Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa’nın 6. nesil savaş uçağı projesini durdurma kararı aldı.
İki Alman yetkilinin 8 Haziran Pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre, Fransa ve Almanya liderleri 6. nesil savaş uçağı geliştirme ve inşa etmeyi amaçlayan FCAS projesini iptal etme konusunda anlaştı. Böylece 100 milyar euroluk Avrupa’nın en iddialı savunma programlarından biri sona ermiş oldu.
Reuters tarafından yapılan habere göre yetkililer; Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un geçtiğimiz hafta Karadağ’da düzenlenen AB-Batı Balkanlar zirvesinin oturum aralarında söz konusu sorunlu projeyi görüştüklerini ve plana dahil olan şirketler arasındaki aylardır süren çıkmazın aşılma ihtimalinin bulunmadığı sonucuna vardıklarını söyledi.
Bu bağlamda Merz’in, Macron’a ortak bir savaş uçağı inşası fikrini daha fazla sürdürmemesini tavsiye ettiği aktarıldı. Macron’un ofisinden yapılan açıklamada, ikilinin projeyi uzun uzadıya tartıştıkları ve Almanya ile İspanya’yı temsil eden Avrupa havacılık ve uzay grubu Airbus ile Fransa’nın Dassault Aviation şirketleri başta olmak üzere ana sanayi ortaklarının bir anlaşmaya varamamış olmasından üzüntü duydukları ifade edildi.
Projeyi 2017 yılında eski Almanya Şansölyesi Angela Merkel ile birlikte başlatan Macron, tasarıyı aylardır savunuyordu. Ofisinden yapılan açıklamada, Fransa’nın, Fransız-Alman savunma iş birliğinin hem iki ülke hem de Avrupalı ortakları için bir gereklilik olmaya devam ettiğini düşündüğü belirtildi.
Ancak İspanya’yı da kapsayan 100 milyar euro (116 milyar dolar) değerindeki projede anlaşmaya varılamaması, Avrupa’nın onlarca yıllık yetersiz yatırımın ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme konusunda yaşadığı zorlukların altını çiziyor.
“İtibar kurtarıcı” çözüm
İnsansız hava araçlarıyla desteklenen ve gizli bir “muharebe bulutu” (combat cloud) ile birbirine bağlanan 6. nesil savaş uçağı etrafında şekillenen proje, iki tarafın teknik özellikler ve kontrol konusunda aylardır çekişmesi nedeniyle şüphe uyandırıyordu.
Konu hakkında bilgi sahibi Avrupalı bir kaynak, iki tarafın, oldukça güvenli bağlantılardan oluşan “muharebe bulutu” gibi “çekirdek” savaş uçağı dışındaki sistemlerin aynı isim FCAS (Future Combat Air System) altında geliştirilmeye devam edeceği, “itibarı kurtaracak” bir çözüme doğru ilerlediğini söyledi.
Reuters’e göre FCAS bu tür sistemler için genel bir isim olduğu ve bu plana özgü olmadığı için uzlaşma daha çok sembolik bir anlam taşıyor. Ancak yetkililer, Macron’un tüm projenin öldüğünü ilan etmek zorunda kalmadan esas savaş uçağından vazgeçmesine olanak tanıyan bir formül arayışı içindeydiler. Nitekim Macron ve Merz, aylarca projeyi kurtarmaya ve Airbus ile Dassault arasındaki anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye çalışmışlardı.
Şirketlerden henüz resmi bir açıklama gelmedi ancak Almanya’nın IG Metall sendikası projeyi sonlandırma kararını memnuniyetle karşıladığını belirterek, Dassault ve Airbus’ın eşit şartlarda iş birliği yapamayacağının aylardır belli olduğunu ifade etti.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
