Polonya, İspanya ile ortak tedarik kapsamında 4 adet A330 MRTT tanker uçağını 2030 yılına kadar teslim almayı bekliyor.
İspanya ile Polonya arasında bir süredir devam eden ortak tanker uçağı tedariki müzakerelerinde resmi onay aşamasına geçildi. İspanya hükümeti, Polonya ile ortaklaşa gerçekleştirilecek A330 MRTT (Multi Role Tanker Transport/Çok Rollü Tanker ve Nakliye) tedariki kapsamında 5,4 milyar euroya (6,3 milyar dolar) kadar harcama yapılmasını onayladı. Madrid’de toplanan Bakanlar Kurulu’nun 25 Ağustos’ta onayladığı çerçeve anlaşması, iki ülke arasında nihai sözleşmenin imzalanmasının önünü açtı.
Anlaşma kapsamında toplam 7 adet A330 MRTT tedarik edilmesi planlanırken, uçakların 3’ü İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri’ne, 4’ü ise Polonya Hava Kuvvetleri’ne tahsis edilecek. Uçakların nihai montaj ve dönüşüm işlemleri Airbus’ın Madrid Getafe’deki tesislerinde yürütülecek.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre tedarik süreci, Avrupa Birliği’nin üye ülkelere düşük faizli savunma tedarik kredisi sağlayan SAFE (Security Action for Europe) programı üzerinden yürütülüyor. Yaklaşık 43,7 milyar euro ile bu fondan en yüksek payı alan ülke konumundaki Polonya, fonun harcama takvimine paralel olarak teslimatları 2030 yılı sonuna kadar tamamlamayı hedefliyor.
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, İspanya ile ilk mutabakatın 29 Mayıs’ta imzalandığını ve Haziran ayındaki Madrid temaslarında Getafe tesislerinin incelendiğini belirtti. İlk etapta tek başına 2 adet A330 MRTT almayı planlayan Varşova, İspanya ile ortak tedarike giderek üretim ve teslimat kotalarını birleştirdi ve siparişini 4 adede çıkardı.
Habere konu satın almayı doğrudan Polonya’nın F-35 filosuyla ilişkilendiren Kosiniak-Kamysz; tanker uçaklarının, Polonya F-35’lerinin “daha uzağa, daha uzun süre ve daha etkili bir şekilde operasyon yapmasını” sağlayacağını belirtti.
Polonya’nın tanker uçağı ihtiyacı
Polonya’nın halihazırda doğrudan havada yakıt ikmali görevine tahsis edilmiş bir uçağı bulunmuyor. Polonya Hava Kuvvetleri’nin sahip olduğu yegane ağır nakliye uçağı 6 adet C-130 Hercules’ten oluşuyor ve Varşova, savaş uçağı filosunun menzilini uzatmak için müttefiklerin tanker uçaklarına bağımlı kalıyor.
Öte yandan Polonya, A330 MRTT’lerden oluşan ortak bir filo olan NATO’nun Çok Uluslu Çok Rollü Yakıt İkmal ve Nakliye Filosu’nun (MMF) kurucu üyesiydi. Varşova, 2015 sonu ile 2016 başlarında bu programdan çekildi ve o zamandan beri ortak yakıt ikmal kapasitesinden yararlanamıyor. NATO filosu günümüzde Belçika, Çekya, Almanya, Lüksemburg, Norveç, Hollanda, İsveç ve Danimarka gibi üye ülkeler tarafından işletilen 12 uçağa ulaşmış durumda olup Finlandiya’nın da bu filoya katılması bekleniyor.
İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri ise modernize edilmiş 3 adet eski Iberia A330-200 uçağı kullanmaktadır. Bu uçaklar şu anda sadece “hose and drogue” (hortum-sepet) yakıt ikmali sistemi ile donatılmış olsa da, ihtiyaç halinde ilerleyen dönemde “boom” sistemi ile de donatılabilirler.
A330 MRTT
A330 MRTT (Çok Amaçlı Tanker), Airbus A330-200 ticari yolcu uçağının askeri türevi olup, hem stratejik taşımacılık hem de havadan yakıt ikmali için uyarlanmıştır. Uçak, 2010 yılında İspanyol yetkililer tarafından onaylanmıştır ve ilk MRTT uçağı Haziran 2011’de Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde hizmete girmiştir. MRTT, A310 MRTT de dahil olmak üzere önceki Airbus tanker programlarından tasarım öğelerini ve operasyonel deneyimi bünyesinde barındırmaktadır.
Uçak, çok çeşitli yakıt ikmal operasyonlarını desteklemektedir ve NATO ve ortak ülkeler tarafından kullanılan birden fazla alıcı tipiyle tam olarak birlikte çalışabilmektedir. Hizmete girdiğinden beri 310.000’den fazla uçuş saati ve 270.000 havadan yakıt ikmali saati biriktirmiştir.
A330 MRTT, alt güvertede ek tanklara ihtiyaç duymadan uçağın standart tanklarında taşınan 111.000 kilogramlık bir yakıt kapasitesine sahiptir. 3.600 kg/dak (1.200 ABD gal/dak) akış hızına sahip Airbus Hava Yakıt İkmal Bom Sistemi (ARBS), 1.300 kg/dak (420 ABD gal/dak) akış hızına sahip Cobham 905E kanat altı hortum ve drogue podları ve 1.800 kg/dak (600 ABD gal/dak) kapasiteli bir Cobham 805E Gövde Yakıt İkmal Ünitesi (FRU) dahil olmak üzere çeşitli yakıt ikmal sistemleri sunmaktadır.
Ayrıca uçak, uçuş sırasında yakıt almasını sağlayan Evrensel Hava Yakıt İkmal Haznesi (UARRSI) ile de donatılmıştır. Geliştirilmiş Görüntü Sistemi (EVS) ise her türlü hava koşulunda ve gece yakıt ikmal operasyonlarını desteklemek için yüksek çözünürlüklü 2D/3D dijital görüntülemeyle 270° görüş alanı sunmaktadır.
İlgili Olarak
Polonya, İspanya ortaklığıyla tanker uçağı siparişini ikiye katlıyor
Trakya Elektrik Elektronik Mühendisiliği Bölümü öğrencisi. Savunma sanayii meraklısı.
