Türkiye, içinden geçtiği dönemde, açık ya da üstü kapalı bazı ambargolarla da başa çıkmaya çalışıyor. Bu süreçte görüldüğü gibi, platform tasarımı özgün olsa ve bu tasarıma tam olarak hâkim olunsa bile alt bileşenlerden herhangi birinin tedarikinde sorun yaşandığında, platformun üretimi imkânsız hâle gelebiliyor ya da çok gecikebiliyor.
Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın stratejilerinde öne çıkarttığı özgün alt sistemler, alt bileşenler ve malzemeler geliştirilmesi konusunda, Meteksan Savunma, kendi üzerine düşen görevleri yapmaya devam ediyor. Yurt içinde radar altimetre tasarlanması ihtiyacı doğduğunda, Meteksan Savunma, farklı projelerde; anten, radyo frekansı (RF) modülü ve gömülü sistem tasarlamış olmasının verdiği yetkinlikle ve Türkiye’de halihazırda yapılmayan işleri üstlenmeyi öngören stratejisi ile uyumlu olarak bu görevi üstlendi. Böylece, Türkiye, SSM’nin yönlendirmesi ve desteği ve Meteksan Savunma’nın girişimi ile özgün bir alt sisteme daha sahip oldu. Meteksan Savunma tarafından geliştirilen radar altimetre, aynı zamanda, SSM’nin, sanayileşme ve yerlileştirme politikalarının etkinliğini gösteren bir durum incelemesi (case study) hâline geldi.
İlk Uygulamadan Ürün Ailesine
Meteksan Savunma, radar altimetre geliştirmesi için, 2011 yılında görevlendirildi. Farklı disiplinlerden gelen yaklaşık 10 kişilik bir ekip, Meteksan Savunma’nın diğer projelerde elde ettiği yetkinlikleri de kullanarak, ilk ürünü ortaya çıkarttı. İnsansız bir platform için geliştirilen bu ürün, hem Meteksan Savunma’nın geliştirme testlerinden hem de müşterisinin kalifikasyon testlerinden başarıyla geçti. Radar altimetre, entegre edildiği platformun envantere alınması ile kullanıma da girmiş oldu. Böylece, Meteksan Savunma; Honeywell, Rockwell Collins, Roke Manor ve Smartmicro gibi, radar altimetre geliştiren ve üreten firmaların arasına katıldı.
Firma, bu başarısını yaygınlaştırmak için, hem stratejik hem de teknolojik çalışmalara başladı. Radar altimetre pazarını ve bu pazar ile ilgili gelecek öngörülerini inceleyen Meteksan Savunma, pazarın, dünyada 2019 yılına kadar, %10’un üzerinde bir büyüme kaydetmesinin beklendiğini tespit etti. Uluslararası eğilimlerin yanı sıra potansiyel Türk kullanıcılarının da taleplerini dikkate alarak, ürün ailesini şekillendirmeye başladı ve bu ürün ailesinin lansmanını 2016 yılında yaptı.
İki Bant, İki Azami İrtifa
Meteksan Savunma’nın radar altimetre ürün ailesi, CRA ve KRA serisi ürünlerden oluşuyor. CRA serisi ürünler, radyo frekansı spektrumunun C bandında çalışıyor. Bunlar, kendi aralarında, hassas irtifa ölçümü yapabildikleri azami irtifaya göre ayrılıyor. CRA-201 için bu değer 2.500 ft; CRA-501 için ise 5.000 ft.
KRA serisi ürünler ise K bandında çalışıyor. Bu bandın sunduğu avantaj, anteninin fiziksel özellikleri nedeniyle radar altimetrenin ana birimi ile entegre olabilmesi; böylece tüm sistemin, tek bir aviyonik kutuda (Line Replaceable Unit / LRU) paketlenebilmesi.
