ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’taki askeri misyonunu 30 Eylül Çarşamba günü itibarıyla tamamlaması ve ülkedeki yabancı askeri varlığın sona ermesi bekleniyor.
Irak Silahlı Kuvvetler Komutanı Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, ABD ve uluslararası koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme sürecini 30 Eylül’de tamamlayacağını belirterek, Irak topraklarında yabancı asker veya askeri üs bulunmadığını söyledi.
Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 26 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin karargahının 30 Eylül’de kapanacağını bildirdi. Şammari, Irak güvenlik durumunun iyi olduğunu ve Irak güçlerinin ülke topraklarının tamamını kontrol ettiğini ifade etti.
Çekilmenin ardından Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik ilişkilerinin istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi alanlarda ikili iş birliği kapsamında sürdürülmesi planlanıyor.
Çekilme süreci Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) ise hava savunması konusunda endişelere yol açtı.
IKBY Peşmerge Bakanlığı, ABD ile İran arasındaki son gerilim sürecinde bölgenin 1000’den fazla İHA ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını belirterek hava sahasının korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda olduğunu vurguladı.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD güçlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceği uyarısında bulunarak Irak’ın kuzeyindeki hava savunma kapasitesinin yetersizliğine dikkat çekti. Barzani, 2011’deki ABD çekilmesinin ardından oluşan güvenlik boşluğunun DEAŞ’ın yükselişine zemin hazırladığını hatırlatarak benzer bir durumun yeniden yaşanabileceğini söyledi.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığı
Saddam Hüseyin rejimini devirmek için Mart 2003’te Irak’ı işgal eden ABD’nin Irak’ta bilinen 9 askeri üssü bulunuyordu. ABD, 2011’de Irak’tan çekilse de buradaki varlığını söz konusu askeri üslerle güçlendirdi. ABD, Uluslararası Bağdat Havalimanı’daki Victory Askeri Üssü’nün yanı sıra başkentin Taci bölgesinde de eğitim amaçlı bir üsse sahipti.
Ülkenin batısındaki Enbar’da Habaniyye ve Aynü’l Esed adlı iki askeri üssü daha bulunan ABD, DEAŞ saldırıları sırasında bu üsleri aktif şekilde kullanmaya başladı. Salahaddin vilayetindeki Beled Hava Üssü’nü de kullanan ABD, Kerkük’teki K1 Askeri Üssü’nün yanı sıra ülkenin ikinci büyük kenti Musul’da da askeri üslerle varlık gösterdi. ABD güçleri ayrıca Musul’da Kayarra (Geyyara) Askeri Üssü’nde de bulundu.
Trump’ın askerlerini Suriye’den çekme kararının ardından gündeme gelen Erbil’deki Harir Hava Üssü de ABD güçlerinin bulunduğu üsler arasında yer aldı. Nitekim ABD, Uluslararası Erbil Havalimanı’nında da bir askeri üsse sahipti. ABD, 2015’ten bu yana kontrolünde tuttuğu Erbil’deki Harir Hava Üssü’nün pistini genişleterek burayı aktif biçimde kullanmaya başladı.
Bu süreçte ABD 2003 yılında işgal ettiği Irak’ta yaklaşık 166 bin askeriyle Aralık 2011’e kadar varlık gösterdi. Bu tarihten sonra eski Başkan Barack Obama’nın talimatı üzerine tüm askerlerini Irak’tan çekti. Ancak terör örgütü DEAŞ’ın 10 Haziran 2014’te ortaya çıkmasından sonra dönemin Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin çağrısı üzerine ABD yeniden askerlerini Irak’a gönderdi. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı son verilere göre, iki ülke arasında 2014 yılında imzalanan askeri stratejik anlaşma uyarınca Irak’ta 5 bine yakın ABD askeri bulunuyordu.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
