Özbekistan’ın Çin yapımı J-10CE savaş uçaklarını satın aldığına ilişkin iddialar, ülkenin devlet televizyonunda yayınlanan görüntülerle doğrulandı.
Özbekistan’ın Çin yapımı Chengdu J-10CE savaş uçaklarını tedarik ettiğine yönelik bir süredir gündemde yer alan iddialar, ülkenin devlet televizyonunda yayınlanan görüntülerle resmiyet kazandı. Ülkenin bağımsızlığının 35. yıl dönümü kutlamaları kapsamında Ağustos 2026’nın son günlerinde ekrana gelen programda, Özbek Hava Kuvvetleri envanterine katılan J-10CE’lerin pistte taksi yaptığı ve uçuş operasyonları icra ettiği anlar paylaşıldı.
Söz konusu görüntülerin yayınlanmasıyla Özbekistan, Pakistan’ın ardından J-10CE savaş uçaklarını ihraç yoluyla tedarik eden ikinci ülke ve bu platformu hizmete alan ilk Orta Asya ülkesi oldu. Bu gelişme, geleneksel olarak bölgenin başlıca savunma tedarikçisi konumunda bulunan Rusya’nın hâkim olduğu Orta Asya savunma pazarında yaşanan dönüşümün önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
MIGFLUG tarafından yayımlanan habere göre, Özbekistan devlet televizyonunda yayınlanan görüntülerde en az 6 adet J-10CE savaş uçağı görüldü. Görüntülerde uçakların pistte taksi yaptığı, formasyon halinde uçuş gerçekleştirdiği ve yeni teslim edilen uçaklar için düzenlenen geleneksel su takı selamıyla karşılandığı anlar yer aldı.
Yine aynı habere göre, savaş uçaklarının Kaşkadarya bölgesinde bulunan Karşi-Hanabad Hava Üssü’nde konuşlandırıldığı değerlendiriliyor. “K2” olarak da bilinen üs, ABD kuvvetlerinin 2005 yılında tesisten çekilmesinden önce, 2000’li yılların başında Afganistan’daki operasyonları desteklemek amacıyla ABD tarafından kullanılmıştı. Bu nedenle, bir dönem ABD Hava Kuvvetleri unsurlarına ev sahipliği yapan Karşi-Hanabad Hava Üssü’nün bugün Çin yapımı savaş uçaklarını barındırması, bölgedeki değişen stratejik dengeler açısından sembolik bir önem taşıyor.
Özbekistan’ın J-10CE savaş uçaklarını tedarikine ilişkin bazı ayrıntılar ise henüz resmi olarak doğrulanmış değil. Önceki raporlarda, Taşkent’in yaklaşık 24 adet J-10CE savaş uçağı sipariş ettiği öne sürülmüştü. Ancak ne Çin ne de Özbekistan makamları, sözleşmenin kapsamı, toplam uçak sayısı, anlaşmanın değeri veya teslimat takvimi konusunda henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Rusya yerine Çin sistemleri
Özbekistan’ın J-10CE’yi tedarik etme kararı, yalnızca yeni bir savaş uçağının envantere katılması olarak değil, aynı zamanda ülkenin savunma tedarik politikasındaki stratejik değişimin göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Özbekistan Hava Kuvvetleri, büyük ölçüde MiG ve Sukhoi yapımı savaş uçaklarından oluşan bir filoya sahip oldu.
Bununla birlikte Rusya, yaklaşık 30 yıldır Orta Asya ülkelerinin başlıca askeri platform ve silah sistemleri tedarikçisi konumunda bulunuyor. Bu nedenle Taşkent’in hava kuvvetlerini modernize etme çabaları kapsamında Çin yapımı bir savaş uçağını tercih etmesi ve söz konusu platformu ülkenin bağımsızlık yıl dönümü kutlamaları sırasında kamuoyuna sergilemesi, Özbekistan’ın savunma tedarikinde alternatif kaynaklara yöneldiğine dair güçlü bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişme aynı zamanda Çin’in küresel savaş uçağı pazarındaki artan varlığını da ortaya koyuyor. MIGFLUG tarafından yayımlanan habere göre Pakistan hâlihazırda J-10CE savaş uçaklarını kullanırken, Bangladeş’in de platformun tedarikine yönelik bir süreç yürüttüğü bildiriliyor. Öte yandan, geleneksel olarak Rus yapımı savunma sistemlerine dayanan ülkeler arasında son yıllarda Çin menşeli savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve havadan erken ihbar ve kontrol platformlarına yönelik ilginin giderek arttığı görülüyor.
İlgili Olarak
Elektrik ve Elektronik Mühendisi, İTÜ Savunma Teknolojileri