Ürün ailesinin tüm üyelerinin ortak teknik özellikleri, aşağıdaki gibi; farklı özellikleri ise tablodaki gibi sıralanıyor:
- Kapsamlı Birim İçi Test (BIT) yetenekleri
- Düçük Algılanma Olasılıgı (LPI)
- Geniş frekans bandı
- Düçük çıkıç gücü
- İrtifaya göre otomatik ayarlanan güç kontrol mekanizması
- MIL-STD-810F uyumlu çevre koşulları dayanımı
- MIL-STD-461E uyumlu EMI/EMC
Meteksan Savunma, bu ürün ailesini, mevcut durumda, insansız hava araçları ve füzeler gibi insansız platformlarda kullanıma yönelik olarak pazara sunmuş durumda. İnsanlı platformlarda kullanım için ise bu ürünlerin, ek bir sertifikasyon sürecinden geçmeleri gerekecek. Ürünler, yazılım içermediği için, bu sertifikasyon, donanıma yönelik olacak. Meteksan Savunma, sertifikasyona yönelik tüm hazırlıklarını tamamlamış olsa da bu aşama için sertifikasyon sürecinin finansmanının da bütçelendirileceği, yeni projelerin başlamasını bekliyor.
| Meteksan Savunma’nın Radar Altimetre Ürün Ailesinin Teknik Özellikleri | |||
| CRA-201 | CRA-501 | KRA-201 | |
| Çalışma Frekansı | 4,3 GHz | 4,3 GHz | 24 sGhz |
| irtifa | 2.500 ft | 5.000 ft | 1.500 ft |
| Ölçüm Hassasiyeti | 2 ft veya %2 | 2 ft veya %2 | 2 ft veya %2 |
| Güncelleme Hızı (Azami) | 66 Hz | 50 Hz | 66 Hz |
| Manevra Açıları | ±30° yunuslama, ±30° yuvarlanma | ±15° yunuslama, ±15° yuvarlanma | ±20° yunuslama, ±15° yuvarlanma |
| Anten Hüzme Genişligi (nominal) | 40° x 40° | 40° x 40° | 35° x 45° |
| Güç Tüketimi (nominal) | 11 W | 16 W | 12 W |
| Veri Arayüzü | RS422 veya RS485 | RS422 veya RS485 | RS422 veya RS485 |
| Anten Arayüzü | SMA(F) | SMA(F) | Entegre anten |
| Giriş Voltajı | 22 V – 32 V | 22 V – 32 V | 22 V – 32 V |
| Boyutlar | 171 x 111 x 20 mm | 171 x 111 x 20 mm | 150 x 125 x 53 mm |
| Ağırlık | 500 g (anten hariç) | 500 g (anten hariç) | 830 g |
Rekabetçi Çözüm
Özellikle insansız platformlar için, alt birimlerinin; hacim, ağırlık, güç ve maliyet (Size, Weight, and Power-Cost / SWaP-C) özellikleri, kritik öneme sahip. Bu birimlerin mümkün olan en küçük hacme sığması, en düşük ağırlığa sahip olması ve çok az güç tüketmesi tercih ediliyor. Böylece platform, azami faydalı yük taşıyabilecek şekilde tasarlanabiliyor. Meteksan Savunma da radar altimetre ürün ailesini, SWaP gereksinimlerini göz önüne alarak tasarladı. Bu tasarım, rakiplerine göre daha yakın bir dönemde yapıldığı için, yeni teknolojileri de bünyesinde barındırıyor. Radar altimetreler, iniş ya da alçak irtifada seyrüsefer gibi uçuşun kritik safhalarında, irtifa bilgisi sağlıyor. Bu nedenle hassasiyet ve güvenilirlik, önemli özellikler olarak öne çıkıyor. Meteksan Savunma’nın çözümleri, kara üzerinde, ormanlar ve meskûn mahaller de dâhil olmak üzere, farklı alanlarda ve deniz üzerinde, hem firma testleri hem de müşteri testleri kapsamında denendi. Tüm testlerde, sistemler, kendilerinden beklenen performansı karşıladıklarını gösterdiler. Ürün ailesi, maliyet-etkinlik konusunda da öne çıkıyor. Meteksan Savunma, altimetre çözümlerinin, dünyadaki rakiplerine göre önemli bir fiyat avantajına sahip olduğunu vurguluyor. Üretim adetlerinin artması ile fiyatların daha da aşağıya çekilebilmesi mümkün.
