ABD Hava Kuvvetleri, Wyoming’deki bir nükleer füze üssü için Çin yapımı DJI dronları satın alacak ve bu dronları, “hedef/tatbikat araçları” olarak kullanacak.
ABD Hava Kuvvetleri, Wyoming’deki bir nükleer füze üssü için Çin yapımı DJI dronları satın alıyor. Bu dronlar, üsteki güvenlik güçlerinin tespit edip düşürmek üzere eğitim aldığı dron türlerini birebir temsil eden “hedef/tatbikat araçları” olarak kullanılacak.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre ABD Hava Kuvvetleri’nin 90. Satın Alma ve Sözleşme Birliği/Filosu, 14 Ağustos’ta bir ihale duyurusu yayınlayarak Hava Kuvvetleri Küresel Saldırı Komutanlığı’nın bir parçası olan ve 90. Füze Güvenlik Operasyonları Filosu’na ev sahipliği yapan F.E. Warren Hava Kuvvetleri Üssü’ne bu dronları tedarik edecek küçük bir işletme (tedarikçi) aradığını bildirdi. Teklifler için son tarih 24 Ağustos, sorular için son tarih ise bundan beş gün öncesi olarak belirlendi.
Filo, küçük insansız hava araçlarını önleme (anti-İHA) eğitimleri yürütmek için bu araçlara ihtiyaç duyduğunu; bu tatbikatların radar, sinyal karıştırıcı (jamming) ve diğer imha sistemlerini simüle edilmiş sahte sinyaller yerine gerçek dron sinyallerine karşı test etmeyi amaçladığını belirtti.
Sipariş; “yenilenmiş” olarak listelenen Fly More kitlerine sahip iki adet DJI Mavic 2 Pro quadcopter (dört pervaneli dron), uzaktan kumandalı iki adet DJI Mini 3 Pro dron, iki adet DJI Avata 2 Fly More Combo, altı adet havadan yük bırakma cihazı ve kargo ücretini kapsıyor. İhale belgesine göre hükümet, teknik gereksinimleri karşılayan en düşük fiyatlı teklife sabit fiyatlı bir sözleşme vermeyi planlıyor.
İhale yetkilileri, bu alımı dron üreticileri arasında açık bir rekabet yerine özellikle DJI markasını şart koşan bir “marka zorunluluğu” olarak belirledi. Sözleşme Yetkilisi ve Teknik Çavuş Chad A. Evans tarafından 29 Temmuz’da imzalanan gerekçe belgesinde; DJI’ın küresel ticari dron pazarının yaklaşık yüzde 80 ila 85’ini kontrol ettiği ve şirketin “son derece belirgin, tescilli elektronik protokolleri, radyo frekansı (RF) imzaları ve uçuş yeteneklerinin” Amerikan yapımı dronlar veya diğer üreticiler tarafından kopyalanamadığı belirtiliyor. Belgede yetkililerin şu ifadelerine yer veriliyor:
“Karşı tedbir sistemlerimizi uygun şekilde test etmek ve operatörlerimizi istatistiksel olarak en olası gerçek dünya tehdidine karşı eğitmek için, 90. Füze Güvenlik Operasyonları Filosu (90 MSOS) düşmanların kullanma ihtimali en yüksek olan cihazların birebir aynısını kullanmalıdır.”
Belge ayrıca, DJI’a özgü bu donanımlar olmadan filonun “sıfır hata paylı nükleer güvenlik görevinin” zayıflayacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Sadece bilgisayar simülasyonlu verilere veya ABD yapımı dronlara güvenmenin, operatörleri DJI’ın gerçek radyo imzalarına ve iletişim protokollerine karşı test edilmemiş halde bırakacağı ve bunun da üs savunmasında “kritik bir kör nokta” yaratacağı savunuluyor.
Çin üretimi dronlarda siber güvenlik nasıl sağlanacak?
Defence Blog tarafından yapılan habere göre Çin yapımı donanımlara bağlı siber güvenlik endişelerini gidermek için satın alınan her DJI hava aracına operasyonel kullanımdan önce RIZER adlı bir yazılım yüklenecek. Belge, RIZER’ı dronların yerel ürün yazılımını (firmware) geçersiz kılarak “yabancı kuruluşlara veya Savaş Bakanlığı ağlarına telemetri veya görüntü aktaramayan ya da indiremeyen tamamen izole (air-gapped) bir sistem” yaratan bir program olarak tanımlıyor.
Gerekçe belgesi son olarak, filonun bu “marka zorunluluğunu” karşılayabilecek çok sayıda yetkili DJI satıcısı ve distribütörü tespit ettiğini de aktarıyor. Bu sayede satın alım işlemi, tek bir şirkete (örneğin doğrudan Çinli üreticiye) ihale edilmek yerine, yüzde 100 oranında Amerikan küçük işletmelerine ayrılmış bir süreç olarak ilerleyebilecek.
İlgili Olarak
Defence Turk Yayın Koordinatörü. Türk savunma sanayii özelinde savunma ve güvenlik teknolojileri / politikaları araştırmacısı.
