İspanya'ya A330 MRTT teslimatı

İspanya, ilk A330 MRTT (Çok Amaçlı Tanker-Taşıma) uçağını teslim aldı.

11 Nisan 2025’te İspanyol Hava ve Uzay Kuvvetleri, Madrid yakınlarındaki Torrejón de Ardoz Hava Üssü’ndeki 45. Filo’da resmen hizmete giren ilk Airbus A330 MRTT (Çok Amaçlı Tanker-Taşıma) uçağını teslim aldı. Uçak, Airbus’ın Getafe’de bulunan merkezinden teslim edildi.

Bahse konu uçak, İspanya Savunma Bakanlığı tarafından 2021 yılının Kasım ayında satın alınan 3 adet A330 MRTT’nin ilki. Kalan 2 uçak ise şu anda dönüşümden geçiyor ve 2025 ve 2026’da hizmete girmesi bekleniyor.

İspanya’nın A330 MRTT’yi satın alma kararı ilk olarak 2014 yılında ortaya çıktı. Bu bağlamda İspanya, A400M siparişinin bir kısmını A330 uçaklarına çevirme talebini açıkladı. 2020 yılında ise İspanya, COVID-19 salgınının ekonomik etkisi nedeniyle emekliye ayrılan 3 adet A330-200 yolcu uçağı satın aldı. Bunlar tanker uçağına dönüştürülmek üzere seçildi.

Army Recognition tarafından yapılan habere göre 3. uçak, dönüşüm için doğrudan Airbus’ın Getafe tesisine gönderilirken diğer 2 uçak, Nijer ve Sudan’dan İspanyol vatandaşlarının tahliyesi ve 2024 Pasifik Semaları tatbikatı dahil olmak üzere askeri hava taşımacılığı görevlerinde orijinal yolcu konfigürasyonlarında geçici olarak kullanıldı. Ocak 2024’te ilk dönüştürülmüş uçak test uçuşlarına başladı. Bu bağlamda teslimat programının herhangi bir zamanda iki uçağın operasyonel kullanımda kalmasını sağlayacak şekilde düzenlendiğini belirtmekte fayda var.

31 Mart 2025 itibarıyla, yaklaşık 15 ülke tarafından 76 adet A330 MRTT sipariş edildi ve 64 uçak teslim edildi. Uçak şu anda Avustralya, Kanada, Fransa, Birleşik Krallık, İspanya, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Singapur, Güney Kore ve NATO Çokuluslu MRTT Filosu (MMF) olarak bilinen ve Almanya, Hollanda, Lüksemburg, Norveç, Belçika ve Çek Cumhuriyeti’nin dahil olduğu bir grup ülke tarafından işletiliyor. Bu bağlamda Danimarka da 25 Mart 2025’te MMF’ye katılma niyetini doğrulamıştır.

Bu ülkelere ek olarak Brezilya da dönüşüm için 2 adet A330 uçağı satın aldı. Endonezya Savunma Bakanlığı ise 2023’te A330 MRTT’nin daha geniş bir savunma ekipmanı satın alma programının parçası olarak sözleşme altında olduğunu doğruladı. Son olarak Mısır ve Hindistan da devam eden ihale süreçlerinin bir parçası olarak MRTT’ye ilgi gösterdiklerini ifade etmekte.

A330 MRTT

A330 MRTT (Çok Amaçlı Tanker), Airbus A330-200 ticari yolcu uçağının askeri türevi olup, hem stratejik taşımacılık hem de havadan yakıt ikmali için uyarlanmıştır. Uçak, 2010 yılında İspanyol yetkililer tarafından onaylanmıştır ve ilk MRTT uçağı Haziran 2011’de Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde hizmete girmiştir. MRTT, A310 MRTT de dahil olmak üzere önceki Airbus tanker programlarından tasarım öğelerini ve operasyonel deneyimi bünyesinde barındırmaktadır.

Uçak, çok çeşitli yakıt ikmal operasyonlarını desteklemektedir ve NATO ve ortak ülkeler tarafından kullanılan birden fazla alıcı tipiyle tam olarak birlikte çalışabilmektedir. Hizmete girdiğinden beri 310.000’den fazla uçuş saati ve 270.000 havadan yakıt ikmali saati biriktirmiştir.

A330 MRTT, alt güvertede ek tanklara ihtiyaç duymadan uçağın standart tanklarında taşınan 111.000 kilogramlık bir yakıt kapasitesine sahiptir. 3.600 kg/dak (1.200 ABD gal/dak) akış hızına sahip Airbus Hava Yakıt İkmal Bom Sistemi (ARBS), 1.300 kg/dak (420 ABD gal/dak) akış hızına sahip Cobham 905E kanat altı hortum ve drogue podları ve 1.800 kg/dak (600 ABD gal/dak) kapasiteli bir Cobham 805E Gövde Yakıt İkmal Ünitesi (FRU) dahil olmak üzere çeşitli yakıt ikmal sistemleri sunmaktadır.

Ayrıca uçak, uçuş sırasında yakıt almasını sağlayan Evrensel Hava Yakıt İkmal Haznesi (UARRSI) ile de donatılmıştır. Geliştirilmiş Görüntü Sistemi (EVS) ise her türlü hava koşulunda ve gece yakıt ikmal operasyonlarını desteklemek için yüksek çözünürlüklü 2D/3D dijital görüntülemeyle 270° görüş alanı sunmaktadır.