Meteksan Savunma’nın işi, radar altimetrenin satışı ile bitmiyor. Sistemin platforma entegre edilmesi safhasında da Meteksan Savunma, destek vermeye devam ediyor. Firmanın, hem radar altimetrede hem de başta MiLDAR olmak üzere diğer çözümlerinde, platform entegrasyon tecrübesi bulunuyor. Meteksan Savunma’nın ürün ailesi, standart ara- yüzü ve hedef platformların SWaP isterlerine uyumlu tasarımı ile neredeyse “tak ve çalıştır” (plug and play) sistemler kadar zahmetsiz bir entegrasyon çalışmasına ihtiyaç duyuyor. Meteksan Savunma, müşterileri ile gerçekleştirdiği birden çok entegrasyon çalışması ile entegrasyon kolaylığını da ispat etmiş durumda.
Meteksan Savunma, Geleceğe Bakıyor
Meteksan Savunma’nın radar altimetre ürün ailesi, kalifikasyonu tamamlanmış ve envanterde başarıyla görev yapan üyelere sahip. Bu ürünler, bugüne kadar, hem Türk hem de yurt dışı müşteriler tarafından tercih edildi. Hâlihazırda aktif bir radar altimetre üretim hattına sahip olan Meteksan Savunma’nın bu ürünleri, çok kısa bir sürede teslim edilebilecek şekilde rafta hazır bulunma özelliğine de sahip.
Firma, radar altimetreler konusunda, bir yandan da geleceğe bakıyor. Ürün ailesinin çeşitlenmesi ve teknik gelişimi ile ilgili olarak gündemde olan konular şunlar:
- Farklı platformlar gündeme geldiginde, daha yüksek hızlarda görev yapabilecek altimetreler konusunda çalıimalar yapılıyor. Mevcut tasarımın teknolojik altyapısı, bunun için hazır.
- Benzer şekilde, farklı platformlar için, daha küçük hacme ve daha düşük ağırlığa sahip çözümler de geliştirilebilir.
Meteksan Savunma’nın, radar altimetre alanında kendisine belirlediği yol haritası ise şöyle:
- Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları, birinci öncelik olmaya devam hedef, Türkiye’de geliştirilecek ve üretilecek tüm yeni insansız platformlarda, Meteksan Savunma’nın radar altimetrelerinin kullanılması. Mevcut platformların ise modernizasyon ya da yerlileştirme ihtiyaçlarının ortaya çıkması durumunda,
Meteksan Savunma, yine göreve hazır.
- İnsanlı sistemlerde kullanım için sertifikasyon, yol haritasındaki bir diğer hedef. Milli Muharip Uçak’a radar altimetre sağlamak da Meteksan Savunma’nın hedefleri arasında yer alıyor. Firma yetkilileri, Milli Muharip Uçak için; çok daha yüksek irtifada veri üretme, çok hızlı güncelleme yapma, çoklu anten ve benzeri özelliklere sahip yeni bir radar altimetre geliştirmek için hazır olduklarını vurguluyorlar.
- Sivil sertifikasyon çalışmalarının tamamlanması ile Meteksan Savunma’nın önüne, sivil havacılık alanında fırsatlar da çıkacak.
- Meteksan Savunma, bir yandan da çözümlerini, uluslararası pazarlarda tanıtıyor.
Özellikle insansız hava aracı ve füze üreticileri ile bir araya gelen firma, yeni iş birliği fırsatlarını kovalıyor.
Kaynak: MSI Dergisi
Defence Turk Genel Yayın Yönetmeni. Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı mezunu ve amatör fotoğrafçı. Teknoloji, otomotiv ve uluslararası ilişkiler meraklısı. Savunma sanayii araştırmacısı.
