Avrupa Birliği IRIS² programındaki uydu sayısını artırıyor.
Avrupa Komisyonu ile SpaceRISE Konsorsiyumu, 2026 yılının Ocak ayında başlayan müzakereleri tamamlayarak 7 Ağustos günü Uydu Üzerinden Dayanıklılık, Ara Bağlantı ve Güvenlik Altyapısı (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite / IRIS²) programının hayata geçirilmesine yönelik uygulama anlaşmasını imzaladı. Rendezvous 1 olarak adlandırılan bu aşamada programın tahmini toplam maliyeti 15.6 milyar euro seviyesine ulaşacak.
Anlaşmanın ardından IRIS² programı; planlama aşamasından tam ölçekli konuşlandırma aşamasına geçti. Uyduların geliştirilmesi ve yörüngeye yerleştirilmesi, fırlatma hizmetlerinin tedariki, güvenli yer istasyonlarının kurulması ve bağlantı hizmetlerinin sağlanmasına yönelik takvimi de kesinleştirildi.
Yüksek alçak Dünya yörüngesinde (LEO) 330 uydu ve orta Dünya yörüngesinde (MEO) 18 uydu olmak üzere toplam 348 uydudan oluşacak olan sistemde uydular aşamalı olarak fırlatılacak. İhtiyaç halinde belirli görevleri desteklemek üzere ilave opsiyonel unsurlar da konuşlandırılabilecek. Bu bağlamda güncellenen takvim kapsamında ilk fırlatmalar 2029 yılında yapılacak.
Avrupa Komisyonu, değişen güvenlik ortamına yanıt vermek amacıyla IRIS²’nin hükümet kullanımına yönelik kapasitesini başlangıçta planlananın ötesine taşıyor. İleri teknoloji kabiliyetler ve daha yüksek güvenlik sağlamak amacıyla ana takım uydularının tasarımı geliştirilecek. Komisyona göre ilave yüksek LEO uyduları; savunma, güvenlik ve emniyet hizmetlerini geliştirecek. Bu uydular sayesinde güvenli hükümet haberleşme hizmetlerinin kapasitesinin Avrupa Birliği (AB) içerisinde %60, AB dışında ise %54 artacağı tahmin ediliyor.
AB Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Erken savunma ve güvenlik hizmetlerinin sunumunu hızlandırarak ve IRIS² mimarisini güçlendirerek yalnızca ağı planlanandan önce faaliyete geçirmekle kalmayacak, aynı zamanda Birlik içerisindeki güvenli hükümet kapasitesini %60’tan fazla artıracağız.”
Avrupa Komisyonu takım uydu programı için program bütçesine ilave yatırım gerekeceğini kabul etti. Söz konusu finansmanın, Komisyonun 2028–2034 dönemini kapsayan bir sonraki Çok Yıllı Mali Çerçevesi ile AB üyesi ülkelerin ilave katkılarından sağlanması planlanıyor. Bu bağlamda İspanya, hükümeti daha geniş IRIS² takım uydularına entegre edilebilecek ulusal askeri uydu sistemi aracılığıyla programa 1.6 ila 2 milyar euro katkı sağlayacağını açıklamıştı. Polonya ise Temmuz ayında IRIS² için yaklaşık 750 milyon dolar sağlayacağını duyurmuştu. Bu finansmanla 6 adet MEO ve 6 adet LEO uydusunun finanse edilmesi planlanıyor.
İlgili Olarak
Havacılık ve Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
