HAVELSAN Direktörü Deniz Dumlu ile Söyleşi

HAVELSAN Direktörü Deniz Dumlu SAHA 2026 kapsamında Defence Turk’e açıklamalarda bulundu.

Ahmet Alemdar

Defence Turk: Bize kısaca ADVENT nedir? ADVENT hangi ihtiyaçtan ortaya çıktı? Nasıl proje başladı ve günümüze geldiği süreç hakkında bilgi verebilir misiniz?

Deniz Dumlu: ADVENT, ilk çıkışı Deniz Kuvvetleri’nin… ADVENT öncelikle şunu söylemek lazım: ADVENT bir komuta kontrol sistemi veya diğer ismiyle savaş yönetim sistemi dediğimiz bir sistem. Bunun gayesi şu; Deniz Kuvvetleri’nin kendini savunma ihtiyacından ortaya çıkan bir yöntem.

Eski zamanlarda insanlar kendi kararlarıyla birtakım savunma ve savaş hareketlerini ve stratejilerini uygularken günümüzde artık ve önümüzdeki yıllarda tabii ki önümüzdeki zamanda da işlemlerin çok hızlı olabilmesi için bunların bilgisayarlar kanalıyla yapılması gerekiyor. Yani en doğru kararı verip en doğru şekilde düşmana karşı kendini savunmak üzere bir arka tarafta çalışan bir bilgisayar ve bir beyne ihtiyacınız var.

Bu beyin yaptığı şey aynı insan beyni gibi algaçlarıyla, algılayıcılarıyla yani göz, duyma, koku alma, dokunma gibi hislerle ki bunların gemide karşılıkları işte radar dediğimiz, elektro-optik sistem dediğimiz ya da su altındaki sesleri dinleyen sonar dediğimiz birtakım sistemlerden oluşuyor. Bunların yakaladığı elde ettiği bilgileri alıp işleyen ve bunların neticesinde de en iyi savunma sistemini oluşturan ve bir karar vericiye “Evet şöyle savunabilirsin gemini” diyen karar vermeyi sağlayan bir sistem aslında ADVENT. O karar neticesinde de yine bağlı olduğu gemi üzerindeki toplara, silahlara diyeyim, güdümlü mermilere, diğer torpidolara su altına karşı savunmak üzere onları harekete geçiren, ateşleyen ve en doğru zamanda en doğru şekilde ateşlenmesini sağlayan bir bilgisayar ve sistemler topluluğudur aslında. Savaş yönetim sistemi dediğimiz bu.

HAVELSAN Direktörü Deniz Dumlu ile Söyleşi çalışmasının tamamı Defence Turk Dergi 32′nci sayısında.

Çalışmanın tamamını buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.

ADVENT bunların bir üst skalası, bir gelişmiş versiyonudur diyebiliriz. Bu Türk mühendislerinin ve Türk Deniz Kuvvetleri’nin çok geçmiş bir tarihi var biliyorsunuz. O tarihten elde ettiği tecrübelerle ve geçmişte yaşadıklarıyla Türkiye’nin milli ve bağımsızlığını kazanmasını sağlamak üzere yazılım alanında Türkiye Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri mühendisleriyle ArMerKom dediğimiz ve HAVELSAN’ın sağlamış olduğu genç mühendislerin katkılarıyla beraber onların sağladığı alan bilgisi ve Deniz Kuvvetleri’nin vizyonu bilgisiyle HAVELSAN’ın sağlamış olduğu genç mühendisler ve teknolojiyle beraber geliştirilen bir yazılımdır bu.

2012 yılında ilk MİLGEM sınıfı korvetlerde denendi, devreye alındı ve orada görülen başarıdan sonra da şu an itibarıyla Türk Deniz Kuvvetleri’nin tüm üretilen yeni platformların tamamında bu yazılımı görmekteyiz. Bunun güzelliğini gören diğer bizim dost ve komşu ülkelerimiz de aynı yazılımın kendileri de sahip olup kullanmak üzere HAVELSAN’A ve Türkiye’ye müracaat ettiler Savunma Sanayii Başkanlığımıza. Şu an itibarıyla geldiğimiz noktada yaklaşık 9 ülke deniz kuvvetleriyle de aynı ürün kullanılır duruma gelmiş durumda.

Defence Turk: ADVENT’in şöyle bir kabiliyeti var: ADVENT sizin ifade ettiğiniz gibi savaş yönetim sistemi. Yani bir muharebe ortamında en uygun angajmanı mümkün kılan senaryoyu komutaya, komuta kademesine sunan bir sistem. Orada da gemideki sensör, silah altyapısını kullanıyor. Şimdi baktığımızda Türkiye çok fazla gemi ihracatı yapıyor. İşte STM’nin ihracatları var, DESAN’ın ihracatları var, Tersan’ın ihracatları var, ASFAT’ın ihracatları var. Ama hepsi farklı niteliklerde platformlar silah yükleriyle buluşuyor. Ama bunu sunarken de geminin beyni ADVENT oluyor. Burada ADVENT’in bu ihracatları kolaylaştırma ya da bu ihracatlara katkısından da kısaca bahsederseniz sevinirim.

Deniz Dumlu: Şöyle, ADVENT’in tasarımında şöyle bir vizyonerlik hakimdi. O vizyonerlik şu; birkaç tane temel hedef kondu geliştirme aşamasında. Bu hedeflerden bir tanesi esneklik ve modüler olabilmesiydi. Esneklik, modülerlik nedir? Sisteme entegre olacak olan bahsettiğiniz deminki sensörler dediğimiz radarlar, elektro-optik sistemler veya silahlar dediğimiz farklı şekilde güdümlü mermi, top gibi silahların ne kadar çeşitlenirse çeşitlensin bunların çok kolay entegre olmasını sağlayacak bir mimari kurulmak istendi yazılım olarak ve bu şekilde ilerlendi.