Mısır, mevcut Rafale filosunu genişletmek amacıyla Fransız Dassault Aviation’a yeni bir Teklif Talebi (RFP) gönderdi.
La Tribune tarafından yapılan habere göre Mısır, 24 adet ilave Rafale savaş uçağı için Fransız Dassault Aviation’a Teklif Talebi (RFP) gönderdi. Bu gelişme, sözleşmeye dönüşmesi halinde Mısır’ın Rafale filosunu 54’ten 78 uçağa çıkaracak üçüncü tedarik paketinin önünü açıyor. Söz konusu sayı önemli olmakla birlikte, Mısır’ın yaşlanan savaş uçağı envanterini yenileme ihtiyacının ölçeğine kıyasla sınırlı kalıyor. Bu durum, özellikle Mısır’ın hâlen işlettiği geniş F-16 filosunun büyüklüğü dikkate alındığında daha net ortaya çıkıyor.
Mısır yaklaşık 240 adet F-16 satın aldı ve 1982 ile 1995 yılları arasında teslim edilen 129 adet Blok 15, Blok 32 ve Blok 40 da dahil olmak üzere 200’den fazlasını işletmeye devam ediyor. Sadece bu 129 adet F-16 bile, olası 78 uçaklık Rafale filosundan 51 uçak daha fazla. Dolayısıyla söz konusu teklif çağrısı, Mısır’ın en eski F-16 gruplarını tek başına yenilemeye yeterli görünmüyor. Bu nedenle yeni Rafale tedarikinin, yalnızca mevcut filonun genişletilmesi değil, aynı zamanda Mısır’ın uzun vadeli savaş uçağı planlaması kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.
Yeni Rafale tedarikinin, iki farklı kuvvet planlama ihtiyacının kesişiminde yer aldığı değerlendiriliyor. Bunlardan ilki, hâlihazırda kendi mühimmat ve destek altyapısıyla işletilen Rafale filosunun genişletilmesi; ikincisi ise en eski F-16 gruplarının yenilenmesi. Burada ikinci ihtiyacın önemini ise F-16 filosunun yaş profili ortaya koyuyor. Söz konusu uçakların en eski teslimatlarının üzerinden 41 ila 44 yıl geçmiş durumda. Army Recognition tarafından aktarılan bilgilere göre RFP’nin gönderilmesi, Mısır Rafale’lerinin Çin J-16 savaş uçaklarıyla eğitim gerçekleştirdiği ve Çin yapımı YY-20A tanker uçağından yakıt ikmali yaptığı Eagles of Civilization 2026 tatbikatının hemen ardından geldi. Tatbikat kapsamında gerçekleştirilen bu faaliyetler, Kahire’nin operasyonel iş birliğini farklı ortaklarla genişlettiğine işaret ediyor.
Mısır’ın Rafale tedarik serüveni
Mısır’ın Rafale tedarik programı, bugüne kadar iki ayrı ve kapsamlı sipariş paketiyle genişledi. Kahire, 16 Şubat 2015’te 24 Rafale için sözleşme imzalamıştı. Yaklaşık 5,9 milyar dolar değerindeki paket; bir FREMM fırkateyni ve mühimmatları da içeriyordu. Böylece Mısır, Rafale’in ilk ihracat müşterisi oldu. İlk paket 16 adet Rafale DM çift koltuklu ve 8 adet Rafale EM tek koltuklu uçaktan oluşuyordu. Hizmete giriş sürecini hızlandırmak amacıyla üç DM, sözleşmenin imzalanmasından yalnızca beş ay sonra, Temmuz 2015’te Mısır’a teslim edildi.
Mısır daha sonra Mayıs 2021’de 30 adet Rafale F3R sipariş etti. Bu paket 18 tek koltuklu ve 12 çift koltuklu uçaktan oluşuyordu. Böylece toplam Rafale sayısı 24’ten 54’e yükseldi. 2021 tarihli savaş uçağı sözleşmesinin değeri yaklaşık 3,75 milyar euro olarak belirtilmişti. Bu rakam, eğitim, destek ve ilgili hizmetler uçak maliyetinden ayrıştırılmadan basit bir bölme yapıldığında uçak başına yaklaşık 125 milyon euroya denk geliyor. Finansman 10 yıla yayıldı ve Fransız devletinin yüzde 85’e kadar garantisi kapsamında sağlandı. Ayrıca MBDA ile Safran Electronics & Defense’a toplam yaklaşık 200 milyon euro değerinde bağlantılı sözleşmeler verildi.
Yeni 24 Rafale’lik üçüncü sipariş, 2015’teki tedarik paketinin tamamıyla aynı büyüklükte ve 2021 paketinin yüzde 80’i büyüklüğünde olacak. Bu durumda Mısır’ın tedarik sıralaması 11 yıl içinde 24, 30 ve 24 uçak şeklinde gerçekleşmiş olacak. İlk iki paket toplam 54 uçağa ulaşırken, üçüncü paket gerçekleşirse filo 78 Rafale’ye çıkacak. Ancak potansiyel sözleşmenin değerlendirilmesinde henüz belirsiz olan noktalar da önemli: fiyat, finansman modeli, Rafale standardı, EM-DM koltuk dağılımı, mühimmat paketi, teslimat takvimi ve yerli sanayi katılımına ilişkin herhangi bir ayrıntı henüz açıklanmadı.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
