İran ile yaşanan gerilim, Birleşik Krallık silahlı kuvvetlerinin kapasite yetersizliğini bir kez daha gündeme taşıdı. Başbakan Keir Starmer, askeri komuta kademesinin yıllardır süren uyarılarının ardından savunma yatırımlarını artırma sözü vermesi için yoğun bir baskı altında.
Mart ayı başında GKRY’deki bir İngiliz askeri üssüne düzenlenen dron saldırısı, Londra’nın tepki verme hızındaki zafiyeti gösterdi. İkinci Dünya Savaşı başında dünyanın en büyük donanmasına sahip olan Birleşik Krallık, Doğu Akdeniz’e tek bir savaş gemisi göndermek için üç hafta beklemek zorunda kaldı. Buna karşın Fransa, Yunanistan ve İtalya, saldırıdan sadece birkaç gün sonra bölgeye savaş gemilerini ulaştırdı.
Bu kapasite kaybı, ABD Başkanı Donald Trump’ın da dikkatinden kaçmadı. Trump, İngiliz uçak gemilerini “oyuncak” olarak nitelendirirken, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth Kraliyet Donanması ile alay ederek “Büyük, kötü donanma!” ifadesini kullandı.
Kuvvet yapısındaki dramatik düşüş (1991 vs. 2026)
Defense News tarafından yapılan habere göre Birleşik Krallık Ordusu, Soğuk Savaş dönemindeki büyüklüğünün yarısına inmiş durumda. Kara ordusu ise 19. yüzyıldan bu yana en küçük seviyesinde seyrediyor.
Kıbrıs’taki gecikmenin ardından Type 45 hava savunma muhribi HMS Dragon, ancak 23 Mart’ta bölgeye ulaşabildi. 1991 Körfez Savaşı’nda bölgeye 21 su üstü gemisi ve 2 denizaltı gönderen İngiltere, bugün kendi sularındaki Rus denizaltı tehditleri ile Orta Doğu’daki görevler arasında bölünmüş durumda. Envanterdeki fırkateynlerin çoğu emeklilik sınırına dayanırken, yerlerine gelecek Type 26 ve Type 31 modellerinin teslimat süreci devam ediyor. Savunma bütçesinin beşte biri ise Trident nükleer caydırıcılık programına (Vanguard sınıfı denizaltılar) ayrılmış durumda.
RAF (Kraliyet Hava Kuvvetleri), mevcut 150 savaş uçağının üçte ikisini Eurofighter Typhoon, geri kalanını ise F-35’lerden oluşturuyor. İran gerilimi öncesinde Kıbrıs’a 6 adet F-35, Katar’a ise toplam 8 adet Typhoon gönderildi. Kara ordusundaki en çarpıcı veri ise tank envanterinde; Soğuk Savaş sonunda 1.200 olan tank sayısı, bugün sadece 150 operasyonel tanka düşmüş durumda.
Başbakan Starmer, hükümetinin Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük savunma harcaması artışını başlattığını savunsa da, askeri analistler Birleşik Krallık’ın küresel bir güç projeksiyonu yapabilmek için çok daha radikal adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
