ağlarına ve teknoloji ekosistemlerine yönelik uzun vadeli bağımlılığın stratejik sonuçlarını mercek altına almaya devam ediyor. ABD’nin ekonomik ve siyasi baskılarına maruz kalma riskini minimize ederken yerli sanayi katılım payını artıran karma filo formülü, Kanada’nın savunma ortaklıklarını çeşitlendirmesini hızlandırıyor ve CF-18 filosunun yenilenmesine olanak tanıyor.
Kanada-İsveç ortaklığı
Söz konusu yeni stratejiye dair en net sinyal ise 27 Mayıs 2026 tarihinde verildi. Bu bağlamda Kanada Başbakanı Mark Carney, Kanada’nın Saab ile toplam değeri 5 milyar Kanada Doları’nı aşan 5 veya 6 adet GlobalEye Havadan Erken İhbar ve Kontrol (HİK) uçağı tedariki için müzakerelere başladığını resmi olarak doğruladı.
İlgili Olarak
Bir zamanlar Türkiye’ye ambargo uygulayan Kanada’dan “müttefiklik” açıklaması
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
