TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu: “İnşallah 2033’lü yıllarda kendi motorumuzla da teslimatlarımıza başlamak istiyoruz”
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, Habertürk’te yayımlanan Airport programında Şimşek Güntay’ın sorularını yanıtladı. KAAN projesindeki son gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Demiroğlu, uçağın yerli motorlu versiyonunu 2033 yılından itibaren teslim etmeyi hedeflediklerini açıkladı. Demiroğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Şunu söyleyeyim öncelikle. Bu bizim planladığımızın dışında bir gelişme değil. Biz zaten testlere başladığımızda, yani prototip üretimlere başladığımızda bunu karşılayacak kadar motor sayısına ulaşmıştık, 10 tane motorumuz vardı. Seri üretim için bunların siparişlerini vermiştik. Seri üretim de işte 2028’in sonlarına doğru başlayacağı için bizim şu ana kadar planımıza uygun hareket etti. Tabii bunun sonuçlanmış olması ki artık 9 Temmuz itibarıyla kongre onayından da geçmiş kabul ediliyor. Çünkü kongrede askıda durma süresi 9 Temmuz itibarıyla bitti. Bir şey olmadı. 40 tane KAAN’ı biz bu motorlarla, F110 motorlarıyla hava kuvvetlerine teslim edecek bir noktaya varmış olacağız motorlar geldiğinde. Ama bizim esas önceliğimiz kendi yerli motorumuz TF35000. Bu konuda çok ciddi çalışmalarımız başlamıştı zaten. Hızlı bir şekilde devam ediyor. Şunu söyleyebilirim: TUSAŞ’ta tek proje kalsa ne olur diye sorsanız, ona KAAN deriz. TEI’de tek proje kalsa ne olur, o da TF35000. Yani bu yaklaşımla çalışıyoruz. Çalışmaya da devam edeceğiz. Biz de zaten o yaklaşımla yazıları yazıyoruz. Yani KAAN diyoruz, başka bir şey demiyoruz. Başka seçeneğimiz de yok zaten. Yani bugün şu anda aralarda konuştuğumuz işte Eurofighter olsun, şu olsun bunlar Türk Hava Kuvvetleri’nin ana omurgasını oluşturacak platformlar değiller. Esas ana omurgayı geçmişte nasıl F-16’lar oluşturmuştu, şimdi de KAAN oluşturacak. Bunu herkes zaten biliyor. Ona göre çalışıyoruz. Ve inşallah 2033’lü yıllarda, 33 yılında biz kendi motorumuzla da teslimatlarımıza başlamak istiyoruz. Zaten Endonezya ile yaptığımız anlaşmanın ana şartı kendi motorumuzla teslim etmek. Dolayısıyla bunu yapmaktan başka ne Türkiye için ne de diğer ülkeler için şansımız, seçeneğimiz yok.”
Milli motorların alt sistemleri için test merkezi açıldı
Geçtiğimiz günlerde Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Gebze Teknik Üniversitesi yerleşkesinde bulunan TRMOTOR Alt Sistemler Test Merkezi’nin açılışını gerçekleştirdi. Açılış töreninde devreye alınacak test altyapıları ile bu altyapıların TF35000, APU ve ATS’lerde kullanılan kritik alt bileşenlerin test ve doğrulama süreçleri kapsamındaki katkılar paylaşıldı.
Alt Sistemler Test Merkezi’nde;
- Hava Türbinli Başlatıcı(ATS) ekipmanının platform motoruna entegre şekilde yüksek hızda çalışma modunu doğrulamak için ATS Overrunning Test Rigi,
- TF35000 motorunun yağlama sistemindeki hava-yağ ayrıştırma ünitesinin performansının doğrulanacağı TF35000 Deoiler Test Rigi,
- Motorun yakıt kontrol ünitesinin yakıt akışı, basınç ve debi çalışma koşullarına verdiği tepkinin doğrulanacağı TF35000 FMU Test Rigi ve
- Yardımcı güç ünitesindeki güç aktarım ve yağlama sistemlerinin yük, sıcaklık ve dayanım koşullarında doğrulanacağı APU Dişli Kutusu Test Rigi
savunma ve havacılık ekosistemine kazandırılacak.
TRMOTOR’un millî motor teknolojileri alanındaki mühendislik ve test kabiliyetlerini ileri taşıyacak olan Merkez ile; kritik motor alt sistemleri gerçek çalışma koşullarına benzer senaryolarda test edilerek yakıt kontrolü, hava-yağ ayrıştırma, güç aktarımı, yağlama ve yüksek devir dayanımı gibi kritik fonksiyonların doğrulanması gerçekleştirilecek.
İlgili Olarak
Tarih, uluslararası ilişkiler ve savunma sanayii araştırmacısı
