ABD Donanması, F/A-XX olarak bilinen uçak gemisi tabanlı yeni nesil savaş uçağı için sözleşme sürecinin bir sonraki aşamasına Ağustos ayına kadar geçmeyi hedefliyor.
ABD Donanması’nın 6. nesil uçak gemisi tabanlı F/A-XX savaş uçağı programında sözleşme sürecinin bir sonraki aşamasına Ağustos ayına kadar geçilmesi hedefleniyor. Kongre’nin müdahalesine rağmen, yeni nesil savaş uçağı, Pentagon’un geçtiğimiz yıl programı fiilen rafa kaldırma hamlesinden bu yana belirsizliğini koruyordu.
TWZ tarafından yapılan habere göre Washington yakınlarında düzenlenen Sea-Air-Space 2026 fuarında gazetecilerle konuşan ABD Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Daryl Caudle, ABD Hava Kuvvetleri’nin F-47 (NGAD) programı hızla ilerlerken bile, F/A-XX’i “bekleme modunda” tutan belirsizliği kabul etti. F/A-XX için mevcut rakipler, aynı zamanda F-47’nin de ana yüklenicisi olan Boeing ve Northrop Grumman firmalarından oluşuyor.

Amiral Caudle, karşılaşılan zorluklardan birini sadece denk rakiplerin hava-hava veya hava savunma yeteneklerini geliştirmesi değil; aynı zamanda oldukça kabiliyetli silahların giriş maliyetinin düşmesinin, bu düzeyde bir düşük RKA (stealth) ve teknolojik seviyeyi zorunlu kılan sahada daha fazla aktörün ortaya çıkmasına neden olması olarak nitelemekte.
Bu noktada Caudle “Bu sadece denk bir rakibe duyulan ihtiyaçla ilgili değil. Bu, belirli bir belirsizlik düzeyinde ve kabul edilebilir bir risk seviyesinde görev yapabilecek bir uçağa sahip olmakla ilgili.” ifadelerini kullanmakta. Nitekim TWZ’ye göre bu durum, Caudle’ın Ocak ayında F/A-XX projesinde ilerleme kaydedilmesi yönünde sunduğu gerekçelerle de örtüşmekte. Amiral, o dönemde İran dahil olmak üzere daha küçük ulus devletlerin ve devlet dışı aktörlerin oluşturduğu artan tehditlere dikkat çekmişti.
Öte yandan Caudle, bu projenin hem geleceğin uçak gemisi hava kanadı hem de bu yıl içinde ilk operasyonel kabiliyetine ulaşması planlanan, Boeing yapımı uçak gemisi yakıt ikmal İHA’sı MQ-25 Stingray ile yapılacak iş birliği ve planlama açısından da önemli olduğunu belirtmekte.
Masada birçok uçak gövdesi olduğunu da vurgulayan Caudle, F-35 ve F-47 programlarının yanı sıra halihazırda F/A-18 Super Hornet üretimine devam edildiğini de hatırlatmakta. Bu noktada Hava ve Deniz Kuvvetlerinin sistem üzerinde çok fazla talebi olduğunu belirten Caudle, “Bu uçağı bizim için üretecek yüklenicilerden biri, bizim ihtiyacımız olan zaman diliminde gerçekten teslimat yapamayacak bir durumda. Dolayısıyla bu kararda, bilirsiniz işte, ‘iki ölçüp bir biçme’ mantığı hakim oldu. Ve şimdi, sanırım bu derinlemesine incelemenin neden yapılması gerektiği konusunda hepimiz aynı fikirdeyiz. Bu durum benim için uygundur.” dedi.

Mevcut durum ve rakipler
F/A-XX programında Boeing ve Northrop Grumman arasındaki rekabet sürüyor. Lockheed Martin, Mart 2025’teki bir eleme süreciyle program dışı kalmıştı. Northrop Grumman, geçen Ağustos ayında uçağın aerodinamik burun yapısını ve uçak gemisi operasyonlarına uygun iniş takımlarını gösteren bir görsel paylaşırken; Boeing de kendi konsept tasarımını yayımladı. Ancak Boeing’in bu tasarımının, Hava Kuvvetleri için geliştirdiği F-47 ile büyük benzerlikler taşıması dikkat çekti.
Amiral Caudle, mevcut hava platformlarının (F-35 ve F/A-18 gibi) yeni nesil tehditler karşısında zamanla yetersiz kalabileceğini belirterek, geleceğin uçak gemisi hava filosunun operasyonel etkinliğini sürdürebilmesi için F/A-XX programının nihayetinde hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Ağustos ayında yapılması planlanan sözleşme aşaması, programın fiilen askıdan indirilip indirilmeyeceğini belirleyecek kritik bir eşik olarak öne çıkıyor. Bu gelişme, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in geçtiğimiz Ekim ayında programı onayladığına dair haberlerin ardından gelen ilk somut takvim güncellemesi niteliğini taşıyor.
İlgili Olarak








