ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, Defence Turk ve gdh defence’nin sorularını yanıtladı.
Defence Turk ve gdh defence: Murat Bey, öncelikle 2025 için bir değerlendirmesiyle ilgili sormak istiyoruz. En çok hangi bölgelere ihracat öne çıktı? Avrupa bölgesi mi, Ortadoğu mu? Çünkü siz Ortadoğu’dan da çok sipariş almıştınız. Avrupa’dan da alıyorsunuz, Asya’dan da alıyorsunuz ama en çok öne çıkan bölge hangisi oldu?
Murat İkinci: Aslında en çok öne çıkan bölge Ortadoğu ve Uzak Asya. Bununla beraber Afrika ve Avrupa da en hızlı gelişen pazarlar bizim için. Yani ihracat anlamında baktığımızda ihracatımızın büyük bir kısmını Ortadoğu ve Uzak Doğu’ya yapıyoruz diyebiliriz. Ama bununla beraber hızlı büyüyen pazarlarımız Avrupa ve Afrika pazarı. Hatta bu sene Amerika pazarında da, Amerika kıtasında da çok ciddi bir potansiyelin harekete geçtiğini görüyoruz. Çünkü dünyanın birçok ülkesi aslında ROKETSAN’ın üretmiş olduğu ürünlere benzer ürünlere ihtiyaç duyuyor. Özellikle güvenlik algısının çok daha üst noktalara çıktığı bir zamanda da üretebildiğiniz, kabiliyetlerinizi sergileyebildiğiniz durumda ihracatınız hızla artıyor. 2025 yılına baktığımızda ROKETSAN için %55’in üzerinde ihracat pazarında bir artış var. 750 milyon doları geçti ROKETSAN’ın ihracatı. Bu ihracat rakamı bu oranda devam ederse ülkemizin 10 milyar doların üzerindeki ihracatının ana etki eden ihracat kalemlerini ROKETSAN gerçekleştiriyor olacak. Bu bizim için çok sevindirici. Çünkü bununla beraber önümüzdeki dönem imzalayacağımız sözleşmelere, 2025’te imzaladığımız sözleşmelere bakacak olursak da aslında bu trendin aynı şekilde yani benzer oranlarda büyüyerek devam ettiğini gösteriyor.
Soru: Biriken sipariş miktarınız nedir peki?
Murat İkinci: Milyarlarca dolar diyebiliriz. backlog’umuzu %100 artırdık. Evet, iş 2025 yılı içerisinde aslında ROKETSAN almış olduğu siparişlerini iki katına çıkardı. Bununla beraber ihracatını %55 oranında artırdı. Bununla beraber cirosunu da %50’nin üzerinde artırdı. Yani çok hızlı bir büyüme süreci hala daha önümüzdeki dönem ROKETSAN’ı bekliyor.
Kırıkkale Fabrikası’nda son durum
Soru: Bununla ilgili olarak çok büyük yatırımlarınız var üretim açısından da. Hem çok sipariş aldınız hem de daha fazla teslimat yapabilmek için çok yatırımlarınız var. Bu yatırımlarla ilgili son durumda neler söyleyebilirsiniz? Kırıkkale Fabrikası örneğin.
Murat İkinci: Biz aslında çok uzun süredir yatırım yapıyoruz. Onların hepsi peyderpey hayata geçiyor. Yani bizim yatırımlarımız, ROKETSAN’ın yatırımları bir kere başladı bir kere bitti değil. Yatırım devam ederken diğer yatırım başlıyor. Yani hammaddeden son üretim entegrasyon altyapısına kadar bir sürü alanda katbekat üretim kapasitesi artışına gidebilecek yatırımlar hayata geçiriliyor. 2025’te de çok ciddi yatırımlar hayata geçti, onlar çalışmaya başladı ama 2026/27’de devamlı bu yatırımlar peyderpey hayata geçirilip ROKETSAN’ın kapasitesi çok daha üst noktalara çıkarılacak. Ama bizler sadece son ürün hatlarına yatırım yapmıyoruz. Hammaddelere, üretim hatlarına, bununla beraber üretim tesislerine, aynı zamanda da bizimle beraber hayata geçirdiğimiz işlerde pay sahibi olan tedarik zincirindeki iş ortaklarımıza yatırım yapıyoruz. Onların da kapasitesi önemli çünkü. Yani ekosistem olarak biz aslında kapasiteyi büyütmeye gayret gösteriyoruz.
