İnsansız savaş uçağı alt sistem tedariki için sözleşme Savunma Sanayii Başkanlığı ve ASELSAN arasında imzalandı.
Türk Savunma Sanayii, insansız savaş uçağı sistemlerinde kritik bir eşiği daha geride bıraktı. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından 16 Aralık 2025 tarihinde hayata geçirilen İnsansız Savaş Uçağı Alt Sistemler Tedarik Projesi kapsamında kritik bir sözleşmeye daha imza atıldı. Düzenlenen imza töreniyle, proje dâhilinde tedarik edilen 9681 hava telsizi, MURAD AESA Radar ve TOYGUN EOTS (Elektro-Optik Hedefleme Sistemi) sistemlerinin Türkiye’nin insansız savaş uçağı KIZILELMA’ya entegre edilmesi resmi olarak karara bağlandı.
Hayata geçirilen bu önemli entegrasyon projesi, KIZILELMA’nın operasyonel bağımsızlığını ve etkinliğini en üst seviyeye taşımayı hedefliyor. Tamamen millî imkânlarla geliştirilen bu gelişmiş sensör ve haberleşme kabiliyetlerinin platforma dâhil edilmesiyle birlikte KIZILELMA, çok daha güçlü ve modern bir görev mimarisiyle göklerdeki yerini alacak.
MURAD AESA Radarı
ASELSAN tarafından yerli ve milli imkanlarla geliştirilen MURAD AESA Radarı, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol’un 2023 yılında resmi X hesabından yaptığı paylaşımla Baykar tarafından üretilen AKINCI TİHA’ya entegre edildiği duyurulmuştu. Akyol konuyla ilgili yaptığı açıklamada, MURAD ismini verdikleri radarın az sayıda ülke tarafından geliştirildiğini ve İHA sistemlerine yetenek olarak katkı sağlayacak bir ürün olduğunu ifade etmişti.
MURAD AESA Radarı; çoklu hedef takibi yapabilen, uzun menzilde hedef ayrıştırabilen, deniz modlarından hareketli hedef takibine, SAR/ISAR modlarından, içinde binlerce elektronik kompenentin olduğu çok gelişmiş bir sistemdir. Başta F-16 savaş uçağı ve AKINCI TİHA için geliştirilen radar sisteminin şu ana kadar bazı hava aracı sistemlerine yönelik entegrasyonu tamamlandı.
Bu kapsamda MURAD 100-A AESA Burun Radarı’nın 2024 yılında F-16 ÖZGÜR uçağına entegrasyonu tamamlandı ve uçuş testleri icra edildi. MURAD 100-A AESA radarının bazı entegrason süreçlerinin devam ettiği bilinirken, KIZILELMA dışında Milli Muharip Uçağı KAAN’a da entegre edilmesi planlanmaktadır.
TOYGUN EOTS (Elektro Optik Sensör Sistemi)
TOYGUN, MWIR bandında çalışan 1280×1024 çözünürlükte IR görüntüleme sistemi ve lazer işaretleyiciye sahip. IR görüntüleme sisteminde yüksek çözünürlüğü desteklemek için görüntü iyileştirme yöntemleri de (kenar-köşe yumuşatma, görüntü keskinleştirme, histogram eşitleme, siyah/beyaz dengeleme, sis, pus ve atmosferik etkileri kaldırma/minimize etme, supperresolution, türbülans düzeltici ve hedef kıymetlendirme) bulunuyor.
Hava-hava muharebesi, hava-yer muharebesi, keşif, gözetleme ve hedefleme gibi görevlerde kullanılabilecek TOYGUN’da 35 km’ye kadar lazer mesafe ölçümü, Otomatik Hedef Algılama (OHA), Tekli/Çoklu Hedef Takibi, 2 Eksen Mekanik+2 Eksen Optik Stabilizasyon gibi özellikler yer almakta. TOYGUN ile aynı zamanda takip edilen hedeflerin koordinatları Dahili GPS+Ataletsel Ölçüm Birimi+Harici ANS ile belirlenebiliyor.
KIZILELMA’nın TOYGUN ile süren testleri “gömülü EOTS” teknolojisinin dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağında uygulanması anlamına geliyor. F-16 gibi platformlar hedefleme sistemlerini harici bir pod olarak taşırken, Bayraktar KIZILELMA’da bu sistemin gövde içine gizlenmesi uçağın düşük radar izi (düşük görünürlük) kabiliyeti için kritik önem taşıyor. TOYGUN EOTS, Bayraktar KIZILELMA’nın bu stratejik avantajını koruyarak gelişmiş hedefleme yapabilmesini sağlıyor.
Sadece F-35 gibi 5. nesil uçaklarda bulunuyor
Gövde içine gizlenmiş bu gelişmiş elektro-optik hedefleme sistemi, insanlı uçaklarda yalnızca ABD üretimi F-35 gibi 5. nesil platformlarda bulunuyor. Bayraktar KIZILELMA’ya bu teknolojinin başarıyla entegre edilmesiyle birlikte, Türkiye bu kritik kabiliyete sahip dünyadaki üç ülkeden biri oldu.
İlgili Olarak
Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik bölümü mezunu. Savunma sanayii ve güvenlik çalışmaları araştırmacısı.
