Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, İsveç’e gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Gripen savaş uçaklarının tedarikine yönelik ilk adımı attı.
İsveç’e resmi ziyaret gerçekleştiren Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky, Gripen uçaklarının tedariki için ilk resmi adımı attı. Bu bağlamda İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelensky, Saab’ın Linköping’deki tesisinde en fazla 150 adet uçağın tedarikini kapsayan bir niyet mektubu imzaladı.
Anlaşmayla ilgili olarak İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, “Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky’yi İsveç ve Linköping’de ağırlamaktan gurur duyuyorum. Bugün, Gripen ile ilgili olarak büyük çaplı bir ihracat anlaşmasına doğru atılan bir adımı işaret eden önemli bir Niyet Mektubu imzaladık. Bu anlaşmayla yeni ve çok güçlü bir Ukrayna Hava Kuvvetleri inşa edilecek ve muhtemelen 100 ila 150 savaş uçağı satın alınacak. Devlet Başkanı Zelenskiy ayrıca Gripen savaş uçağının etkileyici yeteneklerini bizzat görme fırsatı buldu. Bu, hem Ukrayna’yı hem İsveç’i hem de Avrupa’yı güçlendirecek.
Gripen uçaklarının Ukrayna’ya tedarik edilme olasılığı son iki yıldır değerlendiriliyordu. Lakin Ukrayna’nın geçtiğimiz Ağustos ayında konuşlandırmaya başladığı F-16 savaş uçaklarının teslimine odaklanabilmesi için beklemeye alınmıştı. Bununla birlikte Ukraynalı pilotlar, ABD’nin F-35 gibi uçaklarına kıyasla daha düşük maliyetli bir seçenek olan Gripen’i test etmek ve savaş uçaklarının olası ihracatını kolaylaştırmak için İsveç’teydi.
Kristersson ayrıca Gripen uçaklarının finansmanı için Batı ülkelerinde ve İstekliler Koalisyonu’ndaki müttefik ülkelerde tutulan dondurulmuş Rus varlıkları yoluyla sağlanabileceğini ancak nihai bir anlaşma imzalanmadan önce yapılması gereken önemli işler olduğunu ifade etti.
Emekliye ayrılan uçaklar Ukrayna’ya gönderilebilir
Eylül 2024’te İsveç, envanterindeki Gripen savaş uçaklarını emekliye ayırmak veyahut yedek parça olarak sökmek yerine Ukrayna’ya yapılacak olası bir JAS-39 Gripen tedariki için kenarda tutmaya karar vermişti. Bu bağlamda İsveç, idame ettirdiği Gripenler için yeni yedek parçaların siparişini vermiş bulunmakta.
Böylece söz konusu savaş uçaklarını, daha yeni JAS-39E Gripen varyantlarında kullanılacak komponentler için parçalanmak zorunda kalmayarak potansiyel olarak Ukrayna’nın kullanımına sunulması planlanmaktadır. İsveç hükümeti yaptığı açıklamada, toplam değeri yaklaşık 440 milyon dolar olan son askeri yardım paketinin, operasyonel JAS-39C/D Gripen savaş uçakları için yeni “malzeme kitleri” satın almak üzere 220 milyon dolar içerdiğini söylemişti.
İlgili Olarak
Tarih, uluslararası ilişkiler ve savunma sanayii araştırmacısı