ROKETSAN’dan Avrupa atılımı
Soru: Bugün Sayın Savunma Sanayii Başkanımız da bunun mesajını vermişti, şirketlere de bu yönde bir tavsiyede bulundu. Avrupa’da büyüyen bir pazar olduğunu biliyoruz. Şirketlerimiz eğer durumları müsaitse, böyle bir güçleri varsa Avrupa’da ya ortaklık ya da direkt şirket satın almalarına yönelik bir mesajı oldu. Sizin böyle bir planınız, düşünceniz var mı ROKETSAN olarak?
Murat İkinci: ROKETSAN çok uzun zamandır uluslararası iş birliktelikleri yapıyor zaten. Avrupa da bu anlamda bizim en fazla ilgi gösterdiğimiz alanların başında geliyor. Yani ROKETSAN’ın uluslararası anlamdaki varlığının çok hızlı bir şekilde arttığı bir dönemdeyiz. Suudi Arabistan’da, Endonezya’da, Azerbaycan’da birçok ülkede aslında artık yavaş yavaş bu yapılar hayata geçiriliyor. Avrupa da bunlardan bir tanesi olacak, olmasını istiyoruz.
Endonezya’ya MİDLAS satışı
Soru: Endonezya’da çok kritik bir ihracat yaptınız. Bunu Endonezyalılar da açıkladığı için soruyorum. MİDLAS gibi kritik bir sistem ihraç edildi. Bununla beraber mühimmatlar da sanırım gidecek.
Murat İkinci: Stratejik noktada bir ihracat oldu. Daha önce biz MK-41 alamayan bir ülkeydik. Endonezya’ya böyle bir sistem ihraç edildi. Sadece MİDLAS satmıyoruz. ATMACA satıyoruz, onlara KHAN satıyoruz yani uluslararası ismiyle BORA füzeleri. Ya çok stratejik silahlar şu anda Endonezya’da hem beraber üretme hem de onlara bu ürünlerin verilmesi konusunda bayağı ciddi bir iş birlikteliği modeli var. Şu anda Endonezya gemilerinin üzerinde ATMACA füzelerini entegre ediyor. Bununla beraber MİDLAS orada yer alıyor. Bu şu anlama geliyor; bundan sonraki süreçte de Endonezya ile Türkiye arasında çok ciddi bir savunma iş birlikteliği söz konusu. Sadece ürün anlamında, entegrasyon anlamında değil, beraber ürün üretme anlamında da çok ciddi bir potansiyel orada oluşacak diye değerlendiriyoruz.
Soru: HİSAR’ın Quadpack’i ile ilgili çalışıyoruz, ilk versiyonda olmayacak sonradan olacak demiştiniz. İnternette zaman zaman Quadpack’ten vazgeçildi diye bazı haberler çıktı ama proje devam ediyor mu?
Murat İkinci: HİSAR Quadpack çalışması devam ediyor.
Soru: Orada yakınlaşan bir takvim var mı bizim için?
Murat İkinci: Var. Devam ediyor. Ama MİDLAS sadece hava savunma füzeleri değil, MİDLAS’a ATMACA gibi, ÇAKIR gibi seyir füzelerimizin entegrasyonu da devam ediyor. MİDLAS bizim için bundan sonra geminin üzerine entegre edeceğimiz bütün silah sistemlerinin ana omurgasını oluşturacak. Bizim milli sistemimiz, bizim bütün milli mühimmatlarımızı MİDLAS üzerinden atabilecek bir noktaya taşıyacağız. Bu bize ne sağlayacak? Aslında tek bir launcher sistemiyle her gemimizi aslında çok farklı silahları kullanabilecek bir noktaya taşımamızı sağlayacak. Bu çok önemli bizim açımızdan. MİDLAS’a çok ciddi yatırım yapıyoruz.
