Avrupa Birliği, Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılmak üzere milyarlarca euro değerindeki PAC-3 füzelerini 90 milyar euroluk destek kredisiyle tedarik etme talebini değerlendiriyor.
Avrupalı yetkililerin bu hafta yaptığı açıklamaya göre Avrupa Birliği, Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemleri için milyarlarca euro değerinde PAC-3 füzesi satın alma talebini değerlendirmeye aldı. Bu kritik adım, Ukrayna’nın bu yılın başlarında onaylanan 90 milyar euroluk destek kredisini ABD yapımı sistemler tedarik etmek amacıyla kullanmak için yaptığı ilk resmi başvuru olma özelliğini taşıyor.
“Ukrayna’yı, Avrupa hava savunması ve PAC-3 Patriot sistemleri de dahil olmak üzere desteklemeye devam edeceğiz.” diyen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2 Eylül’de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile birlikte söz konusu talebi doğruladı. Von der Leyen, “NATO ile her zamankinden daha yakın çalışacağız. Özgürlüğümüze ve güvenliğimize saldıran herkesi caydıracağız.” ifadelerini kullandı.
Habere konu gelişme, Ukrayna Savunma Bakanı Yevhenii Khmara’nın müttefiklerden daha fazla yardım talep etmesinden bir gün sonra geldi. Rusya’nın Kiev, Odesa ve diğer kentlere yönelik neredeyse kesintisiz hava saldırıları ikinci haftasına girerken, Ukrayna balistik füze önleme kabiliyetinde ciddi bir kıtlıkla karşı karşıya.
Khmara yaptığı açıklamada, “Ukrayna, ortaklarından Ukrayna’nın insansız hava aracı üretiminin finansmanı için ulusal bütçelerinden kaynak ayırmalarını, AB kredisinin sağlanmasını hızlandırmalarını ve dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımına ilişkin görüşmeleri yeniden başlatmalarını talep ediyor.” dedi.
Ukrayna’nın şu anda 27 milyar dolarlık bir savunma bütçesi açığı ile karşı karşıya olduğunu belirten Khmara, Kiev’i desteklemenin Avrupa için bir “kazan-kazan” durumu olduğunu vurgulayarak, “Ukrayna’nın savunmasına yatırılan her euro, Avrupa’nın güvenliğine yapılan bir yatırımdır.” ifadelerini kullandı.
Defense News tarafından yapılan habere göre Kiev’in yararlanmayı umduğu 90 milyar euro değerindeki kredi, aylar süren gecikmenin ardından Nisan ayında AB Konseyi tarafından kesinleştirilmişti. Kredi kapsamında yaklaşık 60 milyar euro savunma tedariki, 30 milyar euro ise bütçe desteği için ayrılmış durumda.
Ancak kredinin kuralları, Avrupa ve Ukrayna yapımı silahları önceliklendiriyor ve belirli bir tedarikin değerinin en fazla %35’inin AB veya Ukrayna dışı içerikten oluşmasına izin veriyor. Bu noktada PAC-3 hava savunma füzeleri ABD’de üretildiği için Ukrayna’nın talebinin bu fonlara erişebilmesi için resmi bir muafiyet alması gerekiyor.
Nitekim Ukrayna, Nisan ayında Çin yapımı insansız hava aracı bileşenleri için benzer bir muafiyet elde etmişti. AB üyesi ülkeler son talebi değerlendirirken bu durum emsal olarak gösteriliyor. Von der Leyen, 2 Eylül tarihli açıklamasında muafiyet incelemesinin “doğru yönde ilerlediğini” ve AB temsilcilerinin muafiyete ilişkin kararını pazartesi günü vermesinin beklendiğini söyledi.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
