Rusya, Tsentr-2026 Tatbikatında T-90M tankının Arena-M aktif koruma sistemini FPV ve sabit kanatlı İHA’lara karşı test etti.
Rusya’nın Çelyabinsk bölgesinde yer alan Çebarkul eğitim sahasında icra edilen Tsentr-2026 Tatbikatı sırasında, Arena-M Aktif Koruma Sistemi (AKS) ile donatılmış bir Rus T-90M ana muharebe tankı, İHA saldırılarına karşı bir önleme testi gerçekleştirdi. Tatbikat kapsamında, bir tank konvoyuna yönelik simüle edilmiş saldırı senaryosu icra edildi.
Gerçekleştirilen tatbikatta sabit kanatlı İHA’lar ve standart FPV dronlar da dahil olmak üzere çeşitli insansız sistemler kullanılarak tank konvoyu hedef alındı. Bu test sırasında T-90M tankı üzerinde bulunan Arena-M sistemi, yaklaşan tehditleri tespit ederek imha etti. Kontrollü tatbikat koşulları altında icra edilen bu testin detaylarına ilişkin Rus makamlarınca kapsamlı bir açıklama yapılmazken; fırlatılan ve engellenen İHA sayısı ile sistemin aşıldığı bir durumun yaşanıp yaşanmadığı bilgisi de paylaşılmadı.
Arena-M, tehditleri elektronik harp (sinyal karıştırma vb.) yöntemleriyle engellemek yerine fiziksel olarak yok eden bir “hard-kill” (fiziksel imha) aktif koruma sistemi olarak görev yapıyor. Sistem, entegre radar mimarisi sayesinde gelen mühimmatları izliyor, yörüngelerini hesaplıyor ve tehdidi ana zırha ulaşmadan önce şarapnel etkisiyle parçalayan önleme amaçlı küçük bir mühimmat ateşliyor.
Kolomna merkezli KBM tasarım bürosu tarafından geliştirilen sistem, başlangıçta İHA’lardan çok daha yüksek hızlara sahip tanksavar roketleri ve güdümlü füzeleri durdurmak üzere tasarlanmıştı. Sistemin temel versiyonunun saniyede 1.000 metreye kadar hıza sahip mühimmatları önleyebildiği ifade ediliyor.
Öte yandan küçük boyutlu İHA’ların bu tür radar sistemleri tarafından takip edilmesinin doğası gereği daha zor olduğu biliniyor. Düşük hızlarda hareket eden ve düşük radar yansıtıcı yüzeye sahip olan bu platformlar, genellikle eski nesil sistemlerin tarama alanı dışında kalan üst açılardan (tepeden) dalış gerçekleştiriyor.
Defence Blog tarafından yapılan habere göre KBM tasarım bürosu ise söz konusu zafiyeti gidermek amacıyla sistem üzerinde çeşitli modernizasyon çalışmaları yürütüyor. Bu kapsamda, 2025 yılında Arena-M sistemine İHA’ları önlemeye yönelik özel bir mod içeren yazılım güncellemesi entegre edilirken, 2026’nın başlarında dolanan mühimmatlara (kamikaze İHA) ve dronlara karşı optimize edilmiş yeni bir varyantın geliştirme sürecinin tamamlandığı duyurulmuştu.
Sistemin muharebe sahasındaki performansına bakıldığında, Arena-M entegreli T-72B3A ve T-90M tanklarının Ukrayna cephesinde aktif olarak kullanıldığı Meta-Defense tarafından raporlanmıştı. Sahadaki Ukrayna birliklerinden elde edilen veriler de sistemin etkinliğini doğruluyor. Bu bağlamda bir Ukrayna birliğinin raporuna göre, tek bir Rus T-72B3A tankında bulunan Arena-M sistemi art arda 7 adet FPV dronunu imha etmeyi başardı. Ayrıca kafes zırh ve söz konusu aktif koruma sistemiyle donatılmış bir tankı tamamen devre dışı bırakmak için 15 ila 20 adet FPV dronun gerektiği kaydedildi.
Bu veriler aynı zamanda sistemin mühimmat kapasitesiyle ilgili temel kısıtlamalarını da gözler önüne seriyor. Mevcut konfigürasyonunda 12 adet önleyici mühimmat taşıyan Arena-M sistemi, bu mühimmatlar tükendiğinde koruma sağlayamıyor ve tank, bekası için ana zırhına, anti-dron kafeslerine ve elektronik harp sistemlerine güvenmek durumunda kalıyor. FPV dronların düşük maliyetli olması, Ukrayna birliklerinin tek bir hedefe yönelik çok sayıda taarruz gerçekleştirerek sistemin kapasitesini aşmasına olanak tanıyor.
Üretim ve envanter durumuna gelince; Arena-M sistemi halihazırda belirli T-90M, T-72B3 ve T-80BVM ana muharebe tanklarına entegre edilmiş durumda. Nitekim Uralvagonzavod, sistemi taşıyan ilk T-90M tankını Şubat 2025’te tanıtmış, Temmuz 2026’da ise sistemle donatılmış seri üretim T-90M’lerin sevkiyat görüntüleri basına yansımıştı. Ancak, Eylül ayında fabrikadan çıkan yeni bir T-90M ve T-72B3M kafilesinde Arena-M’nin bulunmaması, sistemin yeni üretilen tüm tanklarda henüz standart bir donanım haline gelmediğine işaret ediyor.
Rusya Savunma Bakanlığı verilerine göre, Arena-M sisteminin test edildiği Tsentr-2026 Tatbikatı 28 Eylül–3 Ekim tarihleri arasında 47.000’i aşkın askeri personelin katılımıyla icra edildi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de 1 Ekim tarihinde Çebarkul eğitim sahasını ziyaret ederek tatbikatı yerinde takip etti.
İlgili Olarak
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