Soru: Peki Murat Bey şu anda bizim HİSAR-D’ler aktif olarak İ sınıfında kullanılıyor değil mi? Teslimatlar yapıldı.
Murat İkinci: Teslimatlar yapıldı. Tabii.
Soru: Endonezya ile böyle bir iş birlikteliğine girildi, çok başarılı da sonuçlar alınmış. Bunun benzeri başka hangi ülkelerle planlıyorsunuz ya da hangi bölgelerden böyle bir talep var?
Murat İkinci: Aslında çok fazla talep var ama Türkiye’nin stratejik olarak iş birlikteliği yapmak istediği ülkelerle de ilgili bu. Yani her isteyen ülkeyle de böyle bir iş birlikteliğine gitmiyoruz. Orada Türkiye ile savunma alanındaki iş birlikteliği ve stratejik ortaklık savunma alanında çok kıymetli bizim için. Birçok ülke var bu konuda bizimle beraber çalışmak isteyen ama bu tabii devletimizin karar vereceği bir şey. Devletimizin kontrolünde, devletimizin vermiş olduğu izinler doğrultusunda birçok ülkeyle aslında nasıl ortaklık yapabilirizi değerlendiriyoruz. En fazla yoğunlaştığı alanlar Ortadoğu, Uzak Doğu ve Türki Cumhuriyetler. Buralarda ortak üretim konusu bayağı ciddi bir talep görüyor.
Soru: Şöyle bir soru soracağım. Davos’ta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da değinmişti. Dünyada bir düzenin yeniden kurulmaya başlandığı bir evredeyiz, herkes farkındadır sanırım. Peki savunma sanayiine siz bunun nasıl etkileri olacağını görüyorsunuz? Yani pazarda ne gibi değişiklikler olabilir? Bunlara hazırlanıyor musunuz? Burada bunlar konuşuluyor mu? Yeni stratejiler üretecek misiniz bunun hakkında?
Murat İkinci: Aslında savunma sanayiinin bundan etkilenmeme şansı yok. Zaten Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımız da söyledi, savunma sanayi olarak doğru noktaya yatırım yapmışız. Çünkü gelecek, güvenlik algılarının, güvenlik teorilerinin ve güvenlik aslında mekanizmalarının çok sert bir şekilde denendiği, test edildiği, çok ciddi sınamalara tabi olduğu bir dönem. Şu anda da öyle. Dolayısıyla kendi kendine yeten bir savunma sanayii olan bir ülke olarak bu denklemde Türkiye çok daha ön noktalara çıkacak. Çünkü kendi içerisinde yaratmış olduğu ürünlerle hem kendi savunmasını yapabiliyor hem de beraber hareket ettiği, stratejik ortaklık kurduğu ülkelerle de onlara savunma anlamında çok ciddi bir siper sağlıyor. Bu, Türkiye ile yakınlaşma, Türkiye ile ekonomik iş birlikteliği yapmak isteyen ülkeler açısından da çok motive edici bir şey. Çünkü sadece ekonomik ilişkilerin gelişmesi bir şeye fayda sağlamıyor. Bu anlamda hem ekonomik ilişkileri hem de askeri ve güvenlik ilişkilerini geliştirdiğiniz zaman bir ekosistemin parçası oluyorsunuz. Türkiye bu anlamda şu anda çok fazla ülkenin iş birlikteliği yapmak istediği ülke konumunda. Yani bizim savunma sanayiine yapmış olduğumuz yatırımların sadece savunma sanayii yatırımı olarak değerlendirilmemesi lazım. O güçle beraber uluslararası iş birlikteliklerinin ve ülkelerin beraber hareket etme motivasyonunun en önemli itici gücünü oluşturuyor.
