ABD’nin Arktik’te yüksek yoğunluklu çatışmaya hazır olmadığı iddia edildi.
ABD’nin Kuzey Kutbu’nda (Arktik) muhtemel bir yüksek yoğunluklu çatışmaya yönelik hazırlık düzeyinin yetersiz olduğu iddia edildi.
Business Insider tarafından yapılan habere göre uzmanlar ve yetkililer, ABD’nin Arktik’te tehditleri erken tespit etme, kuvvet konuşlandırma ve zorlu çevresel koşullar altında birlikleri sürdürülebilir biçimde destekleme kapasitesinde ciddi boşluklar bulunduğunu, bu durumun bölgeyi tespit edilemeyen saldırılar için potansiyel bir geçiş koridoruna dönüştürebileceğini vurgulamakta.
Arktik bölgesi, geniş coğrafi mesafeler, altyapı eksiklikleri ve aşırı düşük sıcaklıkların sistemler üzerinde yarattığı teknik kısıtlar nedeniyle askerî harekât açısından son derece zorlu bir operasyon ortamı olarak değerlendirilmekte. Keza ABD Savaş Bakanlığı’nın 2024 tarihli Arktik strateji doktrininde, çok alanlı durumsal farkındalık, modern sensör ve gözetleme sistemleri, deniz gücü kabiliyetleri ve füze erken uyarı teknolojilerinde modernizasyon ihtiyacının altı çizilmiş, mevcut sistemlerin bölgedeki büyüyen tehditlere karşı yetersiz kaldığı belirtilmişti.
Hudson Institute kıdemli araştırmacısı Liselotte Odgaard’ın yayımladığı raporda ise ABD ve bazı NATO müttefiklerinin, Arktik’in geniş mesafelerinde faaliyet tespit etme ve karşılık verme için gerekli kapasitelere yeterince yatırım yapmadığı ifade edilerek hava ve sualtı gözetleme sistemleri, denizaltı savunma unsurları, ağır buz kırıcı gemiler, kutup koşullarına uygun çok görevli yüzey platformları ve çift kullanımlı deniz nakliye kapasitesi gibi unsurların eksikliğine dikkat çekildi. Ayrıca sualtı sensör ağları, komuta-kontrol altyapısı, limanlar, pistler ve kara ulaşım ağlarının da yetersiz olduğu kaydedildi.
Bu bağlamda ABD Başkanı Donald Trump, Arktik’in stratejik önemine dikkat çekerek, Grönland’ın ülkesinin “Golden Dome” olarak bilinen kapsamlı hava savunma mimarisi açısından kritik olduğunu dile getirmiş ve Davos’ta yaptığı açıklamada olası bir savaşta faaliyetlerin önemli bir bölümünün bu bölgeden geçeceğini belirtmişti. Washington’daki güvenlik çevrelerinde ise Arktik’in ABD anavatan savunması açısından kritik bir tehdit ekseni olduğu yönündeki görüşler uzun süredir dile getiriliyor.
Arktik için yatırım programı
Bu çerçevede ABD, Arktik hazırlık kapasitesini artırmaya yönelik yeni yatırım programları başlatmış durumda. 2026 mali yılı bütçesi kapsamında yeni buz kırıcı gemiler, Sahil Güvenlik platformları ve bölgesel altyapı modernizasyon projeleri için yüz milyonlarca dolarlık kaynak ayrıldı. Ayrıca Alaska’daki mevcut hava savunma sistemlerinin modernizasyonu ve uzay tabanlı sensörler ile önleyici sistemleri içeren Golden Dome programı kapsamında Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü’nün modernizasyonu planlanıyor. Bununla birlikte, Doğu Grönland ve Kuzey Kutbu üzerindeki hava sahasının sürekli izlenemediği ve Grönland’ın doğu kıyısındaki denizaltı tespit kapasitesinin yetersiz olduğu, Rusya’nın Arktik’te denizaltı faaliyetlerini genişletmeye odaklandığı bir dönemde bu boşlukların ciddi güvenlik riskleri doğurduğu değerlendiriliyor.
İnsansız deniz ve hava sistemlerinin geniş alanlarda gözetleme kapasitesini artırabileceği düşünülse de, aşırı soğuk hava, düşük görünürlük, rüzgâr ve buzlu koşulların batarya performansı, menzil ve bağlantı sistemleri üzerinde ciddi sınırlamalar yarattığı ve son tatbikatlarda bu tür platformların etkinliğinin önemli ölçüde düştüğü bildirilmekte.
ABD askerleri Kuzey Norveç’in koşullarına dayanamadı
The Times’a konuşan NATO savunma yetkililerine göre Birleşik Krallık ve İskandinav ülkeleri liderliğinde Avrupa güçleri Arktik operasyonlarının ana yükünü üstlenirken, ABD’nin yüksek kuzeyde sürdürülebilir askeri faaliyet yürütme kapasitesi sınırlı durumda. Özellikle Birleşik Krallık, Norveç, Finlandiya ve İsveç kuvvetlerinin aşırı soğuk koşullarda harekat icra etme konusunda ittifakın en hazırlıklı unsurları olduğu, ABD birliklerinin ise ekipman ve eğitim açısından geride kaldığı belirtilmekte.
Bu kapsamda Kuzey Norveç’te icra edilen Joint Viking tatbikatında ABD birliklerinin Arktik koşullara uyum sağlamakta zorlandığı, Finlandiya yedek kuvvetlerinin mobilite, dayanıklılık ve taktik koordinasyon alanlarında ABD unsurlarını geride bıraktığı kaydedildi.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre bir askeri kaynak, geçen yıl Kuzey Norveç’te düzenlenen Joint Viking tatbikatı sırasında, ABD birliklerinin Arktik koşullarında etkili bir şekilde faaliyet göstermekte zorlandığını ve tatbikat komutanlarının duruma müdahale ettiğini belirtti.
Kaynak, “Tatbikat komutanları, savaş oyunlarında işgalci rolünü oynayan en güçlü Arktik savaşçıları olan Fin yedek askerlerinden Amerikalılara karşı daha yumuşak davranmalarını istemek zorunda kaldılar. Finlilere Amerikalıları dövmeyi bırakmaları söylendi çünkü bu onlar için utanç verici ve moral bozucu bir durumdu.” ifadelerini kullandı.
İlgili Olarak
ABD’nin anti-İHA sisteminin Orta Doğu’ya konuşlandırıldığı iddiası
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii ve Uluslararası İlişkiler Meraklısı
