Trablus ekseninin UMH tarafından kontrol edilmesinden sonra Türkiye-Libya arasında adeta hava köprüsü oluşturuldu.
Libya’da BM nezdinde tanınan ve meşru hükumet olan Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH)’ne bağlı güçler 18 Mayıs 2020’de Vatiye Hava Üssünü darbeci Halife Hafter’e bağlı güçlerden temizleyerek tekrar kontrol altına almıştı. Daha sonraki süreçte Trablus ekseninin tamamında UMH güçlerinin hakimiyeti sağlamasıyla bölgeye Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan uçuşlar artmıştı.
Özellikle Vatiye Hava Üssünün ele geçirilmesi sonrasında Türkiye ve Libya arasında askerî nakliye uçakları ile bir hava köprüsü oluşturuldu. Temmuz 2020 itibariyle TSK’ya ait nakliye uçakları doğrudan Vatiye Hava Üssüne uçuş gerçekleştirmeye başladı. Bu süreçte TSK’ya ait C-130E ve A400M nakliye uçakları Vatiye Hava Üssüne ve Misrata’ya uçuş gerçekleştirdi. Ağustos 2020’de de TSK’ya ait A400M ile C130E nakliye uçakları Vatiye ve Misrata’ya uçuşlar gerçekleştirmişti. 2020 yılı Eylül ve Ekim aylarında ise bahse konu uçuşların sayısında ciddi bir düşüş gözlemlendi. İlgili dönem uçuşlarında yaşanan düşüş taraflar arasındaki sıcak çatışmaların yerini “barış görüşmelerine” bırakması ile doğrudan bağlantılı görülmüştü.
Son olarak 26 Şubat 2021 gününde Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait üç adet nakliye uçağı Libya’ya uçuş gerçekleştirdi. Bahse konu uçaklar Ankara’dan havalandıktan sonra Misrata’ya ve Vatiye Hava Üssüne uçuş yaptı. 26 Şubat 2021 Cuma günü sabah saatlerinde Ankara’dan kalkış yaptıktan sonra Libya’ya uçuş gerçekleştiren ilk A400M nakliye uçağının ardından ikinci A400M nakliye uçağı da Ankara’dan havalanarak Libya’ya Misrata’ya uçtu. Üçüncü nakliye uçağı C-130 ise Ankara’dan havalandıktan sonra Vatiye Hava Üssüne uçuş gerçekleştirdi.
TSK tarafından Libya’ya gerçekleştirilen nakliye uçağı ile sevkiyatlarda envanterdeki en fazla yük taşıma kapasitesine sahip A400M nakliye uçakları da bu süreçte aktif olarak kullanılıyor. Bu bağlamda Temmuz 2020 içerisinde Türkiye’den Libya’ya ilk kez A400M nakliye uçakları ile uçuş gerçekleştirildi. A400M azami 37 ton yük taşırken hava köprüsünde görev alan Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki C-130 ise azami 20 ton yük taşıyabiliyor.
Türkiye ve Vatiye Hava Üssü
Çeşitli yerli ve yabancı kaynaklarca Türkiye’nin Vatiye üssüne birlik kaydıracağı ve hatta üsse F-16 savaş uçakları yerleştireceği belirtilmişti. 2. Dünya Savaşı’nda ABD tarafından inşa edilen Vatiye Hava Üssü boyutu ve konumu itibariyle kritik öneme sahip.
Rusya’nın bölgeye de-facto olarak yerleşmesi ile Libya yeni bir açmaza sürüklenmiş vaziyette. Hafter güçlerinin Vatiye’nin düşüşü ile başlayan geri çekilmesi durmuş durumda. Bölgede barış görüşmeleri ile ilgili söylentiler de dillendirilmişti. Ancak özellikle savaş uçaklarının konuşlandırılması dahil yoğun silahlanma bölgedeki havanın ısınacağına işaret ediyor.
Bu kapsamda Libya’ya yapılan sevkiyatlar, Türkiye’nin Trablus’un ve bölgedeki unsurlarının güvenliği birincil sebep olmak üzere bölgede daha fazla bayrak göstereceği ve belki de ateş destek faaliyetlerinde bulunacağının işareti olarak algılanıyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri, 4 Temmuz 2020 tarihinde Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) güçleri tarafından kontrol altına alınan Vatiye Askeri Hava Üssüne MIM-23B Hawk hava savunma sistemleri konuşlandırmıştı.
Buraya tıklayarak dosyanın PDF haline ulaşabilirsiniz.
Defence Turk Yayın Koordinatörü. Türk Savunma Sanayii özelinde; savunma teknolojileri, stratejileri ve politikaları araştırmacısı ve takipçisi.