ROKETSAN’dan bir yılda “850 gün”den fazla test
Soru: Bizim Türkiye hep bu yönde hareket eden bir ülkeydi ve çok da bir şey değişmeyecek onu anlıyoruz. Peki efendim bu yıl yeni test faaliyetleriniz neler olacak? Yani programınız nasıl bu yıl?
Murat İkinci: Şöyle, biz geçen yıl 850 günden fazla test yapmışız.
Soru: 850 günden fazla?
Murat İkinci: Evet. Yani 365 günde 850 günden fazla test. Niye? Aynı anda birden fazla test yapıyoruz sahada. Sahada birden fazla test yapıyoruz. Bu şu anlama geliyor; yeni ürünler hızla test ediliyor ve devamlı bir, her hafta neredeyse her gün mutlaka sahada yeni ürünleri test eden test ekiplerimiz var. Bu şu anlama geliyor; aslında ROKETSAN’ın geliştirmiş olduğu ürünleri çok hızlı bir şekilde çok daha üst kabiliyetlerle önümüzdeki dönem farklı aile bireyleriyle beraber göreceğiz sahada. Bunlar her türlü alanda; balistik füzede, hava savunma füzesinde, hava-hava füzelerinde, tanksavarlarda, akıllı mühimmatlarda birçok varyant, birçok aslında talep doğrultusunda kabiliyet artırımını hep beraber göreceğiz. Bu hem menzile yansıyacak, hem harp başlığına yansıyacak, hem kabiliyetine yansıyacak, hem de üzerindeki yapay zeka ve arayıcı teknolojilerine yansıyacak. Bu anlamda baktığınızda ROKETSAN çok büyük bir Ar-Ge yatırımı içerisinde ama aynı zamanda da bu ürünleri üretebilecek, seri üretebilecek altyapılara da yatırım yapıyor. Zaten bu ikisi beraber olunca değer kazandırıyor yoksa öteki türlü bir anlamı olmuyor.
Mini hava-hava füzesi ihtiyacı
Soru: Yine bize verdiğiniz bir ipucu vardı, siz de kısa cevap vereceksinizdir onu sormak istiyorum. Daha önce demiştiniz ki uygun maliyetli hava-hava füzesi ihtiyacı var ve biz de çalışıyoruz. Şu anda İHA ile başka bir İHA’yı vurmak çok moda olduğu için seyir füzelerinin de vurulması gibi ihtiyaçlar var. Bu konuda projeniz aktif olarak devam ediyor mu Murat Bey?
Murat İkinci: Ediyor. Kısa verdim cevabı. Ediyor.
Soru: O zaman söylemiş olduk. ABD’nin APKWS isimli bir füzesi vardı mesela.
Murat İkinci: Bizim CİRİT.
Soru: Bunları dönüştüreceksiniz.
Murat İkinci: Dönüştürdük zaten şu anda ürün. Ve şu anda dünyada çokça bilenen bazı kamikaze drone’ları vuruyoruz biz CİRİT ile. Zaten amaç onları vurmak. Ucuz hava savunma füzesiydi CİRİT. Özellikle dronların etkisiz hale getirilmesi şu andaki çok büyük bir pazar. O pazarda da biz CİRİT ile özellikle hava savunma unsuru olarak CİRİT füzesini entegre ettiğimiz PUSU sistemiyle bir başarı yakalamayı istiyoruz. Bu anlamda da başarılı testlerimiz var.
Soru: Uygun maliyetli hava-hava projesi de çalışılıyor o zaman.
Murat İkinci: Hava-havada da özellikle dronların üzerinden atılan maliyet etkin füze şu anda deneniyor. Yani şu anda deneme aşamasında. İnşallah bir şey olursa zaten yayınlarız.
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
