ABD Hava Kuvvetleri, MQ-9A Reaper’ın yerini alacak İHA’lar için yaklaşık 10 milyon dolarlık bir birim fiyatı hedefliyor.
ABD Hava Kuvvetleri, MQ-9A Reaper’ın yerini alacak yeni bir insansız hava aracı (İHA) için, sensörler ve bazı diğer sistemler hariç yaklaşık 10 milyon dolarlık bir birim fiyatı hedefliyor. Bugün tam donanımlı bir Reaper’ın maliyetinin genellikle 30 ile 50 milyon dolar arasında olduğu biliniyor. The War Zone tarafından yapılan habere göre ABD Hava Kuvvetleri, İran’a karşı yürütülen son operasyonlarda “endişe verici” boyutta Reaper kayıpları yaşandığını itiraf ederken, Kütlesel Modüler Hava Aracı (MMA) olarak adlandırılan yeni İHA programını hızlandırmak için de düğmeye bastı.
Breaking Defense’in haberine göre; ABD Hava Kuvvetleri Modernizasyon Şefi Korgeneral Christopher Niemi, dün Pentagon’da düzenlenen bir yuvarlak masa toplantısında gazetecilere konuştu. Niemi, MMA’lar için hedeflenen maliyetin, ABD’nin insansız savaş uçağı programı (CCA) maliyetinin “neredeyse yarısı” civarında olmasını amaçladıklarını söyledi. Niemi ayrıca, gelecekteki CCA’ların tam kapasiteli seri üretimi başladıktan sonra birim fiyatlarının da 20 milyon dolar civarına düşmesini umduklarını belirtti.
Maliyetin ötesinde, ABD Hava Kuvvetleri daha önce MMA’nın tıpkı MQ-9A gibi genel istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) ile taarruz görevlerini yerine getirmesini istediğini açıklamıştı. Bu doğrultuda bugüne kadar belirtilen program gereksinimleri arasında şunlar yer alıyor:
- En az 200 knot hava hızı,
- En az 1.270 kg (2.800 pound) mühimmat ve sensör taşıma kapasitesi,
- Faydalı yükle birlikte yakıt ikmali yapmadan en az 2.300 deniz mili muharebe yarıçapı,
- En az 8.000 deniz mili tek yönlü kendi kendine intikal yeteneği ve
- 1.800 metreden daha kısa pistlerde çalışabilme yeteneği.
İlerleyen süreçte yeni yeteneklerin ve işlevlerin entegre edilmesini kolaylaştırmak için MMA’ların yüksek derecede modüler olması ve açık mimarili görev sistemleri kullanması da gerekiyor.
MQ-9A’nın üretimi durmuş durumda, ancak daha önce de belirtildiği gibi, bugün ABD Hava Kuvvetleri’nin hizmetindeki her bir MQ-9A’nın tam maliyeti, taşıdığı sensörlere, silahlara ve diğer görev ekipmanlarına bağlı olarak genellikle 30 milyon ile 50 milyon dolar arasında değişiyor. Korgeneral Niemi konuşmasında, MMA programının hedeflediği düşük birim maliyetinin altını çizmek ve ABD Hava Kuvvetleri’nin neden şu an üretimde olan daha yeni MQ-9B modelini mevcut ihtiyaçları karşılayacak bir çözüm olarak görmediğini açıklamak için “50 milyon dolar” rakamını açıkça vurguladı. General Atomics şirketi MQ-9B’yi Reaper üzerinden geliştirdi, ancak MQ-9B, önceki modelden önemli farklılıkları olan ve ciddi şekilde evrimleşmiş bir tasarıma sahip.
Air & Space Forces Magazine’in farklı bir haberine göre Niemi dünkü toplantıda, “Sensörleriyle birlikte yaklaşık 50 milyon dolara mal olan bir MQ-9A’yı kaybetmekten hoşlanmıyorsanız, muhtemelen daha yüksek bir fiyata sahip olan bir MQ-9B’yi kaybetmekten de hoşlanmayacaksınız. MQ-9B şu an üretimde olduğu için, cebimize büyük bir çek koyup gidip bu yıl 100 tane alabileceğimize dair bir yanılgı var. Ancak gerçeklik bu değil.” ifadelerini kullandı. Niemi, MQ-9A’ya kıyasla maliyeti önemli ölçüde daha düşük bir MMA tasarımı bulmak için bazı ödünler verilmesi gerektiğini de kabul etti:
“Kesinlikle bazı şeylerden vazgeçmeniz gerekecek. MQ-9 ile izlediğimiz yaklaşımın aynısını uygulamaya çalışırsak, hiç şüphesiz MQ-9 ile aşağı yukarı aynı maliyette bir şey elde ederiz. Ne kadar hızlı uçtuğu, ne kadar yükseğe çıktığı ya da ne kadar uzağa gittiği konusunda ortada son teknoloji ürünü bir durum yok. Bunların hepsi kanıtlanmış, onlarca yıllık teknolojiler. Yani odak noktanız sadece ‘taşıyıcı gövde’ ise ve bunu yaparken tasarımdan akıllıca ödünler verebiliyorsanız… maliyeti aşağı çekebileceğimizi düşünüyoruz.”
Niemi, MMA’nın genel hatlarıyla bir MQ-9’a çok benzemesini beklediğini, muhtemelen onun da turboprop motorlu olacağını ve benzer bir forma sahip olacağını söyledi. Niemi, “Bence hepsi zaten kendini kanıtlamış, bilinen donanımlar olacak, çünkü ortaya koyduğum o hedef fiyata ulaşabilmek için maliyeti ancak bu şekilde düşürebilirim.” dedi.
ABD’nin İran’da Reaper kayıpları
ABD Hava Kuvvetleri’nin bu yıl İran’a yönelik operasyonlarda düşman ateşi veya başka herhangi bir nedenle tam olarak kaç adet MQ-9A kaybettiği bilinmiyor, ancak bu sayının düzinelerce olduğu güvenilir kaynaklarca bildiriliyor. ABD Ordusu’nun geçtiğimiz yıl Yemen’de İran destekli Husi militanlarını hedef alan operasyonlarda düzinelerce Reaper daha kaybettiği biliniyor. Resmi kayıtlara göre 2026 Mali Yılı’nın başında toplam 165 olan Reaper filosu, mayıs ayı itibarıyla 135 İHA’ya düştü. (Bu envanter rakamlarına ABD Deniz Piyadeleri veya CIA tarafından işletilen Reaper’ların dahil olmadığını belirtmekte fayda var.)
ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri bu kayıplara rağmen MQ-9A’nın İran’a karşı operasyonlardaki performansını övüyor, ancak yıpranma seviyesinin endişe verici olduğunu da kabul ediyor. Bu gerçeklik, mevcut MMA programına yol açan tartışmalar üzerinde büyük etki yarattı. Niemi, “Bugün elimizde bol miktarda MQ-9A olmasına rağmen, onları bizim için endişe verici bir hızda tüketiyoruz. Bu İHA’ları hemen değiştirmek için çok fazla iyi seçeneğimiz yok.” dedi.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
