Mısır’ın Çin’den ilk J-10CE savaş uçağı partisini teslim aldığı iddia edildi. Bahse konu tedarikin, ülkenin hava savunma stratejisinde önemli bir değişimi işaret ettiği ve askeri tedarikçileri çeşitlendirme taahhüdünü güçlendirdiği ifade edilmekte.
Havacılık savunma analisti Húrin tarafından sosyal medya platformu X’te doğrulanan teslimat, Mısır’ın ilk siparişini 19 Ağustos 2024’te verdiği bildirilmesinden aylar sonra gerçekleşti. Bu satın alma, ABD ve Avrupa’nın Mısır’a gelişmiş silahlar tedarik etme konusundaki devam eden kısıtlamaları arasında Kahire’nin Çin ile büyüyen askeri iş birliğini vurgulamakta.
Daily News Egypt tarafından yapılan habere göre 4.5 nesil savaş uçağı J-10CE, Mısır’ın hava üstünlüğü yeteneklerini artıracak. Modernize edilmiş F-16 modelleriyle kıyaslanabilir şekilde PL-15 uzun menzilli hava-hava füzeleriyle donatılmış olan uçak, 300 km’ye kadar uzaklıktaki hedeflere -görüş ötesi- angaje olabilmekte. Bu yetenek, Mısır’ın düşman uçaklarını ve hava tehditlerini hava sahasına ulaşmadan önce engellemesine olanak tanıyacak.
Bu son tedarik ile birlikte Mısır’ın uçak filosu dört farklı tedarikçiye dağıtılmış oluyor. Bunlar ABD, Fransa, Rusya ve şimdi Çin. Daily News Egypt tarafından yapılan habere göre bu çeşitlendirme, Kahire’nin askeri tedarikindeki jeopolitik kısıtlamaları aşması için önemli bir faktör olan herhangi bir ülkeye olan bağımlılığı azaltıyor. Ancak bu durumun lojistik zorlukları da beraberinde getirdiğini belirtmekte fayda var.
Mısır’ın hava kuvvetlerinin modernizasyonu, onlarca yıl süren bir süreç. Bu bağlamda Mısır, 1973 savaşında önemli bir rol oynayan MiG-17 ve MiG-21 gibi Sovyet dönemi uçaklarına güveniyordu. Çatışma sonrasında Mısır, filosuna MiG-23’ler de ekledi. 1979 Mısır-İsrail Barış Antlaşması’nın ardından Kahire, odak noktasını ABD F-16 savaş uçaklarına kaydırdı ve dünyanın en büyük filolarından birini satın aldı. Ancak ABD, AIM-120 AMRAAM füzelerini tedarik etmeyi reddetti ve bu da Mısır F-16’larının görüş mesafesinin ötesindeki hava muharebe yeteneklerini sınırladı. Bu, onları daha gelişmiş F-15 ve F-35 savaş uçaklarıyla donatılmış İsrail ve Körfez hava kuvvetlerine karşı dezavantajlı bir konuma soktu.
Mısır 2015’te 24 adet Fransız Rafale savaş uçağı satın aldı. Ardından 2021’de 30 tane daha sipariş verdi ve Fransa’dan sonra ikinci büyük Rafale operatörü oldu. Ancak Fransa, uzun menzilli Meteor hava-hava füzelerine erişimi kısıtlayarak Mısır’ın operasyonel erişimini sınırladı.
Kahire daha sonra Rusya’ya yöneldi ve gelişmiş görüş ötesi füzeleriyle donatılmış 46 adet MiG-29 savaş uçağı satın aldı. Mısır daha sonra Su-35’i takip etti. Ancak Washington anlaşmaya devam etmenin ABD-Mısır askeri ilişkilerini tehlikeye atabileceği konusunda uyardı ve Kahire’nin siparişi iptal etmesine yol açtı.
Daha sonrasında ise Mısır, F-15 savaş uçaklarını satın almayı araştırdı. Ancak önerilen anlaşma modern olmayan bir varyantı içeriyordu. ABD alternatif olarak Mısır’ın mevcut F-16’ları için beklentilerin altında kalan bir yükseltme paketi teklif etti. Bu plana karşı Mısır, Ağustos 2024’te Çin J-10CE savaş uçaklarını tedarik etme kararı aldı.
Yukarıda verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere Mısır, çok sayıda farklı türde ve farklı menşeili uçağa sahip. Bu durum her ne kadar ambargo risklerine karşı Mısır’ı rahatlatsa da ciddi bir lojistik maliyet ve zorluğu da beraberinde getiriyor. Bu bağlamda aynı ülke tarafından üretilen farklı model uçaklarda bile lojistik farklar bulunurken farklı ülkelerden çok sayıda uçak tedarik edilmesi, Mısır için sürdürülebilir olmayabilir.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
