ABD Başkanı Donald Trump, ABD’li şirketlerin Çin’den ham madde satın almasına izin veren muafiyetleri almalarını zorlaştıran bir kararname imzaladı.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD savunma sanayii yüklenicilerinin Çin’den ve yasaklı diğer yabancı tedarikçilerden kritik ham maddeler ile diğer malzemeleri satın almalarına izin veren muafiyetleri almalarını zorlaştıran bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Bu adım, yönetimin silah üretiminde yurt dışı tedarik zincirlerine olan bağımlılığı azaltmaya yönelik son hamlesi oldu.
Defense News tarafından yapılan habere göre yeni kurallar, savunma sanayii şirketlerinin yalnızca Çinli bir tedarikçinin en kolay veya en ucuz seçenek olduğunu göstermekten çok daha fazlasını yapmaları gerekeceği anlamına geliyor.
Defense News’in haberine göre muafiyet talep eden şirketlerin; alternatifler aradıklarını kanıtlamaları, malzemelerinin nereden geldiğini açıklamaları ve yasaklı tedarikçilerden uzaklaşmak için bir plan sunmaları gerekecek. Yükleniciler, yerel kaynaklara yönelmek için yeterince çaba gösterdiklerini kanıtlayamazlarsa sözleşmelerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaklar.
Kararname yayımlanmadan önce gazetecilere bir brifing veren Beyaz Saray danışmanı Peter Navarro, konuyla ilgili olarak “Artık ‘hiçbir şey denemedik ve seçeneğimiz kalmadı’ demek yok.” ifadelerini kullandı.
Bu kararname, Pentagon’un Lockheed Martin ve Boeing gibi savunma şirketlerini silah üretimini hızla artırmaya zorladığı, ancak bir yandan da ABD Ordusu’nu besleyen tedarik zincirlerindeki kalıcı güvenlik açıklarıyla boğuştuğu bir dönemde geldi.
Füzelerde, uçaklarda ve diğer gelişmiş sistemlerde kullanılan pek çok kritik ham madde ve işlenmiş malzeme hâlâ Çinli tedarikçilere bağımlı durumda. Bu tablo şirketleri, Pekin’den uzaklaşma talepleri ile ABD kuvvetlerine ve müttefiklerine silah akışını sürdürme ihtiyacı arasında bırakıyor.
Kararname, muafiyet şartlarını sıkılaştırmanın ötesinde, Pentagon’a bir talimat da veriyor. Pentagon’dan; yüklenicilerin, ham maddelerden bitmiş askeri ürünlere kadar tüm kritik savunma tedarik zincirlerinin haritasını çıkarmalarını zorunlu kılan yeni kurallar hazırlaması isteniyor.
Buna göre şirketlerin; belirlenen silah sistemlerinde kullanılan ham maddelerin, bileşenlerin, yazılımların ve diğer girdilerin menşeini tespit etmesi zorunlu olacak. Böylece hükümetin izleme yetkisi, ana yüklenicilerin ötesine geçerek alt kademe tedarikçilere kadar uzanacak. “Bu bir evrak işi değil. Bu, savaş alanına hazırlıktır,” diyen Navarro, bir çatışma başlamadan önce Pentagon’un füze sistemlerinin veya diğer askeri platformların yabancı kontrollü tedarikçilere bağımlı olup olmadığını kesinlikle bilmesi gerektiğini savundu.
Kararname son olarak yüklenicilerin; tedarikçilerini yabancı mülkiyeti, finansal kırılganlık ve üretim riskleri açısından düzenli olarak değerlendirmelerini ve güvenilmez görülen tedarikçileri değiştirmelerini de zorunlu kılıyor.
İlgili Olarak
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
