ABD merkezli savunma şirketi Anduril’in, İHA üretmek amacıyla Nissan’ın Japonya’daki Oppama fabrikasını satın almak için görüşmeler yürüttüğü aktarılıyor.
ABD’li savunma şirketi Anduril Industries’in, Japonya’da insansız hava aracı üretmek amacıyla Nissan Motor’un Tokyo yakınlarındaki Oppama fabrikasını satın almak üzere görüşmeler yürüttüğü aktarıldı. Konuya yakın üç kaynağın Reuters’a verdiği bilgiye göre henüz nihai bir karar alınmamakla birlikte anlaşmanın gerçekleşmesi halinde, Japonya’nın savaş sonrası sanayileşmesinin sembollerinden biri olan ve ülkenin ilk büyük ölçekli otomobil fabrikalarından biri kabul edilen Oppama tesisi, İHA üretim merkezine dönüştürülebilir.
Kamuoyuna ilk kez yansıyan Oppama ile ilgili bu görüşmeler, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi hükümetinin, bir Tayvan Boğazı krizinin Japonya’yı da içine çekebileceği ve silah stoklarını tüketebileceği yönündeki artan endişelerin ortasında savunma üretimini genişletmeyi amaçladığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Bu bağlamda Anduril ile Nissan arasındaki olası bir anlaşmanın, Japonya’nın savaş sonrası benimsediği pasifist politikadan uzaklaştığını düşünen çevrelerin eleştirilerine neden olabileceği ve sivil sanayinin savunma üretimine dönüştürülmesine yönelik kamuoyu desteğini de test edebileceği değerlendiriliyor. Ayrıca, Japonya’da üretilen ABD menşeli savunma sistemlerinin genellikle yerli şirketler tarafından lisans altında üretilmesi nedeniyle, yabancı bir şirketin bu alandaki doğrudan kontrolünün de tartışma yaratabileceği öngörülüyor.
Takaichi hükümetinin bu yıl, silah üretimini genişletme adımlarını belirlerken insansız hava araçları, mühimmat ve diğer askeri ekipmanlara yönelik harcamaları hızlandırabilecek yeni bir ulusal güvenlik stratejisi açıklaması bekleniyor. Medyaya konuşma yetkileri olmadığı için isimlerinin gizli tutulmasını isteyen kaynaklar, şimdilik Nissan’ın diğer potansiyel alıcılarla da görüştüğünü ve Anduril’in herhangi bir satın almayı meşrulaştırmak için Japon ordusundan sipariş alması gerekeceğini aktarıyor.
Anduril ile görüşüp görüşmediği konusunda yorum yapmaktan kaçınan Nissan, 2028’de kapatmayı planladığı Oppama fabrikasının gelecekteki mülkiyetine dair henüz bir karar verilmediğini belirtirken; kaynaklar da Anduril’in tesis için bir fiyat teklifi sunup sunmadığına dair bilgi vermedi. Anduril “piyasa spekülasyonları” hakkında yorum yapmayacağını, ancak Japonya ile birlikte çalıştıklarını ve “yerel üretimi güçlendirme fırsatlarını araştırdıklarını” belirtti.
Ancak Anduril, Japonya’nın geliştirilmeyi amaçladığı İHA pazarına göz diken tek kuruluş değil. Kaynakların daha önce Reuters’a verdiği bilgiye göre, Asya’daki artan talep, Rus güçlerine karşı savaşta test edilmiş insansız hava araçları sunan Ukraynalı şirketleri de cezbediyor.
Türkiye-Japonya görüşmeleri
Tüm bunlara ek olarak Türkiye ile Japonya arasındaki savunma iş birliği de geliştirilmek isteniyor. Nitekim geçtiğimiz günlerde Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve beraberindeki heyet, Japonya programı kapsamında; Japonya Savunma Bakanı Shinjirō Koizumi, Kuvvet Komutanları ve ATLA Başkanı Hajime Aoyagi ile bir araya gelmişti.
Japonya Savunma Bakanı Koizumi Şinciro, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile görüşmesinin ardından, Türkiye’nin, insansız hava araçları (İHA) başta olmak üzere savunma sanayisini geliştirmeye büyük önem verdiğini belirtti.
Koizumi, resmi X hesabından yaptığı paylaşımda, Görgün ile bir araya geldiğini açıkladı ve “Türkiye, İHA geliştirme de dahil olmak üzere, ulusal savunma sanayisini geliştirmeye büyük önem veren bir ülke.” ifadelerine yer verdi. Koizumi, Görgün ile bu konuda fikir alışverişinde bulunduklarını aktardı. Koizumi, Türkiye ile ikili ilişkileri güçlendirmeye devam edeceklerini kaydetti.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
